Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye'nin sahip olduğu 2 bin 150'den fazla gemi ve yaklaşık 53 milyon detveyt tonluk (dwt) kapasiteyle, tonaj bazında 1000 groston ve üzeri Türk sahipli deniz ticaret filosunun dünyada 11. sırada yer aldığını belirterek, "Ülkemizin 4,79 milyon dwt kapasiteye sahip 85 faal tersanesi, güçlü yan sanayi ağıyla yaklaşık 94 bin kişiye istihdam sağlıyor." dedi.
Uraloğlu, Uluslararası Denizciler Günü kapsamında, Ankara Yelken Kulübü'nde, denizcilerle bir araya geldi, "Amatör Denizci Belgesi Uygulama Eğitim Merkezleri Çalıştayı"nın açılışında konuştu.
Bakan Uraloğlu, denizciliğin yalnızca bir meslek dalı olmadığını aynı zamanda küresel ticaretin omurgası, dünya ekonomisinin can damarı olduğunu söyledi.
Dünya yük taşımacılığının yüzde 88'inin 2024'te deniz yollarıyla gerçekleştiğini bildiren Uraloğlu, küresel deniz yolu yük trafiğinin yüzde 2,4'lük bir artışla 12 milyar 643 milyon tona ulaştığına dikkati çekti.
Türkiye'de de dış ticaret taşımalarının yüzde 86'sının deniz yoluyla yapıldığını anlatan Uraloğlu, şu bilgileri verdi:
"Bu rakamlar, denizciliğin uluslararası ticaretteki önemini bir kez daha ortaya koyuyor. 2002'den bu yana limanlarımızda elleçlenen yük miktarı yüzde 180, konteyner miktarı ise yüzde 443 artmıştır. 2024'te limanlarımızda elleçlenen yük miktarı 531 milyon 737 bin 358 tona, konteyner miktarı ise 13 milyon 529 bin 729 TEU'ya ulaşmıştır. Hatta bu mayısta limanlarımızda elleçlenen konteyner miktarı 1 milyon 366 bin 430 TEU'ya ulaştı ve bir ayda elleçlenen en yüksek konteyner miktarıyla tüm zamanların rekorunu kırdık."
Uraloğlu, küresel ticaretin bu denli deniz yollarına bağımlı olduğu bir dönemde, stratejik boğazların ve deniz yollarının güvenliğinin de hayati önem taşıdığına işaret ederek, son günlerde gündemi meşgul eden Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin, deniz yollarının küresel ticaret için ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gösterdiğini dile getirdi.
Brent petrol fiyatlarında, 13 Haziran'dan bu yana yaklaşık yüzde 15, LNG fiyatlarında da yaklaşık yüzde 10'a varan dalgalanmalar olduğunu anımsatan Uraloğlu, şöyle devam etti:
"Savaşın etkisiyle bu bölgeye sefer yapan tankerlerin sigorta bedelleri, gemi değerinin yüzde 0,2'si iken yüzde 0,7'ye çıkarak yüzde 300 arttı. Görüldüğü üzere, deniz taşımacılığındaki tek bir aksaklık dahi küresel enerji piyasalarını ve ticareti doğrudan etkiliyor. Hürmüz Boğazı gibi stratejik noktalar, denizcilerimizin güvenliği ve küresel ticaretin kesintisizliği açısından hepimiz için bir sorumluluk alanıdır. Türkiye olarak, kritik bölgelerdeki istikrarın korunması için diplomasi ve işbirliğine dayalı yapıcı rol üstleniyoruz."
Uraloğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da teşrif edeceği ve 70 ülkeden bakan, bakan yardımcısı ve uluslararası kuruluşların üst düzey temsilcilerinin katılacağı "Küresel Ulaştırma Koridorları Forumu"nu gerçekleştireceklerini ifade ederek, etkinliğin, Türkiye'nin küresel ticaretin merkezindeki rolünü pekiştireceğini ve denizciliğin stratejik önemini vurgulayacağını dile getirdi.
Türkiye'nin deniz ticaret filosu konusunda dünyadaki konumuna da değinen Uraloğlu, şunları kaydetti:
"Sahip olduğumuz 2 bin 150'den fazla gemi ve yaklaşık 53 milyon dwt'lik kapasiteyle, tonaj bazında 1000 groston ve üzeri Türk sahipli deniz ticaret filomuz bugün dünyada 11. sırada yer alıyor. Ülkemizin toplamda 4,79 milyon dwt kapasiteye sahip 85 faal tersanesi, güçlü yan sanayi ağıyla yaklaşık 94 bin kişiye istihdam sağlıyor. Bu büyümenin sürdürülebilirliği, nitelikli ve güçlü bir insan kaynağıyla mümkündür. Denizcilik eğitimini her zaman stratejik bir alan olarak görüyor, nitelikli personel yetiştirilmesini önceliğimiz olarak kabul ediyoruz. Sektörümüz, yaklaşık 8 bin 300'ü kadın olmak üzere 141 bini aşkın aktif gemi insanıyla uluslararası pazarda önemli bir istihdam potansiyeli sunuyor."
Uraloğlu, geçen yıl "Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği"ni yenilediklerini söyleyerek, bu düzenlemenin, sektörün dinamiklerini uluslararası normlarla uyumlu şekilde yeniden şekillendiren bir reform niteliğinde olduğunu kaydetti.
