İZMİR - Ufuk Kırabalı
Avrupa Acil Tıp Birliği Konsey Üyesi ve Herkes İçin Acil Sağlık Derneği Başkanı Dr. Ülkümen Rodoplu, kurban bayramlarında, özellikle profesyonel kasap olmayan vatandaşlarca yapılan kurbanlık kesimleri sırasında meydana gelen yaralanmalarının önüne geçilebilmesi için acele etmekten kaçınılmasını tavsiye etti.
Rodoplu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, trafik kazaları da dahil olmak üzere hemen her türlü kazanın temelinde telaş ve dikkatsizliğin yattığına işaret ederek, şunları kaydetti:
"Kurban Bayramlarının 'acemi kasaplar' diye tabir edilen değişmez manzarasının sebeplerine baktığımızda, bu kazaların altında hep hız ve acele etmenin olduğunu görüyoruz. Yani bir telaş, 'bir an evvel kurbanlığımı keseyim', 'yetişeyim' durumu söz konusu. Bu trafik kazalarında da böyle, acele eder hızlı araç kullanırsanız kaza riskiniz artıyor. Burada da meydana gelen kesi vakalarının en önemli sebebi, hız, yani acele etmek. Herkes İçin Sağlık Derneği olarak özellikle korunma anlamında, işte 'o hızı yavaşlatın, acele etmenizi gerekitirecek bir şey yok' diye uyarılarımızı yapıyoruz. Bunun dışında vatandaşlara, kesim işlemi için işin ehli olan kişileri tercih etmelerini öneriyoruz. Ayrıca kurban ibadetinin illa birinici gün, sabah saatlerinde yapılması zorunluluğu yok. Kurban kesimi bayramın ikinci gününe, üçüncü gününe de yayılabilir. Hatta ikinci ve üçüncü gün biraz daha sakin olduğu için hem kurbanlığın kesilmesi hem etin parçalara ayrılmasının da daha hijyenik ve sağlıklı koşullarda yapılabiliyor"
"Yaralanmalara yanlış müdahaleden kaçının"
"Acemi kasap" vakalarının daha kötü sonuçlara yol açmaması için yapılacak ilk müdahalede de mutlaka kaçınılması, dikkat edilmesi gereken noktalar bulunduğunu belirten Rodoplu, kanamalı yaralanmalarda, şehirlerde bile hala kanamayı durdurmak için yaranın üzerine toprak, tütün basılması ya da içeriği tam bilmeden daha önce başka yaralanmalarda kullanılan tıbbi krem formlarının kullanılması gibi çok temel hataya düşüldüğünü söyledi.
Rodoplu, kesi vakalarında sıklıkla yapılan ikinci bir yanlış müdahalenin ise kesi bölgesinin üst uzuv noktasından yapılan "boğma" işlemi olduğuna dikkati çekerek, şu bilgileri verdi:
"Eğer parmak kesisiyse bilekten, bilekse dirsekten, kol kesisiyse daha yukarıdan bir bögeden kan akışı duracak şekilde uzuv bir bez yardımıyla boğuluyor. Bunu da çok zararlı buluyoruz çünkü kangren gelişebiliyor, sakatlıklara yol açabiliyor. O nedenle bunu asla önermiyoruz. Onun yerine kesi bölgesi, ister atar daması kanaması, ister toplar damamar kanaması olsun, ne kadar derin olsa da üzerine temiz bez koyarak baskı uygulayarak kanamayı durduruyoruz. Bu bez parçası illa steril bir bez olması gerekmiyor. Bir mendil, bir bez parçası, çarşaf parçası olabilir, yeter ki evdeki temiz bir bez olsun. O bezi yaranın üzerine koyarak, baskı yapıyoruz. Bir de o bez kanlandığında kaldırıp onu atmıyoruz, üzerine ikinci bir temiz bez koyup bir eşarp, kravat, atkı gibi eşya yardımıyla yarayı sarıyoruz."
"Her kesi vakası mutlaka acile başvurmalı"
Ülkümen Rodoplu, yapılacak bu ilk müdahalenin ardından istisnasız her vakanın mutlaka bir acil servise başvurması gerektiğini belirtti.
Böyle bir durumla karşılaşanların, "benim yaram derin değil, yara bandı yapıştırdım geçer" diye düşünmemesi gerektiği uyarısında bulunan Rodoplu, şunları kaydetti:
"Her kesi vakası, kesi küçük de olsa dikiş gerektirmese bile mutlaka acil servise gitmelidir. Çünkü, evet acil serviste belki sadece pansuman yapılacak gönderilecek ancak dikiş atılmasına gerek duyulmasa bile o kesi bazen tenatoz, bazı enfeksiyonlar gibi ilave sorunlara yol açabiliyor. Özellikle eldeki kesiler, enfeksiyonun çok sık görüldüğü kesilerdir ve bu kesilerde çok rahatlıkla osteomiyelid dediğimiz kemik iltihapları gelişebilmektedir. Ayrıca bazen küçük de olsa kesi, tendon, kiriş gibi parmaklarımızı hareket ettirmemize yarayan dokulara zarar verebiliyor ve bunu ilk anda fark etmeyebiliyoruz. O nedenle her kesi vakası mutlaka, hızlı bir şekilde acil servise gitmeli."
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
