"Türkiye'nin Akademi Ödülü" mottosuyla düzenlenen etkinlik, Kur'an-ı Kerim tilavetinin ardından İlim Yayma Ödülleri’nin hikayesini konu alan tanıtım filmi gösterimi ve Besteci Rahman Altın'ın ödül gecesine özel hazırladığı "Mucize" adlı eserin icra edilmesiyle devam etti.
İlim Yayma Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Necmeddin Bilal Erdoğan, törende yaptığı konuşmada, 1951 yılında kurulan İlim Yayma Cemiyeti'nin bu toprakların ilim ve irfan mirasını yeniden yeşertmek üzere ilk adımı attığını, 1973 vakfın teşekkülüyle bu yürüyüşün derinleştiğini, genişlediğini ve yeni bir safhaya geçtiğini söyledi.
Aradan geçen yıllar boyunca gönlünü bu davaya veren herkesin ilim yayma idealinin peşinden koştuğunu belirten Erdoğan, şöyle konuştu:
"Yurtlarımızla, burslarımızla, kültür ve eğitim faaliyetlerimizle bu idealin taşıyıcısı olduk. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitemiz ise bu uzun yolculuğun adeta meyvesi olup ilim ufkumuzu daha da genişletti. 2017'de vakfımızdan yetişmiş akademisyen mezunlarımızla bir istişare gerçekleştirdik. Türkiye'de üretilen bilimsel çalışmaların gönüllülüğünü arttırmak, kıymetli akademisyenlerimizi teşvik etmek ve gençlere örnek teşkil edecek bir sistem kurmak istedik. İşte bugün Türkiye'nin en saygın akademik ödülü haline gelen dünya ölçeğinde özgürlüğüyle dikkat çeken İlim Yayma Ödülleri böyle doğdu."
Erdoğan, İlim Yayma Ödülleri'nin hem miktar hem de sistematik olarak Türkiye'nin en büyük akademik ödülü olduğunu, dünyanın da sayılı, özgün akademik ödüllerinden biri haline geldiğini kaydetti.
Bu topraklardan doğan bir ilim hareketinin sınırları aşarak insanlığın ortak birikimine katkı sağlayan küresel bir ödüle dönüşmesini istediklerin ifade eden Erdoğan, "İnşallah 2027'de İlim Yayma Ödülleri dünyanın farklı ülkelerinden, akademisyenlerin de başvurduğu bilim dünyasında bir referans noktası olarak anılan uluslararası ölçekte saygın bir ödül programına dönüşecektir. Bu adım yalnızca Türkiye'nin değil, bütün insanlığın yararına olan çalışmaların desteklenmesi, ilmin evrensel değerinin daha geniş kitlelere ulaştırılması için güçlü bir hamledir ve elbette ki bu hamle Türkiye Yüzyılı hedeflerine ulaşmak için de çok gerekli bir hamledir." ifadelerini kullandı.
İlmin insanı yaşatmak, hakikati korumak, adaleti güçlendirmek için var olduğuna vurgu yapan Erdoğan, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Bugün insanlığın gözü önünde Gazze'de bir halkın tarihinin hafızasının ve geleceğinin yok edilmeye çalışıldığını acıyla izliyoruz. Çocukların, sivillerin, ilim insanlarının hatta kitapların bile hedef alındığı bu vahşet çağımızın en büyük insanlık ayıplarından biridir. Peki, yıllardır dünyaya demokrasi, insan hakları ve akademik özgürlük nutukları atan dünyanın o büyük üniversiteleri ne yapıyor? Ne yazık ki bir zamanlar özgür düşüncenin yuvası sayılan o devasa kampüsler bugün birer sessizlik alanına birer utanç sahnesine dönüşmüş durumda."
Erdoğan, Gazze gerçeğini yazan akademik yayınların susturulduğunun altını çizerek, "Hakikati dile getiren öğrenciler, yöneticilerin vizeleri iptal ediliyor veya görevden uzaklaştırılıyor. İsrail'in nazizmine karşı çıkan öğrenciler disipline veriliyor. Bursları kesiliyor. Hatta kelepçeleniyor. Mazlumların hakkını savunan bilim insanlarının konuşmaları iptal ediliyor. Soruyorum sizlere, soykırımın dahi konuşulamadığı bir yerde hangi bilimsel özgürlükten hangi aydınlanmadan bahsedeceğiz?" şeklinde konuştu.
