Hayvan haklarını ihlal edene hapis yolu

TBMM

AK Parti İstanbul Milletvekili Metin Külünk, Hayvanları Koruma Kanunu'na aykırı davrananlara idari para cezası yerine adli para cezası verilmesini öngören kanun değişikliği teklifi verdi.

Külünk'ün, TBMM Başkanlığına Hayvanları Koruma Kanunu'nda değişiklik yapılmasına ilişkin teklifi sundu.

Mevcut kanuna göre, Hayvanları Koruma Kanunu'na aykırı davrananlara idari para cezası veriliyor. Külünk'ün teklifi ise söz konusu suçları işleyenlere, idari değil adli para cezası uygulanmasını öngörüyor.

Teklife göre, toplu yaşanan yerlerde beslenen ve barındırılan kedi ve köpeklerini yavrulatmak isteyenler, doğacak yavruları belediyece kayıt altına aldırmamaları durumunda, hayvan başına yüz güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılacak.

Hayvanların sahiplenilmesi ve bakımı ile ilgili yasaklara ve yükümlülüklere uymayan ve alınması gereken önlemleri almayanlara hayvan başına 50 gün; ev ve süs hayvanları ile kontrollü hayvanların, doğal yaşama ortamlarına tekrar uyum sağlayamayacak durumda olanların terk edilmesi ile beslenemeyeceği ve iklimine uyum sağlayamayacağı ortamlara bırakılması durumunda hayvan başına 100 güne kadar adli para cezası uygulanacak.

Sahipsiz ya da güçten düşmüş hayvanların, Hayvan Sağlığı Zabıtası Kanunu'nda öngörülen durumlar dışında öldürülmesi durumunda hayvan başına 150 güne kadar adli para cezası verilecek.

Veteriner hekimler dışında hayvanlara tıbbi ve cerrahi müdahalelerde bulunulması durumunda hayvan başına 100 güne kadar adli para cezası uygulanacak.

Bir hayvan neslini yok edecek müdahalede bulunanlara hayvan başına 500 güne kadar; hayvanların, tıbbi amaçlar dışında organ veya dokularının tümü ya da bir bölümünün çıkarılması veya tahrip edilmesi, tedavi maksatlı olmayan şekilde kuyruk ve kulaklarının kesilmesi, ses tellerinin alınması, tırnak ve dişlerinin sökülmesine yönelik cerrahi müdahale yapılması, türüne ve ekolojik özelliklerine aykırı hale getirecek şekilde ve dozda hormon ve ilaç verilmesi, çeşitli maddelerle doping yapılması, hayvanların türlerine has davranış ve fiziki özelliklerinin yapay yöntemlerle değiştirilmesi durumunda hayvan başına 200 güne kadar adli para cezası verilecek. Yetkisi olmadığı halde hayvan deneyi yapanlar hayvan başına 100 güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılacak.

"Televizyonlara bin güne kadar ceza"

Hayvan ticareti izni almayanlara ve bu konudaki yasaklara ve yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlara 100 güne kadar adli para cezası; hayvanların doğal kapasitesini veya gücünü aşacak şekilde veya yaralanmasına, gereksiz acı çekmesine, kötü alışkanlıklara özendirilmesine neden olacak yöntemlerle eğitenlere 50 güne kadar; hayvanları başka bir canlı hayvanla dövüştürenlere hayvan başına 100 güne kadar adli para cezası uygulanacak.

Hayvan kesiminin, dini kuralların gerektirdiği özel koşullar dikkate alınarak hayvanı korkutmadan, ürkütmeden, en az acı verecek şekilde, hijyenik kurallara uyularak ve usulüne uygun olarak bir anda ve ehliyetli kişilerce yapılmaması durumunda hayvan başına 100 güne kadar adli para cezası verilecek.

Tıbbi ve bilimsel gerekçeler ve gıda amaçlı olmayan, insan ve çevre sağlığına yönelen önlenemez tehditler bulunan acil durumlar dışında yavrulama, gebelik ve süt anneliği dönemlerinde hayvanların öldürülmesi durumunda öldürülen hayvan başına 500 güne kadar; bunun işletmelerce yapılması halinde öldürülen hayvan başına 600 güne kadar adli para cezası uygulanacak.

Hayvanlarla ilgili televizyonlarda eğitici yayınlara ilişkin, RTÜK tarafından aykırı hareket ettiği tespit edilen ulusal radyo ve televizyon kurum ve kuruluşlarına her ay için bin güne kadar adli para cezası kesilecek.

5 yıla kadar hapis cezası

Bir hayvana çarpan ve ona zarar veren sürücünün, onu en yakın veteriner hekim ya da tedavi ünitesine götürmemesi veya götürülmesini sağlamaması durumunda hayvan başına 50 güne kadar adli para cezası; hayvanat bahçelerinde kötü şartlarda barındırılan hayvan başına 150 gün adli para cezası ödenecek.

Kanunun, "hayvanların sahiplenilmesi ve bakımı" başlığı altındaki hükümlerine aykırı davrananların, hayvanları korumaya ilişkin vakıf ve dernek üyeleri, hayvan gönüllüsü, veteriner hekim ile veteriner sağlık teknisyeni olması halinde, cezalar 2 kat artırılabilecek.

Hayvanları Koruma Kanunu'na aykırı davrananların, suçu, "canavarca hisle ve eziyet çektirerek" işlemesi, hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkması, üreme yeteneğinin körelmesi, uzuv ve yeti kaybına neden olması, hayvanların doğal özelliklerini değiştirmesi sonuçlarından en az birine yol açması halinde, 5 yıla kadar hapis cezası verilecek.

Kanunla belirtilen denetime yetkili merciler tarafından yapılan incelemeler sırasında, kanuna aykırı fiillerin işlendiğinin tespiti halinde, durumun cumhuriyet başsavcılığına bildirilmesi zorunlu olacak. Kanuna aykırı fiillerin işlendiğine dair bilgi alan cumhuriyet başsavcılığı hemen ilgili mülki idare amirliğini haberdar ederek inceleme yapılmasını talep edecek. Kamu davasının açılması, inceleme neticesinin cumhuriyet başsavcılığına bildirilmesine bağlı olacak.

Gerekçeden

Türk milletinin ve Türk-İslam kültürünün ve Anadolu medeniyet tasavvurunun hiçbir döneminde canlılara ve hatta tabiata karşı kötü davranışın, eziyetin ve işkencenin hoş görülmediğine işaret edilen gerekçede, "Hayvanlara yönelik eziyet, kötü muamele ve işkence gibi suçlara karşı cezaların arttırılması, suç ve ceza dengesi de gözetilerek idari cezaların adli cezalara dönüştürülmesi, 'fiillerin canavarca hisle ve eziyet çektirerek işlenmesi' durumu suç olarak tanımlanarak hürriyeti bağlayıcı ceza teklif edilmektedir." ifadelerine yer verildi.

Muhabir: Alper Atalay