LONDRA - Aslı Aral
İngiltere Parlamentosu İçişleri Komisyonu Başkanı Keith Vaz, IŞİD'e katılmak için İngiltere'den Suriye'ye seyahat ettiği ileri sürülen üç İngiliz kızla ilgili Türk yetkililere gönderilen davetin "eleştirmek ya da suçlamak için değil, gerçekleri tespit etmek ve daha fazla işbirliği için yapıldığını" söyledi.
Tarihi İngiliz Parlamentosu binası önünde AA muhabirinin konuya ilişkin sorularını yanıtlayan Vaz, İçişleri Komisyonu'nun İngiliz hükümetinin terörle mücadelede yaptığı çalışmaları sorgulamakla görevli olduğunu belirterek, "600'den fazla İngiliz vatandaşının Suriye'ye seyahat ettiğinin, bunlardan bazılarının Türkiye üzerinden bu ülkeye ulaştığının tahmin edildiğini" belirtti.
İşçi Partisi milletvekili Vaz başkanlığındaki İçişleri Komisyonu, geçen hafta Türk Hava Yolları (THY) Genel Müdürü Temel Kotil ile Türkiye'nin Londra Büyükelçisi Abdurrahman Bilgiç'i, Türkiye üzerinden Suriye'ye gittikleri iddia edilen üç İngiliz kızla ilgili soruları yanıtlamak üzere 10 Mart'ta komisyona davet etmişti.
Paylaşmak istediğimiz bilgilerin çoğunu paylaşamıyoruz
Türkiye'nin Suriye krizi konusunda İngiltere ile işbirliği içinde olduğunu belirten Keith Vaz, şöyle konuştu:
"Ancak uluslararası toplum, Türkiye'ye daha fazla yardım etmeli. Bu, sadece terörle mücadelede değil, yasa dışı göç konusunda da yapılmalı. Çok sayıda Suriyelinin, ülkesindeki krizden dolayı Türkiye'ye göç ettiğini görüyoruz. Dolayısıyla Türkiye üzerindeki baskı büyük ve Türkiye'ye yardım için daha fazla şey yapılmalı. Örneğin THY'den göçmen kontrol yetkilileriymiş gibi davranmaları beklenmemelidir. Bu, onların işi değildir.
Türkiye'ye karşı karşıya olduğu krizde yardımcı olmak için daha fazla şey yapmalıyız. Bu daha fazla kaynak ya da Türkiye ile daha fazla bilgi paylaşımıyla olabilir. Çünkü bildiğiniz gibi Türkiye Avrupa Birliği (AB) dışında bir ülke. Eğer Türkiye, AB'de olsaydı, bu sorunla mücadelede daha fazla yardım edebilirdik. Gerçekleri tespit ederek, halihazırda mevcut olan işbirliğini güçlendirmek için daha fazla neler yapılabileceğini görmemiz gerek."
Keith Vaz, Türkiye ile bilgi paylaşımı konusunda karşılaştıkları en büyük engelin Türkiye'nin AB'de olmamasından kaynaklandığını söyleyerek, "Türkiye, Schengen sisteminin parçası olmadığı için Türkiye ile paylaşmak istediğimiz bilgilerin çoğu paylaşamıyoruz. Buna bizzat ben, yasa dışı göç konusunda şahit oldum. Bu nedenle özel bir düzenleme yapılması gerektiğini düşünüyorum" ifadelerini kullandı.
İngilizlerin peşine düşmek Türk yetkililerin işi değil
Komisyon'un daveti konusunda Türkiye'nin Londra Büyükelçisi Bilgiç ile telefonda görüştüğünü kaydeden Vaz, Bilgiç'e kendisini ve THY Genel Müdürü Kotil'i davet etme nedenlerini anlattığını dile getirdi. "Bu davet, eleştirmek ya da birilerini suçlamak için değil, gerçekleri tespit etmek ve daha fazla neler yapılabilir onu görmek için" diyen Keith Vaz, önceki gün parlamentoda da Türk yetkililere yardım edilmesi için teklifte bulunduğunu söyledi.
