LEFKOŞA
Kıbrıs Türk siyasi tarihinin 1976'dan beri 11. genel seçiminde oy verme işlemi saat 08.00'de başladı. KKTC'de vatandaşlar saat 18.00'e kadar oy kullanabilecek.
Milletvekilliği erken genel seçiminde, toplam 172 bin 803 seçmen, 670 sandıkta oy kullanacak. Seçimlerde, 5 partiden 250 aday ile 7 bağımsız aday olmak üzere toplam 257 kişi, Cumhuriyet Meclisi’nde yer almak için yarışıyor.
Partiler, Lefkoşa’dan 16, Gazimağusa’dan 13, Girne’den 10, Güzelyurt’tan 6 ve İskele’den de 5 milletvekili çıkarmak için birbirleriyle mücadele edecek. Ülke genelinde yüzde 5 seçim barajını aşan partiler ile adaylar, oy oranlarına göre Meclis’te temsil edilme şansı bulacak.
Seçimde Ulusal Birlik Partisi (UBP), Cumhuriyetçi Türk Partisi-Birleşik Güçler (CTP BG), Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP), Demokrat Parti-Ulusal Güçler (DP UG) ve Birleşik Kıbrıs Partisi (BKP) seçmenlerden oy talep ederken, Yeni Kıbrıs Partisi (YKP) ve Kıbrıs Sosyalist Parti (KSP) ise seçimleri boykot çağrısı yaptı.
Seçim sonuçları 21.00'den sonra
Oy verme işleminin 18.00'de tamamlanmasıyla hemen oy sayımına geçilecek. Seçim Yasası uyarınca saat 19.00'a kadar seçim sonuçlarına ilişkin yayın yapılamayacak, 19.00-21.00 saatleri arasında YSK'dan alınacak sonuçlar duyurulabilecek ve 21.00'den sonra da yayın yasağı kalkacak.
Seçim sonuçlarını, Yakın Doğu Üniversitesi'yle (YDÜ) işbirliği halinde açıklayacak olan Yüksek Seçim Kurulu, saat 24.00'ten önce, ''çok büyük ölçüde'' seçim sonuçlarını ortaya çıkarmayı hedefliyor.
Mühür partiye, tercih adaya avantaj sağlıyor
KKTC seçim sistemine göre, seçmenler oylarını, mühür, mühür tercih ve karma olmak üzere 3 şekilde kullanabiliyor. Sadece mühür vurulması durumunda başka herhangi bir işleme gerek duyulmuyor.
Hem mühür, hem tercih halinde ise tercihlerin mühür vurulan partinin listesinden yapılması zorunlu. Tercihler de o ilçenin çıkaracağı milletvekili sayısının yarısı kadar olmak zorunda oluyor ve mühür vurulup tercihler başka partinin listesinden yapılması durumunda, sadece tercihler geçersiz sayılıyor.
Karma oyda ise seçmen, farklı parti listelerinden ve bağımsız adaylar arasından tercih yaparak karma oy da kullanabiliyor. Ancak karma oyun geçerli olması için herhangi bir partiye mühür vurulmaması gerekiyor.Karma oy kullanan seçmen, o ilçenin çıkaracağı milletvekili sayısının en az yarısı kadar tercih yapmak zorunda kalıyor.
Bir partiye vurulan mühür, o partiye bölge milletvekili sayısı kadar oy getiriyor. Mühre ek olarak aynı partiden yapılan tercihler ise sadece parti içi avantaj sağlıyor, ilgili partiye diğer partilere kıyasla ek veya daha az avantaj sağlamıyor.
Karma oydan bir partiye gelen oy sayısı ise adaylara verilen tercih sayısı kadar hesaplanıyor. Örneğin, 16 milletvekili çıkaracak Lefkoşa'da bir partiye vurulan mühür, o partinin hanesine (16) oy olarak yazılıyor. Aynı partiye karma oydan gelen 3 tercih de (3) oy olarak kaydediliyor. Mühür partiye, tercih adaya avantaj sağlıyor.
Liderlerden seçime gidin çağrısı
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) erken genel seçimlerinde oylarını kullanan liderler, yaptıkları açıklamalarda Kıbrıs Türk halkına sandığa gitme çağrısında bulundu.