Yeni Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Eğitim ve Sınav Yönergesi ile bir dizi yenilik daha sunduklarını ifade eden Uraloğlu, şu değerlendirmede bulundu:
"Bu müjdeleri ilk kez kamuoyuyla paylaşmanın mutluluğunu yaşıyorum. İngilizce yeterlilik şartındaki YDS puanını ortalama 5 puan düşürdük. İngilizce hazırlık eğitimi alan denizcilik meslek yüksekokulları ve meslek liseleri mezunları YDS muafiyetinden yararlanacak. Kabotaj seferlerinde çalışan denizcilerimizin hizmetleri, gemi insanı uzmanlık belgelerinin eğitim olmadan yenilenmesinde geçerli olacak. Yeterlik sınavlarında iptal sınırını 3'ten 5'e çıkardık. Yeterlik yükseltme ve belge yenilemede gereksiz belgeleri kaldırdık. Ticari yatlar, tersaneler, yüzer LNG depolama gemileri, enerji gemileri ve askeri gemilerde çalışan denizcilerimize kısmi terfi hakları sağladık."
Uraloğlu, eğitimde teknoloji ve kaliteyi artırdıklarını, Elektronik Kimlik Doğrulama Sistemi (EKDS) kullanımını zorunlu tuttuklarını ve üst düzey denizcilik eğitim kurumlarına ISO kalite belgesi şartı getirdiklerini, "Mavi Vatan"ın gücünü artırmak için çalıştıklarını vurguladı.
Gemi İnsanları Bilgi Sistemi (GİBS) ile dünyanın herhangi bir yerinde gemide görevliyken bile yeterlik başvuru işlemlerinin yapılabildiğini, günlük 200 oturum kapasitesiyle yılda 65 binden fazla sınavın başarıyla uygulandığını anlatan Uraloğlu, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"GİBS, AB tarafından örnek uygulama olarak belirlendi. İspanya ile imzaladığımız son ikili anlaşmayla da yeterlik belgelerimizin tanındığı ülke sayısını 38'e yükselttik. Türk denizcileri, dünya denizcilik filosunun yaklaşık yüzde 70'i tarafından kabul görüyor. Uluslararası Denizcilik Çalışma Sözleşmesi'ne taraf olma sürecinde de son aşamaya geldik, TBMM'de alt komisyonda görüşülüyor. Bu sözleşmeye taraf olmamız ile gemi insanlarımızın gerek özlük gerekse yaşam şartlarında ciddi iyileşmeler sağlanacak. Yıpranma payı konusundaki çalışmalarımız ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile gündemimizde, bu konuda da müjdeli haberi paylaşacağız."
Uraloğlu, denizin, kendileri için bir sevda, bir kültür ve yaşam biçimi olduğunun altını çizerek, amatör denizciliğin bu sevdayı halkın kalbine nakşetmenin, çocuklardan gençlere, denizin maviliklerini miras olarak bırakmanın en güzel yolu olduğunu bildirdi.
Profesyonel denizciliğin yanında, denizciliği toplumla buluşturmak için önemli adımlar attıklarına işaret eden Uraloğlu, şunları kaydetti:
"2018'de başlattığımız 'Hedef 2023: 1 Milyon Amatör Denizci' projesiyle, milletimizin denize olan ilgisini görünür kıldık ve 2023'e kalmadan hedefe ulaştık. Ancak orada da durmadık. Vatandaşlarımızın denizle daha güçlü bağ kurması için eğitim sistemimizi geliştirdik. Türkiye Yelken Federasyonu ile imzaladığımız işbirliği protokolü kapsamında, 10 saatlik teorik çevrim içi eğitime 4 saatlik uygulamalı yüz yüze eğitim vererek amatör denizciliği daha nitelikli hale getirdik. Bugün itibarıyla 22 ilde, 75 farklı lokasyonda yaklaşık 46 bin kursiyerimize teorik ve uygulamalı eğitim verdik. 1 milyon 46 bin vatandaşımıza amatör denizci belgesi kazandırdık."
Uraloğlu, eğitim süreçlerini dijitalleştirirken, Amatör Denizci Bilgi Sistemi'ni (ADBS) de uygulama eğitimleriyle entegre ederek güncellediklerini söyleyerek, sistem sayesinde vatandaşların belge başvurularını ve sınav sonuçlarını kolayca takip edebildiklerini belirtti.
Özel Teknelerin Donatımı ve Özel Tekneleri Kullanacak Kişilerin Yeterlilikleri Hakkında Yönetmelik kapsamında önemli bir değişiklik çalışmasını başlattıklarını anlatan Uraloğlu, şu değerlendirmede bulundu:
"ADBS'nin entegrasyon süreci tamamlanır tamamlanmaz, revize edilmiş yönetmeliğimizi yürürlüğe alacağız. Bu düzenlemeyle ana amacımız amatör denizci belgelerimizin uluslararası düzeyde kabul görmesi ve geçerliliğini güçlendirmek. Gerçekleştirdiğimiz çalıştayda da amatör denizciliğimizin güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini değerlendireceğiz. Bakanlık olarak, gelecek her türlü öneriye açığız, sektörün her kademesindeki denizcinin yanındayız. Türk denizcisinin ve denizciliğinin başarısına güveniyoruz, bu inançla, bugüne kadar olduğu gibi, gelecekte de güçlü destek sunmaya devam edeceğiz. Uluslararası Denizciler Günü'müz kutlu olsun. Pruvanız neta, rüzgarınız kolay, yelkenleriniz daima rüzgarla dolsun."
Denizcilik Genel Müdürü Ünal Baylan ve Türkiye Yelken Federasyonu Başkanı Özlem Akdurak da birer konuşma gerçekleştirdi.
Bakan Uraloğlu, konuşmasının öncesinde, denizcilerle tekneyle göl turuna çıktı.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