İçişleri Komisyonu olarak İngiliz polisinin Türkiye'deki havaalanlarında Türk yetkililere yardım etmesi önerisini getirdiklerini kaydeden Vaz, "Türk yetkililerden İngiliz vatandaşlarını bulmalarını istemek doğru değil. Bunu İngiliz polisi yapmalı. Türk yetkililere daha fazla yardımcı olmalıyız. Bizim vatandaşlarımızın peşine düşmenin, Türk polisi ve yetkililerinin işi olduğunu düşünmüyorum. Bu işbirliğiyle yapılmalı. Örneğin, İngiltere'nin de dahil olduğu büyük spor müsabakalarında ya da uluslararası etkinliklerde İngiliz polisi bu organizasyonların yapıldığı ülkelere gidiyor. Heathrow Havaalanı'ndaki bir Türk yetkilinin başkalarının işinin yapmasını beklemek, haksızlık olur" diye konuştu.
Büyükelçi Bilgiç ve THY Genel Müdürü Kotil'i davet ettikleri oturumda İngiliz polis yetkililerini de dinleyeceklerini belirten Vaz, İçişleri Bakanı Theresa May'in de bu ay içinde komisyonun konuya ilişkin sorularını yanıtlayacağını belirtti.
1987'den beri milletvekili olan 58 yaşındaki Vaz, İngiliz Parlamentosu'nda en uzun süredir görev yapan Asya kökenli parlamenter olarak biliniyor ve 2007 yılından bu yana da İçişleri Komisyonu'nun başkanlığını yürütüyor. İçişleri Komisyonu'nun, Muhafazakar Parti'den 5, İşçi Partisi'nden 5, Liberal Demokrat Parti'den bir milletvekili olmak üzere toplam 11 üyesi bulunuyor.
Türkiye ile İngiltere arasında görüş ayrılığı
İngiltere Terörle Mücadele Polis Birimi, önceki hafta yaptığı açıklamada, 15 yaşındaki Shamima Begum, 15 yaşındaki Amira Abase ve 16 yaşındaki Kadiza Sultana isimli üç genç kızın 17 Şubat günü Londra'daki Gatwick Havaalanı'ndan THY'nin TK 1966 sefer sayılı yolcu uçağıyla İstanbul'a gittiklerinin belirlendiğini kaydetmişti.
Yakın arkadaş olan ve aynı okulda okuyan üç genç kızın, Suriye'de terör örgütü IŞİD'e katılmak amacıyla Türkiye'ye gittiklerinin tahmin edildiği belirtilen açıklamada Türkiye'ye ekip gönderildiği, ancak kızların Suriye'ye geçtiği kaydedilmişti.
Olayın Türk yetkililere bildirilme zamanına ilişkin ise Türk ile İngiliz yetkililer arasında görüş ayrılığı yaşanmıştı. Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, geçen haftaki Bakanlar Kurulu toplantısının ardından yaptığı açıklamada, "İngiltere gibi Scotland Yard’ıyla meşhur bir ülkede yakın takibe alınmamış, haklarında daha önce iddialar bulunan üç tane kızın ellerini kollarını sallayarak İstanbul'a gelmeleri, geldikten üç gün sonra da uyanıp bize ondan sonra haber vermeleri İngiltere adına bence kınanacak, ayıplanacak bir davranıştır" demişti.
İngiltere Başbakanı David Cameron ise Türkiye üzerinden Suriye'ye gittikleri tahmin edilen üç İngiliz genç kızla ilgili Türk yetkililere üç gün geç bildirimde bulunduklarının doğru olmadığını savunmuştu.
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tanju Bilgiç, geçen hafta THY Genel Müdürü Kotil ile Türkiye'nin Londra Büyükelçisi Bilgiç'in İçişleri Komisyonuna davet edilmelerine ilişkin yaptığı açıklamada Büyükelçi'nin İngiliz makamlarına bilgilendirmede bulunmasında sakınca olmadığını ancak, İngiliz Parlamentosu'nun İstanbul'da yerleşik THY Genel Müdürü'nü çağırmasının normal bir durum olmadığını ve bunu doğru bulmadıklarını ifade etmişti.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
