Uzmanlardan 'AB'de tek başkan' değerlendirmesi

BRÜKSEL - ŞERİFE ÇETİN

Avrupa Birliği (AB) uzmanları, AB Komisyonu Başkanı Jean Claude Juncker'in "tek başkan" önerisinin hayata geçirileceğini düşünmüyor.

Juncker, dün Strazburg'da yaptığı "Birliğin Durumu" konulu konuşmasında, AB Komisyonu ve AB Konseyi başkanlık pozisyonlarının birleştirilmesi gerektiğini belirterek, "Eğer tek bir kaptan gemiyi yönlendirirse Avrupa daha iyi anlaşılır hale gelir." ifadesini kullanmıştı.

Halihazırda AB'de 3 başkan bulunuyor. AB Komisyonu Başkanı Juncker'in yanı sıra AB Konseyi Donald Tusk, Avrupa Parlamentosu da Antonio Tajani tarafından yönetiliyor.

Brüksel'deki, Avrupa Politikalar Merkezi (EPC) Direktörü Janis Emmanouilidis, AA muhabirine yaptığı açıklamada, başkanlık pozisyonlarının birleştirilmesi durumunda "Avrupa halkı nezdinde 'artık AB Başkanı var' şeklinde yanlış bir izlenim oluşabileceğini, bunun da kamuoyunda beklentileri artıracağını söyledi.

Emmanouilidis, bunun sıkıntılı bir duruma yol açacağını, "AB Başkanı" olsa bile bu kişinin halkın beklentilerini karşılayacak yetkiye sahip olmayacağını savundu.

"Juncker'in önerisi AB üye ülkelerinin ulusal egemenliklerinden daha fazla ödün vermesini de beraberinde getirir." ifadesini kullanan Emmanouilidis, "Ulusal hükümetlerin bunu yapmaya istekli olacağını düşünmüyorum." dedi..

Emmanouilidis, AB'nin tek bir başkan tarafından yönetilmesi fikrinin esasen yeni olmadığını, bu önerinin 2000'li yılların başında anayasal düzenlemeler gözden geçirilirken gündeme geldiğini kaydetti.

"Teklif değişikliğe gidilmeden yapılabilecek"

Brüksel'deki Avrupa Politikaları Çalışmaları Merkezinde (CEPS), AB kurumları üzerine araştırma yapan Sophia Russack da AB Konseyinin yasama yetkisi olmadığını anımsattı.

Russack, başkanlığın tek bir kişiye devredilmesi durumunda Komisyon-Konsey-Parlamento üçlüsünün kanun oluşturma düzeninin değişmeyeceğini belirtti.

"Asıl ilginç olan husus, AB Komisyonu Başkanı Juncker'in başkanlığı birleştirme teklifinin AB anlaşmalarında hiçbir değişikliğe gidilmeden yapılabilecek olması." diyen Russack, AB Konseyinin birliğin "genel siyasi yönünü" belirlediğini ifade etti.

Russack, olası bir birleşmede AB'nin günlük işleyişinin çok fazla etkilenmeyeceğini vurgulayarak, Juncker'in önerisi çerçevesinde bir birleşme olması durumunda AB Komisyonu ve Konseyinin ortak gündem oluşturmasının kolaylaşacağını, böylelikle daha dinamik bir siyasi liderlik pozisyonunun ortaya çıkacağını savundu.

AB'nin kurumsal altyapısının çok karmaşık olduğuna dikkati çeken Russack, "Sıradan bir vatandaş AB'de kararların nasıl alındığını, kimin öncülük ettiğini ya da sorumluluğun kimde olduğunu anlamakta zorlanıyor. Tek bir başkan AB'nin karar alma sürecinin anlaşılırlığını artırır." diye konuştu.

"Başkanlık pozisyonunun birleştirilmesi durumunda AB Komisyonunun eli güçlenebilir" ifadesini kullanan Russack, Juncker'in "çok cesur" bir öneride bulunduğunu ancak AB Konseyinin öneriye çok sıcak bakmayacağını düşündüğünü söyledi.

Russack, AB Komisyonunun birlik üzerindeki etkisinin artması halinde ulusal hükümetlerin karar alma mekanizmalarının zayıflayacağına değinerek, "Juncker'in önerisinin AB üye ülkeleri tarafından destek göreceğini düşünmüyorum." diye konuştu.