İlim Yayma Ödülleri'nin sadece bir ödül töreni olmadığını vurgulayan Erdoğan, "Biz bugün burada ilmi susturmaya çalışanlara hakikati bastırmak isteyenlere inat hakikatin cesaretle yücelten hocalarımızı baş tacı ediyoruz. Bu vesileyle İlim Yayma Ödülleri 2025'e üstün çalışmalarıyla ödüle layık görülen üç değerli bilim insanımızı gönülden tebrik ediyorum." dedi.
İlim Yayma Ödülleri Ödül Komisyonu Başkanı Prof. Dr. İdris Sarısoy, İlim Yayma Ödülleri'nin akademik camiada bilinirliğini artırmak için 2025'te kapsamlı ve çok etkin bir tanıtım yürüttüklerini söyledi.
Bu kapsamda 134 üniversite rektörüyle bir araya geldiklerini aktaran Sarısoy, "Yaklaşık 180 bin akademisyenimize elektronik ve fiziki olarak ödüllere çağrı başvurusunu içeren davet mektupları gönderdik. Bu çalışmaların sonucunda 811'i sosyal bilimler, 483'ü mühendislik, doğal ve sağlık bilimleri, 30'u da büyük ödül olmak üzere İlim Yayma Ödülleri 2025'te 174 farklı üniversiteden toplam 1324 başvuruyla tarihinin en yüksek sayısına ulaştı." diye konuştu.
Sarısoy, bu rakamların sadece bir istatistik değil, Türk ilim dünyasının İlim Yayma Ödüllerine duyduğu güvenin tescili olduğunu ifade ederek, şunları kaydetti:
"İlim Yayma Ödülleri'ne başvuran adaylarımızın bilimsel değerlendirmesini tarafsızlık ve bilimsel ölçümlere göre yürüttük. 99 günde tamamladığımız bu çalışmayı bu çalışmada 29 bilim kurulu üyesi, 202 teknik uzman, 58 bilimsel hakem ve 17 de onur kurulu üyesi görev aldı. İlim Yayma Ödülleri'nin temel misyonu, üretilen bilimsel bilginin toplumsal sorunların çözümüne katkı sağlamasıdır. Bu çerçevede hocalarımızın çalışmalarının somut faydaya dönüşmesi için özel programlar da yürütüyoruz."
İlim Yayma Cemiyeti Başkanı Yusuf Tülün ise cemiyetin kurucularının güçlü ufku doğrultusunda yollarına kararlılıkla devam ettiklerinin altını çizdi.
Din ile ilmi, ilim ile ahlakı birbirinden ayrılmaz unsurlar olarak gördüklerini dile getiren Tülün, "Yüz binlerce kabiliyetli gencimizin yetişmesi için okullar, yurtlar ve burslar ihdas ettik. Gençlerimizi ve ilim insanlarımızı yurt dışı eğitim süreçlerinde de destek veren 75 yıldır kuruluş amacımıza uygun şekilde yalnızca eğitime hizmet ediyoruz. Vakfımızla yürüttüğümüz İlim yayma ödülleriyle ilim insanlarımızın takip ediyor, gençlerimizi ilme yönelmeleri için teşvik ediyoruz. Biliyoruz ki geleceğimiz inancıyla, bilgisiyle ve ahlakıyla, küresel meydan okumalara cevap verecek ilim insanlarının gayretine ve bu yolda yürüyecek gençliğimizin varlığına bağlıdır." şeklinde konuştu.
Konuşmaların ardından ödüle layık görülen isimlere ödülleri takdim edildi.
İlim Yayma Ödülleri 2025 Sosyal Bilimler Ödülü, "Not So Innocent: Clerics, Monarchs, and the Ethnoreligious Cleansing of Western Europe" başlıklı çalışmasıyla Koç Üniversitesi’nden Prof. Dr. Şener Aktürk'e verildi. Aktürk’e ödülünü Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin takdim etti.
2025 yılı Mühendislik, Sağlık ve Doğa Bilimleri Ödülü'ne, yapay zeka uygulamalarını, akıllı sensörleri ve veri işleme sistemlerini daha hızlı ve verimli hale getiren MEMS nöristör yapısı geliştirmesi dolayısıyla ODTÜ'den Prof. Dr. Barış Bayram layık görüldü. Ödülü, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş takdim etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, İlim Yayma Ödülleri 2025 Büyük Ödülü'nü, kolay uygulanabilir, güvenilir, düşük maliyetli ve otomasyona uyumlu kolorimetrik TOS yöntemi ve ölçüm kiti geliştirmesi dolayısıyla Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi'nden Prof. Dr. Özcan Erel'e verdi.
