Dolar
37.99
Euro
41.62
Altın
3,037.42
ETH/USDT
1,822.20
BTC/USDT
83,966.00
BIST 100
9,379.83
Dünya

Güney Kore'de Anayasa Mahkemesi, Devlet Başkanı Yoon'un azline karar verdi

Güney Kore'de Anayasa Mahkemesi, Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol'ün, 3 Aralık 2024'teki sıkıyönetim ilanının anayasaya aykırı olduğuna hükmederek görevden azline karar verdi.

Emre Aytekin, Zeynep Katre Oran  | 04.04.2025 - Güncelleme : 04.04.2025
Güney Kore'de Anayasa Mahkemesi, Devlet Başkanı Yoon'un azline karar verdi

Pekin

Yonhap'ın haberine göre, Anayasa Mahkemesi Vekil Başyargıcı Moon Hyung-bae, mahkemenin kararını açıkladı. Mahkeme, Yoon'un sıkıyönetim ilanının anayasada belirtilen "ulusal kriz" koşulunu karşılamadığına, bu sebeple anayasaya aykırı olduğuna hükmetti.

Kararda, ayrıca Yoon'un sıkıyönetim ilanının ardından, kararın reddedilmesini önlemek üzere Ulusal Meclise asker yollayarak kanunları ihlal ettiği vurgulandı.

Vekil Başyargıç Moon, "Müdafinin (Yoon) kanunları ihlalinin sonuçlarının ağırlığı ve anayasal düzene olumsuz etkileri göz önüne alındığında, onu görevden alarak anayasayı korumanın sağlayacağı fayda, bir devlet başkanının görevden almanın sebep olacağı ulusal kayıplardan katbekat fazladır." ifadesini kullandı.

Böylece Anayasa Mahkemesi, Ulusal Meclisin azil istemini kabul ederek Yoon'un sıkıyönetim ilanı nedeniyle görevden alınmasını onayladı.

Azil kararı sonrası Yoon derhal görevden alınırken, ülke 60 gün içinde devlet başkanlığı için seçime gidecek.

Yoon'u devlet başkanlığına aday gösteren, iktidardaki Halkın Gücü Partisi (PPP), "kararı saygıyla kabul ettiklerini" bildirirken, ana muhalefetteki Demokratik Parti (DP) kararı "halkın zaferi" olarak niteledi.

Yoon: Umutlarınıza ve beklentilerinize karşılık verememenin derin üzüntüsünü yaşıyorum

Yonhap'ın haberine göre Azledilen Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol, Anayasa Mahkemesinin hakkında verdiği azil kararının ardından avukatları aracılığıyla açıklama yaptı.

Eski Devlet Başkanı, açıklamasında, kamuoyuna ve destekçilerine hitaben, "Umutlarınıza ve beklentilerinize karşılık verememenin derin üzüntüsünü yaşıyorum." ifadesini kullandı.

Ülkeye hizmet etmenin hayatındaki en büyük onur olduğunu dile getiren Yoon, "Başarısız olduğumda dahi verdiğiniz sarsılmaz destek ve cesaretlendirme için minnettarım." şeklinde konuştu.

Kıdemli başkan danışmanları istifa kararı aldı

Yonhap'ın haberine göre, Anayasa Mahkemesinin Yoon hakkındaki azil kararı sonrası aralarında Özel Kalem Müdürü Chung Jin-suk ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Shin Won-sik'in bulunduğu 15 yetkili, istifa dilekçelerini Başkanlık Ofisine sundu.

Öte yandan, Başkanlık Ofisinden yapılan açıklamada, devlet başkanlığına vekalet eden Başbakan Han Duck-soo'nun Yoon'un kıdemli başkan danışmanlarının istifalarını kabul etmediği bildirildi.

Açıklamada, istifaların kabul edilmemesine yönelik kararın, idari boşluk bırakmamak ve acil devlet işlerinin aksamadan ilerlemesini sağlamak için alındığı belirtildi.

Başkent Seul'de büyük çaplı gösteriler düzenlendi

Anayasa Mahkemesinin azil kararını destekleyen on binlerce kişi, başkent Seul'un merkezinde kutlama gösterileri için toplandı.

Güney Kore bayrakları açan ve "Halk kazandı" yazılı dövizler taşıyan Yoon karşıtı kalabalık, kararı meydanlarda kutladı.

