EDINBURGH - İNCİ GÜNDAĞ
Birleşik Krallık'ta koalisyon hükümetinin İskoçya'dan Sorumlu Devlet Bakanı Alistair Carmichael, İskoçya'nın Birleşik Krallık'ın parçası olarak kalma kararından duyduğu mutluluğu dile getirerek, "Sandıktan 'evet' sonucu her zaman çıkabilirdi. Kimse 'hayır' cevabını garanti olarak görmedi" dedi.
Carmichael, İskoçya'nın tarihi bağımsızlık referandumunun sonuçlarının duyurulmasının ardından Edinbugh'da İskoçya ve İngiltere arasında yürütülecek yeni sürece dair AA muhabirinin sorularını yanıtladı.
Birleşik Krallık'tan ayrılmama kararının çıktığı İskoçya'da, seçmenlerin yüzde 55'i "bağımsızlığa hayır" derken, yüzde 45'i bağımsızlıktan yana oy kullanmıştı. Carmichael, "Sonuçtan çok memnunum. İskoç olmaktan gurur duyuyorum. Her zaman anayasal düzenin en iyisi olduğuna inanmışımdır" dedi.
Referandum öncesinde yapılan bazı kamuoyu yoklamalarında birlik yanlısı ve karşıtlarının başa baş mücadelesinin Londra'daki siyasi liderler arasında endişe yaratıp yaratmadığının sorulması üzerine Carmichael, bahsi geçen anketlerin Londra'yı endişelendirmediğini söyleyerek, "Sandıktan 'evet' sonucu her zaman çıkabilirdi. Kimse 'hayır' cevabını garanti olarak görmedi. Ancak dünün sonunda doğru sonucu aldık. Çok memnunum" diye konuştu.
Referandum öncesi yapılan bazı anketlerde bağımsızlık yanlılarının önde çıkması İngiliz hükümeti ve monarşisinde endişeye neden olmuştu.
İngiltere'nin Avrupa Birliği'nden (AB) çıkması halinde İskoçya'nın bağımsızlık referandumunu tekrardan gündeme getirmeyeceğini söyleyen Carmichael, şunları kaydetti:
"Tüm parti liderleri (İngiltere Başbakanı David Cameron, Başbakan Yardımcısı ve Liberal Demokrat Parti'nin lideri Nick Clegg ve muhalefetteki İşçi Partisi'nin lideri Ed Miliband) AB'nin parçası olarak kalmak istediklerini söylüyorlar. AB'de çok büyük bir iş durumu var. Bence insanlar bu durumu düşündüğü zaman İngiltere'nin geleceğinin ayrılmaz halde AB'ye bağlı olduğunu göreceklerdir, bunun geri dönüşü yok. Liberal Demokrat partili, coşkulu bir Avrupa yanlısı olarak ben AB'de olmaktan çok mutluyum."
"İngiliz hükümeti sözünü tutacak"
Koalisyon hükümetinin küçük ortağı Liberal Demokrat Partili Carmichael, İngiliz hükümetinin referandumdan "hayır" sonucu çıkması halinde İskoç özerk parlamentosunun yetkilerinin artırılacağı vaadinde bulunduğunun hatırlatılması ve Londra'daki hükümetin bu vaadleri yerine getirip getirmeyeceğinin sorulması üzerine, "Tabiki de getirecekler. 1997 yılında başladığımız bu yetkilerin arttırılması süreci kapsamında İskoçya ve Kuzey İrlanda'yı iki defa, Galler'i de 3 defa olmak üzere yetkilendirdik. Bize gelen hiçbir yetki devri talebini geri çevirmedik. Zaten eğer mevcut İngiliz hükümeti bu yeni yetkileri devretmez, bu reformları gerçekleştirmez, bunu bir şekilde denemeye kalkışırsa, o zaman son birkaç aydır yaşadığımız şeylerin sonu gelmez. Bu konu siyasi olarak uzaklaşmaz" yanıtını verdi.
"Anayasal reformlar artık siyasi gündemin ilk sırasında"
Referandum sürecinin sona ermesiyle birlikte gelecek dönemde İskoçları nelerin beklediğine ilişkin ise Carmichael, "İskoç özerk parlamentosunun yetkilerini artırma çalışmalarına ilişkin süreç, siyasi partiler ve 'hayır' kampanyası tarafından zaten taslak halde. Planlar yapacağız, konferanslar düzenleyeceğiz, daha sonra ise sadece siyasi partilerin değil, iş yerlerinin, işçi sendikalarının da görüşlerini aldığımız bir mutabakat inşa edeceğiz. Olabildiğince geniş şekilde her sese kulak vereceğiz. Birleşik Krallık dahilinde İskoçya'nın anayasal geleceği için söyleyecek sözü olan herkes öne çıkmalı ve söz sahibi olmalı" değerlendirmesinde bulundu.
Carmichael, İskoçlara vaadedilen "daha fazla yetkinin" Birleşik Krallık'ın parçası olan Kuzey İrlanda veya Galler için geçerli olmayacağını söyleyerek, "İskoç parlamentosuna ilişkin olarak hazırlanacak mutabakatın Birleşik Krallık'ın diğer kesimlerinde de anayasal reform kapısına anahtar olacağını düşünüyorum. Ancak Kuzey İrlanda ve Galler böyle birşey isterse, o zaman kendi planlarını kendileri kesin olarak belirlemeli. Çünkü anayasal reformlar artık siyasi gündemde ilk sırada yer alıyor, artık bu isteğe bağlı olarak eklenmiyor" diye konuştu.
Süreç gelecek ay başlayacak
İngiliz hükümeti referandumdan "hayır" sonucu çıkarsa İskoç özerk parlamentosunun yetkilerinin artırılacağı vaadinde bulunmuştu. 1999 yılında kurulan İskoç özerk parlamentosu, eğitimden, sağlığa, tarımdan sanata kadar birçok alanda kendi politikalarını uygulayabiliyor. Ancak İngiliz Parlamentosu'nun İskoç milletvekilleri üzerinde, dış politika, savunma, göç, kamu yardımları, enerji gibi alanlarda söz hakkı bulunuyor. İngiliz Parlamentosu ayrıca, İskoçya'da uygulanan vergi oranlarına da karar veriyor.
İngiltere'nin İskoç asıllı eski Başbakanı Gordon Brown, 9 Eylül'de açıkladığı planla, İskoç özerk parlamentosunun yetkilerini artırma çalışmalarına 19 Eylül'de, referandumdan bir gün sonra başlanacağını söylemişti. İngiliz hükümetinin desteklediği Brown'un planıyla, özerk parlamentonun yetkisinin artırılmasıyla ilgili önerileri içeren bir belge gelecek ay sonuna kadar hazırlanacak.
İngiltere Başbakanı Cameron, dün sabah referandum sonucunun duyurulmasını ardından yaptığı açıklamada, İskoçya özerk parlamentosu'na daha fazla yetki verileceğine dair sözlerin tutulacağını, konuya ilişkin yasa tasarısının ise ocak ayında hazır olacağını söylemişti. Cameron, İskoçya'ya daha fazla yetki verme sürecini, Glasgow 2014 İngiliz Milletler Topluluğu Oyunlarına başkanlık eden Lord Smith'in yürüteceğini açıklarken, Lord Smith'in vergilendirme, harcama ve sosyal yardım gibi konularda İskoçya'ya daha fazla yetki verilmesi sürecini yürüteceğini dile getirmişti.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