Büyük Ödül sahibine 5 milyon lira, diğer iki ödül sahibine ise 2'şer milyon lira mükafat verildi.
Tören, Bilal Erdoğan'ın Cumhurbaşkanı Erdoğan'a hediye takdimi ve hatıra fotoğrafı çekilmesinin ardından sona erdi.
Törene, bakanlar, sanat, siyaset ve bilim camiasından isimler katıldı.
"Büyük Ödül" almaya hak kazanan Prof. Dr. Erel, 15 Ocak 1963 yılında Konya'nın Kulu ilçesinde doğdu. 1886 yılında Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun olan ve profesör unvanını 2004 yılında alan Erel, araştırmaları ve geliştirdiği uluslararası biyokimyasal ölçüm yöntemleriyle önemli bilimsel çalışmalara imza attı.
Erel, çok çeşitli oksidan moleküllerinin ayrı ayrı analiz edilmesindeki güçlükleri aşarak numunedeki toplam oksidan yükünü yüksek doğruluk ve üstün duyarlılıkla belirleyebilen, kolay uygulanabilir, güvenilir, düşük maliyetli ve otomasyona uyumlu kolorimetrik TOS yöntemini ve ölçüm kitini geliştirdi. Bu yöntemin oksidatif stres belirteçlerinin değerlendirilmesinde uluslararası ölçekte geniş kabul görerek temel araştırmalardan rutin klinik laboratuvar uygulamalarına kadar uzanan alanlarda önemli bir standart oluşturup bilime anlamlı katkılar sağlamasından dolayı ödüle layık görüldü.
Prof. Dr. Bayram, 1977 yılında İzmir'de doğdu, lisans eğitimini Bilkent Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümünde tamamladı ve 2018 yılında profesörlük unvanı aldı.
Bayram, insan beyninin çalışma biçiminden ilham alan yeni nesil yapay zeka donanımlarının geliştirilmesine önemli katkılar sunan, mevcut elektronik sistemlere göre çok daha düşük enerji tüketen, daha güvenilir, siber saldırılara karşı aygıt seviyesinde güvenlik sunan ve geleceğin akıllı teknolojilerinde kullanılabilecek özgün bir MEMS nöristör yapısı geliştirdi. Bayram, bu çalışmayla yapay zeka uygulamalarının, akıllı sensörlerin ve veri işleme sistemlerinin daha hızlı, verimli ve erişilebilir hale gelmesine katkıda bulunması, ayrıca Türkiye'nin bu alanda uluslararası görünürlüğünü artıran yenilikçi araştırmaları ve teknoloji geliştirme potansiyelini güçlendirmesi nedeniyle ödüllendirildi.
Prof. Dr. Aktürk, 1981 yılında İzmit'te doğdu, 2003 Chicago Üniversitesi'nde Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümünden mezun oldu. Etnisite, din ve milliyetçilik politikaları üzerine çalışan Aktürk, 2022 yılında profesörlük unvanını aldı.
Aktürk, yaklaşık 500 yıl boyunca İtalya'dan Portekiz'e, Fransa'dan İspanya'ya kadar Batı Avrupa'nın farklı bölgelerindeki tüm Müslüman ve Yahudi nüfusun katliamlar, sürgünler ve zorla din değiştirme yoluyla nasıl yok edildiğini özgün bir soykırım kuramı ve çok sayıda vaka analiziyle inceledi. Papalık liderliğindeki ruhban sınıfının çok çeşitli ödüllendirici ve cezalandırıcı araçlar kullanarak Batı Avrupa'daki Hristiyan hükümdarları, Müslümanlar başta olmak üzere dini azınlıklarını yok etmeye zorladığını ortaya koyan "Not So Innocent: Clerics, Monarchs, and the Ethnoreligious Cleansing of Western Europe" başlıklı eserinden dolayı Aktürk ödül almaya hak kazandı.
AKSA, BMC, Hayat Holding, MNG Şirketler Grubu ve Turkcell’in ana sponsor olarak destek verdiği İlim Yayma Ödülleri'nde Kuzu Grup, Medipol Sağlık Grubu, Memorial, Port Filo ve Torkam Holding platin sponsor, Evyap, Fuzul, Sancak, Tay Group, Türkiye Katılım Bankaları Birliği ve UFS Kurumsal Hizmetler ise altın sponsor olarak yer aldı.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