Devlet başkanlığı konutunun önünde toplanan yaklaşık 1500 kişilik grup, mahkemenin kararına karşı çıkarak "Yalan söylemeyi bırakın" sloganları attı.

Mahkeme kararına kızan bir göstericinin, bölgede bulunan polis araçlarından birinin camını sopayla kırdığı gerekçesiyle gözaltına alındığını bildiren polis, şüpheli hakkında "kamu malına zarar vermekten" suç duyurusunda bulunulacağını aktardı.

Karar sonrası diplomasi trafiği

Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, bakan yardımcılarının, ABD, Japonya ve Çin'in ülkedeki üst düzey temsilcileriyle telefon görüşmelerinde bulunarak, Yoon'un azil sürecine dair detayları paylaştığı kaydedildi.

Açıklamada, Bakan Yardımcısı Kim Hong-kyun'un, ABD'nin Seul Büyükelçisi Joseph Yun ile yaptığı görüşmede, ikili işbirliğini ilerletmek için çabaların sürdürülmesi çağrısında bulunduğu ifade edildi.

Diğer Bakan Yardımcısı Chung Byung-won'un da Japonya ve Çin'in temsilcileriyle görüşerek, diyaloga, diplomasiye ve ikili ilişkilerin güçlendirilmesine olan bağlılıklarına vurgu yaptığı aktarıldı.

Bakanlık ayrıca, Güney Kore'deki tüm yabancı misyonlara diplomatik nota göndererek mahkeme kararını ve erken seçimle ilgili prosedürleri açıkladığını duyurdu.

Sıkıyönetim ilanı

Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol, 3 Aralık 2024 gecesi televizyonda yaptığı konuşmada, "muhalefetin devlet karşıtı aktivitelere karıştığı" gerekçesiyle sıkıyönetim ilan etmiş ancak meclisin yaptığı oylamada bu kararın kaldırılması ve Bakanlar Kurulunda onaylanmasıyla geri adım atmıştı.

Ulusal Meclisin 14 Aralık 2024'te yaptığı oylamada azli istenen Yoon, Anayasa Mahkemesinin hakkında vereceği karara dek görevden geçici olarak uzaklaştırılmıştı.

Azil davası dışında sıkıyönetim ilanı hakkında yürütülen adli soruşturma kapsamında 15 Ocak'ta gözaltına alınan Yoon, ülke tarihinde gözaltına alınan ilk devlet başkanı olmuştu.

Yoon, Seul Batı Bölge Mahkemesinin kararıyla "ayaklanmaya liderlik etmek" ve "görevi kötüye kullanmak" suçlamasıyla 19 Ocak'ta tutuklanmış, Güney Kore Savcılığı 26 Ocak'ta Yoon hakkında bu suçlamalarla iddianame hazırlamıştı.

Seul Merkez Bölge Mahkemesinin tutukluluğu iptal etmesi ve fiziksel gözaltı olmadan yargılanmasına izin vermesiyle Yoon, 8 Mart'ta serbest bırakılmıştı.

Azil süreci

Güney Kore'de devlet başkanının görevden alınması için Ulusal Meclise sunulan azil önergesinin, meclisin üçte ikisi tarafından onaylanması gerekiyor. Diğer siyasilerin azli için ise salt çoğunluk yeterli oluyor.

Azil oylamasının ardından azil istemi, Anayasa Mahkemesine intikal ediyor. Azil sürecine ilişkin kanıtları dinleyip değerlendirmek üzere duruşma düzenleyen mahkemenin, azli istemini onaylamak veya reddetmek için 6 ay süresi bulunuyor. Mahkemedeki 9 yargıçtan 6'sının kararı onaylaması halinde lider görevden alınıyor. Mahkemede halen 8 yargıç görev yapıyor.

Güney Kore Ulusal Meclisinin 14 Aralık'taki oylamasında nitelikli çoğunluk sağlanarak Yoon'un azli talep edilmişti.

Anayasa Mahkemesinin yargılamanın ardından azline karar verdiği Yoon, 2017'de azledilen eski Devlet Başkanı Park Geun-hye'nin ardından bu şekilde görevden alınan ikinci devlet başkanı oldu.

Anadolu Ajansı web sitesinde, AA Haber Akış Sistemi (HAS) üzerinden abonelere sunulan haberler, özetlenerek yayımlanmaktadır. Abonelik için lütfen iletişime geçiniz.