KKTC Başbakanı Sibel Siber oyunu, eşi Rifat Siber ile Lefkoşa'da kullandı. Güzel bir ülkenin demokrasi sınavını bugün başarıyla vereceğini söyleyen Siber, sandığa gitmemenin umudu yitirmek anlamına geldiğini kaydetti. Siber, basın mensuplarının yoğun bir dönem geçirdiklerine dikkat çekerek, basın emekçilerine çalışmalarında başarı diledi. Başbakan Sibel Siber, seçimlerin Kıbrıs Türk halkına güzel ve iyi yarınlar getirmesi temennisinde bulundu.
Eski Başbakan Ulusal Birlik Partisi (UBP) Genel Başkanı İrsen Küçük de oyunu eşi Gülin Küçük ile birlikte Lefkoşa'da kullandı. Küçük, oyunu kullnadıktan sonra yaptığı açıklmada, anayasal görevini yerine getirerek oy kullandığını, seçimlerin ülkeye hayırlı olmasını diledi. Küçük, oy kullanmanın tüm vatandaşların görevi olduğunu dile getirerek, güzel bir seçim kampanyası geçirdiklerini ve seçim kampanyası sürecinde de tüm vatandaşların kurallara uygun hareket ettiğini söyledi.
"Bugün kader günü"
Demokrat Parti Ulusal Güçler (DP-UG) Genel Başkanı Serdar Denktaş da oyunu Lefkoşa'da kullandı. Denktaş, vatandaşlara sandığa gitme çağrısı yaparak “Oy kullanılmazsa seçimden ileride şikayet etmenin bir anlamı yok” dedi. Denktaş’a oy kullanma sırasında eşi Müge Denktaş, kızları Su Denktaş ile Güler Denktaş Dedezade ve torunu Asım Dedezade eşlik etti.
Vatandaşlara sandığa gitme çağrısını yineleyen Denktaş, “Sandığa torunumla geldim. Oy vermenin vatandaşlık görevi olduğunu alışarak büyümesini istiyorum” ifadesini kullandı.
Cumhuriyetçi Türk Partisi Birleşik Güçler (CTP-BG) Genel Başkanı Özkan Yorgancıoğlu da oyunu Lefkoşa'da kullandı. Özkan Yorgancıoğlu’na oy verme sırasında eşi Ayşe Yorgancıoğlu, oğlu Hüseyin Yorgancıoğlu gelini Yuliia Yorgancıoğlu, Gönyeli Belediye Başkanı Ahmet Benli eşlik etti. Yorgancıoğlu burada yapığı açıklamada, bugünün Kıbrıslı Türklerin kaderini belirleyeceği gün olduğunu vurguladı. Yorgancıoğlu, “Kıbrıs Türk halkının sorunlarını çözme, kendi siyasal iradesine sahip çıkma ve kendi ayakları üzerinde durabilecek ekonomik bir yaşam yaratabilmesi açısından bugün kader günüdür” diye konuştu.
İkinci Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat ise oyunu Girne'de eşi Oya Talat ile kullandı. Talat, oy kullandıktan sonra yaptığı açıklamada, gerçekleştirilen erken milletvekilli genel seçimlerde Kıbrıs Türkü’nü daha iyi noktaya taşıyacak bir sonucu ortaya çıkarmasını diledi.
Talat, seçimlerin ülkeye hayırlı olmasını dileyerek, seçimlerde halk iradesinin sandığa doğru yansıması ve Kıbrıs Türkü’nü gelecek beş yıl için daha iyi bir noktaya taşıyacak bir sonucun ortaya çıkarı temennisinde bulundu.
Talat, Kıbrıs sorunun yıl sonunda hareketleneceği ifade ederek, “Sorunu doğru bir çizgi ve kısa sürede çözerek Kıbrıs Türkü’nü bu cendereden kurtarmak gerektiğini” kaydetti.
Vatandaşlar seçim zamanından şikayetçi
KKTC vatandaşı Ayşen Sekmen, AA muhabirine yaptığı açıklamada, erken genel seçimlerin yaz aylarının ortasında yapılmasını doğru bulmadığını belirterek, bir çok tanıdığının yaz olması nedeniyle tatilde olduğunu, oyunu kullanamadığını söyledi.
Seçimlerde oyunu Lefkoşa'da kullanan Ahmet Türkmen de oy kullanmanın en doğal demokratik hakları olduğunu, havaların sıcak olmasından dolayı katılımın düşük olacağını beklediğini, sonucun KKTC'ye ve Kıbrıs Türklerine hayırlı olmasını dilediğini ifade etti.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
