Türkiye'nin kredi notu değişmedi

LONDRA/KOCAELİ

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings Türkiye’nin “BBB-“ olan “yatırım yapılabilir notunu” ve “durağan” not görünümünü teyit etti .

Fitch Ratings’ten yapılan açıklamada Türkiye’nin “BBB-“ olan “yatırım yapılabilir notunun” ve “durağan” not görünümünün teyit edildiği açıklandı. Açıklamada Türkiye’nin ülke notuna ilişkin görünümün “dengeli” olduğu belirtilirken, notun 2012 yılının kasım ayında “yatırım yapılabilir” seviyesine çıkarılmasına ana nedenler olarak “mali konsolidasyon geçmişinin” ve “sağlıklı bankacılık sisteminin” gösterildiğine dikkat çekildi.

Fitch açıklamasında, “Söz konusu atıflar (sağlıklı bankacılık yapısı ve mali konsolidasyon geçmişi) büyük oranda bozulmamıştır. Buna benzer şekilde ekonomi yeniden cesaret verici yeniden dengelenme işaretleri vermeye devam etmektedir. Özellikle cari açık ve sermaye akışında ani duruş olmaksızın kredi genişlemesinde yavaşlama alanlarında. Buna rağmen Türkiye’nin küresel yatırımcı iştahı konusunda potansiyel oynaklıklara karşı tamponları yerel politikadaki ani dönüşler, ekonomik dengelenmenin mukavemeti konusundaki şüpheler ve yükselen jeopolitik risk nedeniyle nispeten zayıf kalmaktadır,” ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada Türkiye’nin ülke notuna ilişkin görünümün "dengeli" olduğu belirtilirken, notun 2012 Kasım ayında "yatırım yapılabilir" seviyesine çıkarılmasına ana nedenler olarak "mali konsolidasyon geçmişinin" ve "sağlıklı bankacılık sisteminin" gösterildiği belirtildi. 

Fitch açıklamasında, "Söz konusu atıflar (sağlıklı bankacılık yapısı ve mali konsolidasyon geçmişi) büyük oranda bozulmamıştır. Buna benzer şekilde ekonomi yeniden cesaret verici yeniden dengelenme işaretleri vermeye devam etmektedir. Özellikle cari açık ve sermaye akışında ani duruş olmaksızın kredi genişlemesinde yavaşlama alanlarında. Buna rağmen Türkiye’nin küresel yatırımcı iştahı konusunda potansiyel oynaklıklara karşı tamponları yerel politikadaki ani dönüşler, ekonomik dengelenmenin mukavemeti konusundaki şüpheler ve yükselen jeopolitik risk nedeniyle nispeten zayıf kalmaktadır" değerlendirmesi yapıldı. 

Açıklamada, "Fitch politika uyumu ve kredibilitesi konularında Türkiye ile aynı reytinge sahip ülkelerden daha zayıf olduğunu değerlendirmektedir" ifadesine yer verilirken Merkez Bankasının faiz eylemlerinin yansımasına ilişkin, "Manşet enflasyon yıllık bazda ağustos ayında yüzde 9,5 seviyesine yükseldi ve eylül ayında yüzde 8,9 oranına doğru zayıfladı. Yılın başından itibaren çekirdek enflasyon yüzde 9 seviyesinde takıldı. Tüm bu ölçütler Merkez Bankasının yüzde 5 olan orta vadeli hedefinin üzerindedir" görüşü paylaşıldı.

Fitch, Türkiye’nin, cumhurbaşkanlığı seçiminin ardından 2015 genel seçimlerine kadar ekonomi politikası yönetimini olduğu gibi devam ettirme kararı almasının  "yapıcı bir karar" olduğunu belirterek Türkiye’nin orta vadeli büyüme tahminlerini tutturmayı istediğinin altı çizildi.

"Fitch, Merkez Bankasının ilk fırsatta daha genişlemeci bir politika duruşunu benimsemesi konusunda baskı altında kalmaya devam etmesini beklemektedir. Bu politika uyumu ve politika yapma konularında şüpheye neden olmaktadır" ifadesine yer verilen açıklamada, Türkiye’nin ekonomik dengelenmesinin "ilerleme" kaydettiği belirtilerek yıllık kredi genişlemesinin ve finans dışı sektörlerin kredilerinin 2013 yılı sonundaki yüzde 25 seviyesinden bu yılın ilk yarısı itibarıyla yüzde 17’ye gerilemiş olmasına dikkat çekildi.

Açıklamada, "Bu durum parasal sıkılaştırmayı ve sıkı makro ihtiyati önlemleri yansıtmaktadır. Benzer şekilde Türkiye’nin cari açığı da dolar cinsinden bu yılın ilk yedi ayında bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla neredeyse yüzde 40 azaldı. Buna rağmen cari açığın gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı EMEA bölgesi içerisinde en yüksek seviyede olanların arasındadır" denildi. 

Fitch açıklamasında jeopolitik risklere ilişkin şu açıklamaları kaydetti:

"Artan jeopolitik riskler, Avro Bölgesi’ndeki sendeleyen ekonomik iyileşme Türkiye’nin ekonomisinin yeniden dengelenmesi için  zorluklar yaratmaktadır. Irak ve Rusya, Türkiye’nin sırasıyla ikinci ve dördüncü büyük ticaret ortağıdır. Irak’a yapılan ihracat son aylarda dikey olarak düşerken, Rusya’yla olan ticaret ise oynaklığını koruyor. Türk ihracatçıları Avrupa piyasaları ile Ortadoğu ve Kuzey Afrika pazarları arasında geçiş göstermek konusunda son derece becerikli. Fakat manevra alanı daha kısıtlı olabilir ve ticaret dengesindeki ilerleyiş daha da yavaşlayabilir."

