CENEVRE
Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Navi Pillay, BM İnsan Hakları Konseyi'nin 26. oturumunun açılışında yaptığı konuşmada, 2006 yılında kurulan Konsey'in uluslararası insan hakları sistemine güç ve esneklik getirdiğini belirtti.
Uluslararası toplumun krizlere güçlü ve hızlı biçimde tepki veremediğini vurgulayan Pillay, buna bölgesel olarak yayılma potansiyeli olan üzüntü verici insan hakları ihlallerinin de dahil olduğunu kaydetti.
Güney Sudan'a yaptığı ziyarette etnik saldırılar ve yaygın açlık riski karşısında şoke olduğunu dile getiren Pillay, bu duruma her iki tarafın liderlerinin de kayıtsız kaldığını belirtti.
Orta Afrika Cumhuriyeti'ndeki toplumlar arası gerilim ve şiddetin çok yaygın şekilde devam ettiğini ifade eden Pillay, "İnsan hakları ihlalleri halen devam ediyor ve anti-Balaka ve eski Seleka güçleri bütün ülkede bireylerin güvenliğini tehdit ediyor. Uluslararası barış koruma güçlerinin çabalarına rağmen, bu tehditler pek çok insanın saklanacak yer aramasına neden oluyor" dedi.
Ülkedeki gerilimi azaltmak için bazı girişimler yapıldığına işaret eden Pillay, derinleşen bölünmeyi engellemek için bu tür çabaların güçlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Suriye
Konuşmasında Suriye'deki insan hakları durumuna da değinen Pillay, "Suriye'deki amansız şiddet, Suriye halkı için bir trajedi ve insan hakları davası için trajik bir başarısızlıktır" dedi.
Halep şehrinin moloza dönüşecek şekilde bombalandığını ifade eden Pillay, şehirde çok fazla sayıda insanın hayatını kaybettiğini, su kaynakları altyapısı gibi temel altyapıların büyük oranda tahrip edildiğini kaydetti.
Pillay, "Şiddetin önlenmesi ve adil ve barışçı çözüm bulunması konusunda defalarca yapılan çağrıların, Suriye hükümeti ve bazı muhalif gruplar tarafından gözardı edilmesi dolayısıyla üzüntü duyuyorum" ifadelerini kullandı.
Dış güçlerin ülkedeki şiddeti artıracak şekilde silah, askeri ve diğer yardımlarda bulunmasından ve yabancı savaşçıların ülkeye girmesinden üzüntü duyduğunu dile getiren Pillay, "Şoke edici olan şey, savaş suçları ve insanlığa karşı suçların olağan hale gelmesi ve tamamıyla cezasız kalması" dedi.
Pillay, BM Güvenlik Konseyi'nin 13'e karşı 2 oyla bu tür suçlar konusunda hesap vermeyi öngören anlaşmayı reddetmesinden dolayı hayalkırıklığına uğradığını da kaydetti.
İsrail
İsrail güvenlik güçlerinin aşırı güç kullanımı ile sonuçlanan ölümler ve yaralanmalar dolayısıyla derin tedirginlik duymaya devam ettiğini ifade eden Pillay, İsrail yetkililerine uluslararası normlara saygı göstermesi konusundaki çağrısını yineledi.
Pillay, İsrail'in gözaltında tuttuğu ve bir kısmı açlık grevinde olan tutukluları serbest bırakması ya da haklarındaki suçlamaları resmen bildirmesini istedi.
Görevi boyunca idam cezalarının kaldırılması konusunda da pek çok çalışma yaptıklarını ifade eden Pillay, bu çerçevede ABD, İran ve Mısır'ın da dahil olduğu pek çok ülkedeki idam cezaları uygulamalarına değindi.
Pillay, "Mısır'daki durumdan da kaygı duymaya devam ediyorum, buna prosedürel yanlışlarla dolu şekilde yapılan yargılamaların ardından verilen idam cezaları, binlerce insanın tutuklanması ve bazı gazetecilerin yaşadığı kötü durumlar da dahil" dedi.
Ukrayna ile ilgili olarak, ülkedeki durumun kötüleşmesinin ardından hızlı bir şekilde ülkede insan hakları izleme misyonu görevlendirdiklerini anımsatan Pillay, hükümetin Ukrayna'daki insan hakları sorunlarını çözeceğini umduğunu kaydetti.
Pillay, Ukrayna hükümetine, insan hakları ihlallerinin hesabının verilmesini de sağlayacak şekilde kapsamlı bir reform planı hazırlaması çağrısında bulundu.
Ekonomik alanda da insan haklarının daha istikrarlı şekilde uygulanması gerektiğine işaret eden Pillay, Türkiye'deki maden kazasında pek çok insanın hayatını yitirmesinin, kazançların insan güvenliği pahasına elde edilmemesi gerektiğini tekrar hatırlattığını kaydetti.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri olarak altı yıldır görev yapan Navi Pillay'ın, İnsan Hakları Konseyi'nin 27 Haziran'a kadar sürecek 26. oturumunun ardından görevinden ayrılması bekleniyor.
Muhabir: Murat Ünlü
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
