TBMM - Melda Çetiner
Şentop, AA muhabirinin sorularını yanıtlarken, Seçim İşleri Başkanlığı olarak yurt dışı seçmenlerinin yarısının yaşadığı Almanya'da Cumhurbaşkanlığı seçimindeki yaşanan sıkıntılar ve yapılacak seçimde alınması gereken önlemleri vatandaşlardan ve yaygın örgütlenmeye sahip kuruluşlardan dinlediklerini anlattı. Almanya'da sekiz büyük kuruluşu ziyaret ettiklerini, bundan sonra da benzer ziyaretleri yapmayı planladıklarını anlatan Şentop, seçimlerle ilgili en çok şikayetin randevu sistemine yönelik olduğunu kaydetti.
Hem randevu sistemi ve uygulanmasından hem oy kullanmak için tanınan sürenin kısalığından, hem de oy kullanılan merkezlerin uzaklığı ve bilinmemesinden yakınıldığını dile getiren Şentop, kendilerine ifade edilen hususları değerlendirerek analiz ettiklerini söyledi. Yurt dışında oy kullanmakla ilgili olarak bazı adımların atılması halinde büyük ölçüde rahatlama sağlanabileceğini kaydeden Şentop, şöyle konuştu.
"Atılacak adımlardan birisi süre konusunda olmalı. Cumhurbaşkanlığı seçiminde oy kullanma için en fazla 4 gün tanındı. Bunun sebebi Cumhurbaşkanlığı seçiminin iki turlu planlamak durumunda olunmasıydı. İki tur arasında da iki hafta gibi kısa süre var. İkinci turda yurt dışında en fazla 4 gün süre veriliyordu. İkinci turda 4 gün olabilmesi için birinci turda da 4 gün olarak belirlendi YSK tarafından. 4 gün takvimdeki sıkışıklıktan dolayıydı. Yurt dışında öncelikle tanınan sürenin artırılması isteniyor. Özellikle Almanya gibi yoğun seçmenin yaşadığı ülkede, süre mümkün olduğu kadar fazla olmalı. En azından 16 gün olmalı. Bir cumartesi başlayıp üç hafta sonunu kapsamalı. Az seçmenin olduğu yerde daha kısa olabilir. Genel seçimler için süre var, bu nedenle takvim sıkışık olmayacak. Bu nedenle oy kullanma için tanınan sürenin uzatılması gerekecek."
Oy kullanılacak yerlerin sayısının artırılmasının istendiğini belirten Şentop, "Almanya'da 7 yerde seçim yapıldı. YSK daha fazla yer istedi ama Almanya hükümeti başta güvenlik olmak üzere çeşitli sebeplerle 7 yeri verdi. Seçmenin yoğun olarak yaşadığı yerlere uzaklığı da sorun oldu. Bizim ve onların öncelikleri birbirinden farklı oluyor. Seçmen, ağırlıklı olarak sandıkların temsilciliklerimizde kurulmasını istiyor. Almanya'da 13 temsilcilik var. Bunlar çok bilinen yerler. 13 yer olunca sayı artmış oluyor. Ayrıca, temsilciliklerde olursa bizim kontrolümüzde olacak. Çünkü temsilcilik dışına çıktığımızda Alman Hükümeti kendine göre bazı önceliklerini dikkate alıp ona tabi olma durumumuz olacak" dedi.
Bazı siyasi parti temsilcilerinin YSK'da "oy kullanma süresi uzarsa görevli bulamayız" itirazında bulunduklarını aktaran Şentop, bunun düşünülmeden yapıldığını savundu. Şentop, "Oy verme işlemi temsilciliklerimizde yapılırsa partilerin vereceği görevlilerin sayısı, büyük ölçüde az olacak. Daha kontrollü ve denetimli mekanlar bunlar. Kapalı spor salonunda seçim yapıyoruz; 100 sandığa 100 görevli veriyoruz. Elçilikte sandık sayısı az, süre uzun olacak" görüşünü savundu.
Randevu ile ilgili şikayetler aldıklarını anlatan Şentop, "Randevu alanların sayısı azdı, almayanlara da otomatik olarak randevu verdiler. Randevuyu tebliğ edebiliyorsanız, bildiriyorsanız anlamı var. Ama randevuyu bildirmediği için sıkıntı oluştu. Randevu alanlar alsın ama almayanlara otomatik randevu verilmesin, onlar randevusuz olsun. Oy kullanma için randevu alma mecburiyeti olmasın. Randevu alana öncelik tanınsın, randevusuzlar sıra bekler. Randevusuz olan da oyunu kullansın, boş dönmesin" diye konuştu.
Randevu sisteminde ailelerin bölündüğünü, aile bireylere farklı yerlerde veya farklı günlerde randevu verildiğini anlatan Şentop, randevu sisteminin olması ancak esnek uygulanması gerektiğini savundu.
"Oy kullanmak için sandık başına geleni döndürmeyelim" diyen Şentop, Cumhurbaşkanlığı seçiminde oy kullanma durumuna ilişkin bazı fotoğrafları YSK'ya ilettiklerin, bazen 100 kişilik boş salonda oy kullanmaya gelen bir kişinin bile geri gönderildiğine tanık olunduğunu kaydetti.
YSK'nın seçmen listesi yapmakta zorlanacağının düşünübileceğini belirten Şentop, benzeri durumun gümrüklerde yaşandığını savundu. Yurt dışı seçmen listesi olduğunu, oyunu kullananın seçmen listesinden düşürülebileceğine dikkati çeken Şentop, şunları söyledi: "Vatandaşların seçme hakkını kullanmaları konusunda ciddi taleplere kolaylık sağlamak durumundayız. Esas olan oyu kullandırmaya çalışacağız, diğer bütün düzenlemeler bunu kolaylaştırmak için düşünülmeli. Önce alacağımız tedbirler denilip oy kullanmayı arka plana atarsa yanlış olur. Anayasal bir hakkın da idari tedbirlerle ihlali olur. YSK, bu konuda adım atarsa bizler de kolaylık sağlarız. Talep ve önerilerimizi YSK'ya ileteceğiz. Önemli olan oy kullanmayı kolaylaştırmaktır."
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
