ABD Başkan Yardımcısı Biden Türkiye'de

İSTANBUL 

Eşinin de refakat ettiği Joe Biden, saat 20.20'de geldiği İstanbul Atatürk Havalimanı'nda herhangi bir açıklama yapmadı.

Biden, kendisini karşılayan gazetecilere el sallayarak, Dolmabahçe'deki Başbakanlık Çalışma Ofisi'ne gitti.

Dolmabahçe'deki çalışma yemeği öncesi basına açıklaması

Başbakan Ahmet Davutoğlu ve ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden, Dolmabahçe'deki Başbakanlık Ofisi'nde çalışma yemeğinde bir araya geldi.

Davutoğlu ve Biden, görüşme öncesi basına görüntü verdi ve açıklama yaptı.

Biden'i Türkiye'de ağırlamaktan mutluluk duyduğunu ifade eden Davutoğlu, Türkiye ile ABD ilişkilerinin, uluslararası sistemin en iyi yapılandırılmış ilişkileri arasında geldiğini ve çok köklü geleneğe sahip olduğunu belirtti.

Davutoğlu, Türkiye ve ABD'nin Soğuk Savaş süresince küresel düzeyde birçok meydan okumayı birlikte göğüslediğini dile getirerek, "Soğuk Savaş sonrasında ortaya çıkan krizlere de yine Bosna, Kosova başta olmak üzere birlikte ortak çözümler ürettik. 11 Eylül'den sonra Afganistan başta olmak üzere uluslararası teröre karşı birlikte mücadele ettik. 2008 küresel krizinden sonra G-20'de birlikte küresel ekonomik krize çözüm bulmaya çalıştık. Şimdi de Ortadoğu başta olmak üzere uluslararası birçok kriz bölgesinde ortak yaklaşımlarla bu krizleri çözmeye çalışıyoruz" diye konuştu.

Biden'in Türkiye'ye Ukrayna'dan, kendisinin de Irak'tan geldiğini hatırlatan Davutoğlu, Türkiye'nin ve ABD'nin bütün kriz bölgelerine yönelik yaklaşımının, krizlerin çözümünde çok önemli bir faktör olduğunu söyledi.  

Davutoğlu, son dönemde özellikle Suriye ve Irak'ta IŞİD terör örgütüne karşı yürütülecek mücadele ve Suriye'de rejimin işlediği suçlar konusunda yakın temas ve işbirliği içinde olduklarını dile getirerek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ABD Başkanı Barack Obama ile NATO Zirvesi'nde bu çerçevede önemli görüşmeler yaptığını, geçen hafta kendisinin de G-20 Zirvesi'nde Avustralya'da Obama ile istişare etme olanağı bulduğunu söyledi.

Davutoğlu, iki ülkenin istihbarat, diplomasi ve askeri yetkililerinin Washington ve Ankara'da çok yoğun görüşmeleri olduğuna değinerek, şunları söyledi:

"Sayın Biden'in bu ziyareti, bütün bu altyapı üzerinde daha kapsamlı bir istişare için çok uygun bir zemin oluşturuyor. Zamanlı ziyareti dolayısıyla çok teşekkür ediyorum. Ayrıca Kıbrıs konusunda da kendisinin Kıbrıs ziyaretiyle ivme kazanan müzakereleri de tabii ele alacağız. Türk ve ABD idarecileri bir araya geldiğinde hiçbir zaman dosya tamamıyla bitmez, zaman da yetmez. Biraz sonra onları istişare edeceğiz, yarın da Atlantik Konseyi toplantısında birlikte dinleyicilere hitap edeceğiz. Tekrar kendisine 'Hoşgeldiniz' diyorum."

"Birbirimize karşılıklı çok güveniyoruz"

Joe Biden da sözlerine, "Uzun zamandan beri birbirimizi tanıyoruz ve çok uzun zamandan beri dostuz. Hem dost hem de NATO müttefiki olan Türkiye'de bulunduğum için çok mutluyum. Dostlar birbirlerini merakta bırakmaz" diyerek başladı.

Bosna ve Kosova'daki ortak çalışmaları hatırladığını ifade eden Biden, "Birçok hem bölgesel hem ulusal çok zor konularda birlikte ve her zaman çok iyi çalıştık. Askeri ortaklığımız çok güçlü ve birbirimize karşılıklı çok güveniyoruz. Şunu da söylemek istiyorum: En son Başbakanı gördüğüm zaman kendisi dışişleri bakanıydı. Kendisi bir üst kademeye geçti ama ben hala başkan yardımcısıyım. Bu konuda kendisinden ders almalıyım" diye konuştu.

Davutoğlu ve Biden, açıklamanın ardından çalışma yemeğine geçti.

Beyaz Saray'dan açıklama

Beyaz Saray'dan görüşmeyle ilgili yapılan açıklamada da, Biden'in, Türkiye temasları kapsamında Irak ve Suriye'de IŞİD 'e karşı mücadele, Kıbrıs'ta çözüm müzakereleri ve enerji güvenliğiyle ilgili görüşmek üzere Davutoğlu ile bir araya geldiği belirtildi. 

