Çevreyi kirletenlere 2026'da verilecek cezalar belli oldu

Çevreyi kirletenlere, 2872 sayılı "Çevre Kanunu Uyarınca Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Tebliğ" Resmi Gazete'de yayımlandı.

Bu kapsamda, Çevre Kanunu'nun 20'inci Maddesi kapsamında uygulanacak ceza tutarları, yüzde 25,49 olarak belirlenen yeniden değerleme oranı doğrultusunda güncellendi.

Yeni yılla berabar egzoz gazı emisyon ölçümü yaptırmayanlar 17 bin 957 lira ceza ödeyecek. Aynı aracın yönetmeliklerle belirlenen standartlara aykırı emisyona sebep olması durumunda ise ceza 35 bin 936 lira olacak.

Ayrıca aracı egzoz gazı emisyon kontrol sistemi olmadan kullanan motorlu taşıt sahibine de 17 bin 957 lira ceza uygulanacak.

Egzoz Gazı Emisyon Yetki Belgesi bulunan ancak yetkilendirme sonrasında yönetmelikle düzenlenen şartları kaybettiği tespit edildiği halde ölçüme devam eden veya tekniğine ve belirlenen kurallara aykırı ölçümler yapanlara da 71 bin 879 lira ceza verilecek.

Hava kirliliği etkileri nedeniyle kurulması ve işletilmesi izne tabi tutulan tesisleri, yetkili makamlardan izin almadan kuran ve işleten, iznin iptal edilmesine rağmen kurmaya ve işletmeye devam eden, bu tesislerde izin almaksızın sonradan değişiklik yapan veya yetkili makamların gerekli gördükleri değişiklikleri tanınan sürede yapmayanlar 839 bin 122 lira ceza ödeyecek.

Öte yandan bu tesislerde emisyon miktarları yönetmelikle belirlenen sınırları aşıyorsa, ödenecek idari para cezası 1 milyon 678 bin 359 lira olacak.

Kriterlere uymayanlara idari para cezası

Benzin ve naftanın depolanması, dolumu ve tankerlerle nakliyesine ilişkin terminaller, dolum adaları veya akaryakıt istasyonlarında kullanılan her türlü düzenek, tesis ile tankerlerden salınan uçucu organik bileşiklerin kontrolüne ilişkin Bakanlıkça belirlenen esas ve kriterlere uymayanlara idari para cezası uygulanacak.

Bu kapsamda, terminaller veya dolum adaları için 521 bin 404, akaryakıt istasyonları için 260 bin 701, tankerler için 26 bin 65 lira idari ceza uygulanacak.

Katı yakıt özelliklerini sağlamayan maddeleri ithal eden veya satanlara, katı yakıtların depolanması, taşınması, yüklenmesi, boşaltılması veya torbalanmasına ilişkin düzenlemelere uymayanlara 143 bin 791 lira ceza kesilecek. Belgelerin veya izinlerin alınmaması durumunda ise ceza 215 bin 693 lira olacak.

Gürültü ve titreşime neden olan konutlara ceza

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinde verdikleri taahhütnameye aykırı davrananlar da her bir ihlal için 394 bin 534 lira ödeyecek.

Öte yandan denizi kirleten deniz araçlarına yönelik cezalar da groston başına artırıldı.

Kurulması zorunlu atık alım, ön arıtma, arıtma veya bertaraf tesislerini kurmayanlarla kurup da çalıştırmayanlara 2 milyon 97 bin 997 lira idari para cezası uygulanacak.

Standartlara aykırı şekilde gürültü ve titreşime neden olan konutlar için ceza miktarı ise 13 bin 847, ulaşım araçları için 41 bin 820, iş yerleri ve atölyeler için 139 bin 746, fabrika ve şantiye için de 419 bin 509 lira olacak. Eğlence gürültüsünün cezası da 419 bin 509 lira olarak belirlendi.

Kanun ve yönetmelikte öngörülen standartlara aykırı şekilde veya önlemleri almadan atıkları toprağa verenlere 839 bin 122, bu fiilin konutlarla ilgili işlenmesi halinde her konut ve bağımsız bölüm için 20 bin 842 lira ceza verilecek. Bu cezai sorumluluk, müstakil konutlarda konutu kullanana, diğer konutlarda ise yöneticiye ait olacak.

Anız yakmanın cezası artırıldı

Biyolojik çeşitliliği tahrip edenlere, ilan edilen Özel Çevre Koruma Bölgeleri için tespit edilen koruma ve kullanma esaslarına aykırı davrananlara ve sulak alanlar için yönetmelikle belirlenen koruma ve kullanım usul ve esaslarına aykırı davrananlara 699 bin 245 lira cezai işlem yapılacak.

Kanuna aykırı olarak anız yakanlar, her dekar için 698,62 lira ödeyecek. Anız yakma fiilinin orman ve sulak alanlara bitişik yerler ile meskun mahallerde işlenmesi durumunda ceza 5 kat artırılacak.

Kanundaki koruma esaslarına aykırı olarak içme ve kullanma suyu koruma alanlarına, kaynağın kendisine ve bu kaynağı besleyen yer üstü ve yer altı sularına, sulama ve drenaj kanallarına atık boşaltanlara 1 milyon 678 bin 359 lira idari ceza kesilecek. Bu fiilin konutlarla ilgili olarak işlenmesi halinde her konut ve bağımsız bölüm için ceza miktarı 41 bin 820 lira olacak.

Mevzuatlardaki usul ve esaslara, yasaklara veya sınırlamalara aykırı atık toplayan, taşıyan, geçici ve ara depolama yapan, geri kazanan, geri dönüşüm sağlayan, tekrar kullanan veya bertaraf edenlere 782 bin 106 liradan 3 milyon 128 bin 439 liraya kadar ceza verilecek, ithal edenler ise 2 milyon 607 bin 30 lira ödeyecek.

Usule aykırı plastik poşete ceza

Umuma açık yerlerde her ne şekilde olursa olsun çevreyi kirletenlerin cezası 8 bin 687 lira olarak belirlendi.

Düzenlemeyle tehlikeli atıkların ülkeye girişini sağlayanlara, kanuna aykırı şekilde toplayanlara, depolayanlara, ihraç edenlere yönelik ceza miktarları da artırıldı.

Plastik poşetleri ilgili mevzuata aykırı olarak ücretsiz veya Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara aykırı verdiği tespit edilen satış noktalarına depo alanı hariç kapalı satış alanının her metrekaresi için 143,75 lira, elektronik ortamda satış yapanlara ise 26 bin 65 liradan 260 bin 701 liraya kadar ceza uygulanacak.

Ayrıca Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara aykırı plastik poşetleri üretene, tedarik edene, üreticinin Türkiye dışında olması halinde, üretici tarafından yetkilendirilen temsilciye ve/veya ithalatçıya 130 bin 348, geri kazanım katılım payına ilişkin belirlenen esaslara uymayanlara da 13 bin 032 lira cezai işlem yapılacak.