Akdeniz fokları için kritik dönem

ANTALYA - Süleyman Elçin

Nesli tükenme tehlikesi altında olan Akdeniz fokları için yavruların doğdukları, mağaralardan çıktığı bu dönemde, özellikle ağ atan balıkçılar ile zıpkıncıların dikkatli olması gerektiği bildirildi.

Akdeniz fokları son günlerde Antalya'nın çeşitli bölgelerinde sıkça görülmeye başlandı. Son bir ayda Antalyalı balıkçılar, tur tekneleri ve vatandaşlar, Akdeniz foklarını, yanlarında yavruları ile Kaleiçi Yat Limanı, balıkçı barınağı, Manavgat Irmağı'nın denize döküldüğü havza ile Kemer ilçesi kıyılarında görüntüledi.

Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Gökoğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Akdeniz foklarının yok olan türler arasında kırmızı listede bulunduğuna dikkati çekti.

Gökoğlu, bilimsel ismi "monachus monachus" olan Akdeniz foklarının, Türkiye kıyılarında Samsun Yakakent, Marmara Adası civarı, İzmir Foça, Fethiye kıyıları, Gökova Körfezi, Antalya ve Mersin kıyılarında varlığının tespit edildiğini kaydetti.

Antalya falezlerinin, fokların en önemli yaşam alanlarından biri olduğunu anlatan Prof. Dr. Gökoğlu, Akdeniz foklarının yavrulama dönemine girdiğini, yavruların kayalıklar ve falezler arasındaki mağaralarda büyüdüğünü belirtti.

Son günlerde yaşanan olumsuz havaların, Akdeniz foklarını da etkilediğini söyleyen Gökoğlu, fırtına ve dalgalar nedeniyle yavruların mağaradan dışarı çıkmak zorunda kaldığını ve anneleriyle gezdiğini ifade etti.

"500 ile 700 arasında Akdeniz foku kaldı"

Fokların nesillerinin devam etmesi için yavruların hayatta kalmasının çok önemli olduğunu vurgulayan Gökoğlu, şöyle konuştu:

"Dünyada sadece 500 ile 700 arasında Akdeniz foku kaldı. Bunların da büyük kısmı Türkiye ve Yunanistan kıyılarında yaşıyor. Nesillerinin sona ermemesi için yavrulama döneminde özellikle balıkçıların dikkatli olması gerekiyor. Kıyıya ve kayalıklara yakın bölgelere ağ atılmaması gerekiyor. Derin sulara ağ atsınlar bu dönemde. Fokların nesillerinin devam etmesi tamamen bize bağlı. Geçen yıl falezler önünde bir yavru ağa takılarak ölmüştü. Ayrıca zıpkınla avlananlar, kayalıklara yakın bölgelerde Akdeniz fokunu ya da yavrusunu görünce korkup zıpkınla vurabiliyor. Daha önce bunun da örneğini yaşadık. Dikkatli olsunlar. Foklar kimseye bir şey yapmaz. "

"Kirli sularda yüzmeler"

Akdeniz ve Ege kıyılarında yaşayanların kendilerini çok şanslı hissetmeleri gerektiğini dile getiren Gökoğlu, "Akdeniz fokları bizim biyolojik zenginliğimiz. Dünyada 600 birey olduğunu kabul edersek bu kadar ender ve nadir bulunan bir türü her an denizlerde görebiliriz. Çok güzel bir olay. Bunun kıymetini bilmeliyiz. Ayrıca Akdeniz fokları kirli sularda yüzmezler. Bu da denizlerimizin temiz olduğunu gösteriyor." değerlendirmesini yaptı.

"Akdeniz fokları kimseye saldırmaz"

Akdeniz foklarının insanlarla yolunun çok kesişmemesi gerektiğini de vurgulayan Gökoğlu, şunları söyledi:

"Akdeniz fokları kimseye saldırmaz. İnsanlar fokları görünce yanlarına gelmesi için hemen beslemeye, balık atmaya çalışıyor. Beslemesinler. Onları doğal yaşamlarından uzaklaştırmamak gerekiyor. Foklar kendi avlarını zaten yapabilir. Buna alıştırmamak gerekiyor. Akdeniz ve Ege'de balık, ıstakoz, yengeç türü ve ahtapotu bolca bulabiliyorlar."