Türkiye’nin ekonomik büyümesi arkasında net ihracatının "itici güç"” olduğunu vurgulayan Fitch, buna rağmen bu yılın ikinci çeyreğinde ekonomik büyümenin yılın ilk çeyreğindeki yüzde 4,7 oranından yüzde 2,1’e sert bir şekilde gerilediğini bildirdi. Fitch, "Yüzde 2 ila 4 arasındaki ekonomik büyüme uzun vadede politik olarak kabul edilemez" görüşünü aktardı. 

Türkiye’nin cari açığının ve dış finansman ihtiyacının "kredi zayıflığı" olduğunu belirtilen Fitch, açıklamasında, "Buna rağmen Fitch, Türkiye’nin dış şoklara karşı olan direncinin azımsanmaması gerekiyor. Bankalar ve şirketler serbest bir şekilde uluslararası sermaye piyasalarına erişebiliyor. Doğrudan dış yatırımlara oranla net kısa vadeli sermaye akışı oranı da dikkate değer şekilde azaldı. Buna rağmen dış borcun GSYH’ye oranı bu yıl yüzde 31’le 2012 yılından itibaren BBB medyanının altı katına çıkarken, uluslararası rezervlerde sadece ılımlı bir artış oldu" değerlendirmesine yer verildi.

Türkiye’nin bankacılık sistemine ilişkin raporda, "Türkiye’nin ülke notu bankacılık sektörünü yatırım yapılabilir seviyedeki notu ile desteklenmektedir. Bankacılık sistemi iyisermayelendirilmiş durumda ve karlı. Geri dönüşü olmayan kredilerin oranı yüzde 3’ün altında" ifadesine kullanıldı.

Türkiye’nin kredi notuna ilişkin Fitch açıklamasında, "Mevcut görünüm durağan seviye. Bunu sonucu olarak, Fitch’in hassasiyet analizleri bireysel ve kolektif bir not indirimi olasılığının gerçekleşmesini beklememektedir" denildi. 

Fitch açıklamasında, buna rağmen, politika güvenilirliğinde ve Türkiye’nin küresel risk iştahındaki oynaklıklara karşı aşınmanın, cari açık ve dış finansman konularında olası bir bozulmanın, temel kamu kurumlarının kalitesinde ve politika yapmakla ilgili konulardaki olumsuz değişikliklerin gelecek dönemde negatif bir reyting eylemine neden olabileceğine işaret edildi. 

Fitch, daha uyumlu ve öngörülebilen bir parasal politika çerçevesinin, daha istikrarlı bir enflasyonun, cari açığın azaltılmasının, yapısal reformların, tasarrufların artırılmasının, istihdam piyasasının daha esnek hale getirilmesinin ve dış yatırımların artırılmasının, gelecek dönemde Türkiye’ye ilişkin pozitif bir not eylemine gidilmesine neden olabileceğini kaydedildi. 

Açıklamada, "Temel öngörülerimize göre, mali istikrarın devamını bekliyoruz. Türkiye ekonomisi için yıkıcı olacak jeostratejik risklerde ani bir artış beklemiyoruz" değerlendirmesi yapıldı.

"Türkiye daha yüksek bir notu hak ediyor"

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fikri Işık ise gazetecilere yaptığı açıklamada, Fitch Ratings'in aldığı kararın hakkın teslimi olduğunu belirterek, dün yapılan açıklamanın lütuf olmadığını söyledi.

"Türkiye, daha yüksek bir kredi notunu kesinlikle hak ediyor" diyen Işık, ülkede ekonominin sağlam temeller üzerine oturtulduğunu vurguladı.

Işık, 2008 krizinde Türkiye'nin performansının ekonominin ne kadar sağlam olduğunu gösterdiğini dile getirerek, "Türkiye, bu krizi teğet geçti. Dünkü Fitch'in bu noktadaki değerlendirmesini aslında yetersiz ama olumlu görüyoruz. Biz zaten Türkiye ekonomisi için alınması gereken tedbirleri en hızlı ve etkili şekilde alıyoruz. Cari açığın sorun olma riskine karşı kendimiz iç tüketimi kısma pahasına büyüme de hafif bir frene basma pahasına bazı kararları art arda yürürlüğe koyduk. Bundan sonra da ekonominin gerektirdiği şeyleri yapmak için her türlü tedbiri alacağız"  diye konuştu.

Sanayinin gayri safi yurtiçi hasıladaki (GSYH) payını arttırmak istediklerine dikkati çeken Işık, bununla ilgili 62. hükümetin programında son derece önemli eylemlere yer verildiğini anımsattı.

Işık, kendilerinin de bu eylemlerin hayata geçirilmesi için gayret gösterdiğini anlatarak, Türkiye'nin sanayiye daha fazla yatırım ve üretim yapmasını, istihdam ve nitelikli istihdam oluşturmasını arzu ettiklerini söyledi.

Muhabir: Gökhan Kurtaran-Kadir Yıldız-Yunus Emre Günaydın