Açıklamada, "İki lider IŞİD'in gücünün azaltılması ve yenilgiye uğratılması, Suriye'de siyasi dönüşüme doğru çalışılması ve Irak güvenlik güçleriyle ılımlı Suriyeli muhaliflere destek sağlanması ihtiyaçları noktasında mutabık kaldı" ifadesi kullanıldı.

"Mutabık kalındı"

Beyaz Saray’dan gönderilen brifing deşifresine göre, ABD yönetiminden üst düzey yetkililer, ABD Başkan Yardımcısı Biden, Air Force-2 uçağıyla Türkiye’ye giderken uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı.

"ABD yönetiminin güvenli bölge yaklaşımında nerede durduğuna" yönelik soru üzerine üst düzey yetkili, Türk yetkililerle hem Irak hem Suriye’de IŞİD ile mücadele için daha fazlasının yapılması ve ılımlı Suriyeli muhaliflere daha çok destek sağlanması noktasında mutabık olduklarını kaydetti.

Yetkili, Türkiye ile Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed’in olmadığı bir siyasi dönüşüm ihtiyacı bulunduğu konusunda da aynı fikri paylaştıklarını belirtti.

Ancak, stratejilerinin "önce-IŞİD", "önce-Irak" şeklinde belirlendiğini ama bunun "sadece IŞİD, sadece Irak" anlamına da gelmediğini dile getiren yetkili, bu nedenle kampanyanın Irak’ta Suriye’den çok daha ileri düzeyde olduğunu ve bunun bir parçası olarak, Suriye’deki eğitim ve ekipman programının hızlandırılmasının zaman alacağını ifade etti.

Yetkili, "Bu nedenle bir yandan eğitim ve ekipman programını artırırken, Türkler'le de daha fazla ne yapabileceğimizi konuşuyoruz" dedi.

Suriye’nin kuzeyinde güvenli bölge

Yetkili, bir soru üzerine, Suriye’nin kuzeyinde güçlü bir muhalefetin olması halinde, onların işleyebilecek güvenli bölgeler kazanabileceğini belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Ne kasdettiğimi anlıyor musunuz? Bu (tampon bölge) ilan etmekten farklı bir model, uluslararası toplumun bu alan güvenli bölge ilan etmesinden farklı bir model. Söylemeye çalıştığım, eğer amaç, muhalif grupların kuzeyde kendi bölgelerini etkili şekilde temizlemeleri, buraları ellerinde tutmaları ve sonrasında da ailelerin geri dönebileceği güvenli bölgeler yaratmaları imkanını sağlamak olursa, bu, Suriye’deki çatışmalar ile Türkiye arasında bir tampon bölge yaratır ve sonrasında eğitim-ekipman misyonu da gerçekten bu amaca yararlı olur. Çünkü bu alanın elde tutulması için sahada güvenilir partnerlerinizin olması lazım."

"Birbirimizin ihtiyaçlarını daha iyi anlıyoruz"

"Muhaliflerin, bu amacı ABD ve diğerlerinin yardımı olmadan kendi başlarına başarıp başaramayacaklarına" yönelik soru üzerine yetkili, bu noktada ABD olarak muhaliflere eğitim ve ekipman programıyla destek verdiklerini hatırlattı.

Yetkili, "eğitim ve ekipman programından sonra muhaliflerin tampon bölge olarak elinde tutabilecekleri belirli bir noktaya yönlendirip yönlendirilemeyecekleri" sorusu üzerine de, ABD’nin IŞİD ile mücadelede Irak’a yaptığı bazı tavsiyelerin, orada IŞİD’in geri çekilmesinde anlamlı farklılıklar yarattığını söyledi.

Üst düzey yetkili, "Türkiye’nin imkanlarına daha fazla erişimin niçin yararlı olabileceğinin nedenlerden biri de, bunun IŞİD ile savaşan muhalif güçlere desteğimizi artırma kapasitemizi geliştirme olanağı sunması. Bunun bir örneğini zaten IŞİD’e karşı savaşmaya kendini adamış bir gücün olduğu Kobani’de gördünüz" dedi. 

Bir gazetecinin, "Dolayısıyla Türkler'le görüşmelerinizde, iki tarafın da ihtiyaçlarına uyacak bir denge bulmaya mı çalışıyorsunuz?'' sorusu üzerine yetkili, "Söylemeye çalıştığım, yöntemlerden başlayıp, sonra onlar üzerinden gitmek yerine, ne başarmaya çalıştığımızdan hareket edip ondan sonra bunu başarmak için en iyi yöntemin ne olduğunu çözmek (bu konuya) başlanabilecek en iyi nokta" ifadesini kullandı. 

Türk yetkililerle her düzeyde güçlü diyaloglarının bulunduğunu belirten yetkili, bu sayede iki tarafın birbirlerinin ihtiyaçlarını bir ay öncesine göre daha iyi anladığını kaydetti.

Muhabir: Andaç Hongur, Tayfun Salcı