KABİL
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Afganistan Devlet Başkanı Eşref Gani Ahmedzai ile Kabil Devlet Başkanlığı Sarayı'nda baş başa görüşmelerinin ardından çalışma yemeğinde de heyetlerle bir araya geldi.
Ahmedzai, Erdoğan'a, Afganistan'ın en yüksek şeref madalyası olduğunu belirterek Gazi Amanullah Han Şeref Madalyası'nı takdim etti.
Erdoğan, ortak basın toplantısına şeref madalyasıyla çıktı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ahmedzai'ye ev sahipliği dolayısıyla teşekkür ederek, bunun tarihin derinliklerinden gelen o ruh kökünün bugüne taşıdığı anlayışın en güzel tezahürü olduğunu belirtti.
Kısa bir süre önce Afgan halkının ilk defa seçimle yeni yönetimini oluşturduğunu dile getiren Erdoğan, halkın burada iradesinin tecelli ettiği ve bunun neticesinde Afganistan'da bir milli mutabakat hükümetinin kurulduğunu belirtti.
Buradaki oy oranlarının ortada olduğunu belirten Erdoğan, ama bir mutabakat hükümeti olarak bunun kurulmuş olmasının birliğin ve beraberliğin geleceğe yansıması noktasında önemli olduğuna işaret etti.
Bunun başarılmasının her türlü takdirin üstünde bulunduğunu ifade eden Erdoğan, "Değerli kardeşimi kutluyorum, tebrik ediyorum. Bu mutabakat hükümetinin içinde yer alan tüm kardeşlerimizi de şahsım ve milletim adına tebrik ediyorum. İnanıyorum ki Afganistan'ın bundan sonraki yürüyüşü çok farklı olacaktır" diye konuştu.
Görüşmede özellikle bölgedeki gelişmeleri değerlendirme fırsatı bulduklarını aktaran Erdoğan, bölgedeki gelişmeleri değerlendirirken tarihe de döndüklerini, Afganistan'ın, Türkiye'nin 1920'deki doğuşuna katkısının unutulmasının mümkün olmadığını belirtti.
O doğuşta Afganistan'ın çok farklı bir konumu ve yeri bulunduğunu vurgulayan Erdoğan, Afganistan'ın da verdiği mücadelelerde Türkiye'nin, Afganistan'ın yanında olmamasının mümkün olmadığın söyledi.
Türkiye'nin, nasıl ki Afganistan'ın yanında bugüne kadar yer aldıysa bundan sonra da yer alacağını kaydeden Erdoğan, bu yıl sonu itibarıyla ISAF'ın görev süresinin artık sona ereceğini ama Türkiye, ABD, Almanya ve İtalya'nın bu yolculuğa devam edeceğini bildirdi.
Bu süreçte de Türkiye'nin üzerine düşeni en güzel şekilde yerine getireceğini aktaran Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Şu anda 2015-2016 yıllarına yönelik Kabil Havalimanı'nın işletilmesi, korunmasının bizim üzerimizde olacak ve bu süreci bizler bu noktada üstlenmek suretiyle yürüteceğiz. Tabii bölgedeki gelişmeler Afganistan'dan kopuk değildi. Bütün bunları ele alırken Irak, Suriye bu meseleleri de etraflıca görüşme imkanımız oldu. Bunları da etraflıca görüştük. Zaten değerli kardeşim bu konuları o da yakınen takip ediyor. Ve bunları en güzel şekilde değerlendirirken, 'İslam dünyasındaki bakışımız ne olabilir?' bunları da tabii ki aramızda değerlendirdik.
Önemli bir adım, İstanbul süreci olarak bilinen, biliyorsunuz Pakistan, Afganistan ve Türkiye olarak başlayan bir süreç vardı. Bu sürecin aynı kararlılıkla devamını, bugün aramızda yine teyit ettik. Çünkü Pakistan, Afganistan arasında herhangi bir sıkıntının olması bizleri de sıkıntıya düşürür. Biz böyle bir sıkıntının olmasını değil iki kardeş ülkenin dayanışma içinde geleceğe yürümesi -ki bunun emarelerini de görüyoruz- inanıyorumki Pakistan'ı da güçlü kılacaktır, Afganistan'ı da güçlü kılacaktır. Özellikle terörle mücadele konusundaki dayanışma burada çok çok önem ifade etmektedir. Hele hele yapılan seçimlerde Pakistan'ın sınır kapılarında terör unsurlarının geçişine yönelik aldığı tedbirler memnuniyet vericidir, bunlar da burada tabii ki huzurlu bir seçimin yapılmasını sağlamıştır."
Erdoğan, görüşmede, özellikle ekonomideki atılacak adımlar ve bununla ilgili Türkiye'nin sıçramasının altında yatan gerçeklerin neler olduğunun etraflıca konuşulduğunu aktardı.
AK Parti hükümetinin 2002'nin sonundan itibaren Türkiye'de attığı adımların neler olduğunu ve bu konularda da Afganistan ile müşterek olarak ne yapabileceğinin görüşülme fırsatı bulduklarını anlatan Erdoğan, Türkiye Afganistan ilişkilerinin siyasi, askeri, ticari, kültürel alanda bundan sonraki boyutu üzerinde durulduğunu belirtti.
