12 ayda 12,7 milyar dolarlık yatırım geldi

ANKARA 

Geçen yıl net doğrudan uluslararası yatırım girişi, 12 milyar 686 milyon dolar oldu.

Ekonomi Bakanlığı, 2013 yılı Ocak-Aralık dönemine ilişkin ''Uluslararası Doğrudan Yatırım Verileri'' bültenini yayımladı. 

Buna göre, uluslararası doğrudan yatırım girişleri kaleminde yer alan sermaye girişi 2013 yılında toplam 10 milyar 189 milyon dolara ulaştı. Bu rakamın 3 milyar 734 milyon doları mali aracı kuruluşların faaliyetleri ve 2 milyar 552 milyon doları elektrik, gaz ve su sektörlerinden kaynaklandı. Bu dönemde nakit sermaye girişinin yüzde 52'si AB ülkeleri kaynaklı oldu.

Geçen yıl aralık ayı sonu itibariyle 2 bin 960 uluslararası sermayeli şirket ve şube kuruldu, 182 adet yerli sermayeli şirkete de uluslararası sermaye iştiraki gerçekleşti.

2013 yılında net doğrudan uluslararası yatırım girişi, 2012 yılına göre yüzde 4,1 azalarak 12 milyar 686 milyon dolar olarak hesaplandı.

Geçen yıl 3 bin 142 uluslararası sermayeli şirketin, başta toptan ve perakende ticaret sektörü olmak üzere, gayrimenkul kiralama ve iş faaliyetleri ile ulaştırma, haberleşme ve depolama sektörlerinde faaliyette bulundukları görüldü. İmalat sanayinde faaliyette bulunan uluslararası sermayeli şirketlerde kimyasal madde ve ürünleri imalatı 1. sırada yer alırken, bunu makine ve teçhizat imalatı ile gıda ürünleri, içecek ve tütün imalatı izledi. Aynı dönemde kayıtlı sermayesi 500 bin doların üzerinde olan 203 uluslararası sermayeli şirket, şube kuruluşu ile yabancı ortak iştirak gerçekleşti.

Bu şirketlerin 68'inin toptan ve perakende ticaret sektöründe, 29'unun imalat sanayi, 26'sının ise gayrimenkul, kiralama ve iş faaliyetleri sektöründe faaliyette bulunduğu görüldü. Geçen yıl kurulan 3 bin 142 adet uluslararası sermayeli şirketin, bin 142'si AB ülkeleri, bin 127'si yakın ve ortadoğu ülkeleri, 298'i ise diğer Avrupa ülkeleri ortaklı şirketlerden oluştu.

Geçen yıl aralık ayı sonu itibariyle 30 bin 851 uluslararası sermayeli şirket ve şube kuruldu, 6 bin 99 yerli sermayeli şirkete de uluslararası sermaye iştiraki gerçekleşti. Toplamda 36 bin 950 uluslararası sermayeli şirketin Türkiye'de faaliyette bulunduğu belirlendi. 36 bin 950 uluslararası sermayeli şirketin, başta toptan ve perakende ticaret olmak üzere, gayrimenkul kiralama ve iş faaliyetleri ve imalat sanayi sektörlerinde faaliyette bulundukları görüldü. İmalat sanayinde faaliyette bulunan uluslararası sermayeli şirketlerde kimyasal madde ve ürünleri imalatı 1. sırada yer alırken, bunu gıda ürünleri, içecek ve tütün imalatı ve tekstil ürünleri imalatı takip etti.

Söz konusu şirketlerin ülke gruplarına göre dağılımına bakıldığında ise AB ülkeleri ortaklı girişim sayısının 18 bin 42 adetle 1. sırada yer aldığı görüldü. AB ülkeleri ortaklı uluslararası sermayeli şirketlerin içinde Almanya 5 bin 651 şirket ile ilk sırada alırken, bu ülkeyi 2 bin 635 şirketle İngiltere ve 2 bin 286 şirketle Hollanda izledi.

Uluslararası sermayeli şirketlerin illere göre dağılımına bakıldığında ise İstanbul 21 bin 973 ile 1. sırada yer aldı. İstanbul'u 4 bin 46 şirketle Antalya, 2 bin 279 şirketle Ankara ve bin 944 şirketle İzmir takip etti. 

İstanbul'da faaliyette bulunan söz konusu şirketlerin başta toptan ve perakende ticaret olmak üzere, gayrimenkul kiralama ve iş faaliyetleri ve imalat sanayi sektörlerinde faaliyette bulundukları görüldü. 

Aralık ayı gerçekleşmeleri

Geçen yılın aralık ayında ise uluslararası doğrudan yatırım girişi 1 milyar 927 milyon dolar olarak gerçekleşti.  

Uluslararası yatırımcıların Türkiye'deki yeni veya mevcut şirketleri ile iştirak ettikleri yerli sermayeli şirketlerdeki ortaklık paylarına ilişkin transferleri içeren sermaye girişi, geçen yıl aralık ayında 1 milyar 725 milyon dolar oldu. Sermaye girişinin, 702 milyon doları elektrik, gaz ve su sektöründen ve 518 milyon doları imalat sektöründen geldi.

Söz konusu nakit sermaye girişinin, 690 milyon dolarlık bölümü AB hariç Diğer Avrupa ülkeleri, 493 milyon dolarlık bölümü AB ülkeleri, 310 milyon dolarlık bölümü ise Asya ülkeleri kaynaklı gerçekleşti.

Geçen yıl aralık ayında 171 uluslararası sermayeli şirket kurulmuş olup, 9 adet yerli sermayeli şirkete de uluslararası sermaye iştiraki gerçekleşti. 

Yatırım projeleri

Geçen yıl Aralık ayında yatırım teşvik belgesi düzenlenen 26 proje kapsamında yaklaşık 1,5 milyar dolar tutarında yatırım yapılması öngörüldü. Böylece 2013 yılında belgelendirilen yatırım projesi sayısı 240'a, belge kapsamındaki yatırımların tutarı ise 6,9 milyar dolara ulaştı. Bu belgelerin 178'i imalat, 30'u hizmetler, 14'ü madencilik ve taşocakçılığı, 11'i elektrik, gaz ve su, 7'si tarım ve ormancılık sektörlerinde düzenlendi.