Burada atılan alt yapı ve üst yapıyla ilgili birçok adım atıldığını dile getiren Erdoğan, özellikle TİKA'nın burada attığı adımların her geçen gün kendisini çok farklı bir şekilde hissettirdiğini söyledi.
Mevlana Celaleddin Rumi'nin evi için ihale yapılacak
Afganistan'da suratli bir şekilde tarihi bir hastanenin inşa edileceğini aktaran Erdoğan, şunları kaydetti:
"Hepsinden öte bir kültür noktasında Mevlana Celaleddin Rumi'nin, doğum yeri olan belki de o doğduğu evin bütün roleveleri elden geçirilmek suretiyle onun yeniden inşası ve bu eserin inanıyorum ki Afganistan ve Türkiye arasında bir sembol olarak çok da farklı bir kültür zincirini, halkaları yeniden oluşturacağına inanıyorum. Bunun da yarın ihalesi yapılıyor ve süreç başlıyor. Hastanenin de yılbaşı itibarıyla ihalesi yapılarak süreç başlamış olacak ve bu adımlar aramızdaki bağların çok daha güçlü hale gelmesine vesile ayrıca olacaktır. Bu adımları atmakta da kararlı olduğumuzu ifade etmek isterim. Burada herhangi bir taviz söz konusu olmayacak. Biz bu yolculuğumuzu, bu kardeşlik bağlarından aldığımız güçle yine devam ettireceğiz. Bunu da özellikle ifade etmek istiyorum. Bütün arzumuz, bütün gayretimiz aramızdaki bu bağların kopmadan, ekonomik alanda iş adamlarımızın birbirleriyle münasebetlerini daha da güçlendirmeleri, gerek ülkemizdeki işadamlarımızın burada yaptığı yatırımları artırarak devam ettirmeleri. Örneğin madencilikte, örneğin ulaşımda, örneğin inşaatta, örneğin gıdada Afganistan'da yapılacak bir çok işler var. Buradaki iş adamlarının da ülkemizde yapabileceği veya 3. ülkelerde yapabilecekleri birçok işler var. Burada bilgi alışverişini yapma noktasında da atılabilecek adımlar olduğuna inanıyorum. Bu görüşmelerden bugün bunları da çıkardık ve bu dayanışma içinde inşallah birlikte geleceğe çok daha farklı yürüyeceğiz. Ben Türk halkının selamlarını Afgan halkına bu vesileyle iletmiş oluyorum. Değerli halef selef oldukları Karzai kardeşime de aynı şekilde selamlarımı gönderiyorum."
"Umutsuz değiliz. Atılacak adımlar, alınacak neticeler var"
"Afganistan ile Türkiye arasındaki ticari ilişkileri geliştirmek için ileride ne gibi adım atacaksınız?" sorusu üzerine Erdoğan, Türk girişimcilerinin burada attıkları en önemli adımın altyapıyla alakalı olduğunu belirtti.
Altyapının yanında bugüne kadar ulaşım ve inşaatla ilgili attıkları adımların bulunduğunu dile getiren Erdoğan, madencilik alanında atabilecekleri adımlar olduğuna inandığını vurguladı.
Erdoğan, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Bir diğer alan da biliyorsunuz yine burada petrol aramalarıyla ilgili yapılan çalışmalar var. Ortak bir yanımız daha var. Gıdada müşterek yapabileceğimiz işler var. Stratejik ortaklıkla bu dostluk anlaşmasıyla birlikte her bakanlığımız kendi alanlarını ilgilendiren konularda çalışmalarını yürütecekler. Bunun sekreteryasını da Dışişleri Bakanlığı yürütecek. Bir yıl Türkiye'de, bir yıl Afganistan'da olmak üzere adeta bakanlar kurulu toplantılarını yapmak suretiyle tüm bakanlıklar neler yapabilir bunları da ayrıca aramızda müzakere edeceğiz, karara bağlayacağız ve takip edeceğiz."
Türkiye-Afganistan ve Pakistan arasındaki üçlü toplantılardan bundan sonraki safhadaki beklentilerinin sorulması üzerine Erdoğan, "Bu sorunun cevabında nereden bakıldığı çok önemli. Nereden bakıyorsunuz, ne gibi bir cevap bekliyorsunuz bu önemli" dedi.
"Konuşmam esnasında bir şey söyledim. 'Özellikle seçimler esnasında Pakistan yönetiminin Afganistan sınırlarındaki kontrol mekanizmalarını iyi çalıştırmış olması, terör unsurlarının Afganistan'a geçmesi gibi bir konuda ortaya koydukları engellemeler memnuniyet verici durumdaydı' dedim" ifadelerini kullanan Erdoğan, şöyle devam etti:
"Bu tabii sadece terör unsurlarıyla olan mücadele değil. Ayrıca, Pakistan, Afganistan ve Türkiye arasındaki diğer ekonomik, kültürel her türlü alanda atılabilecek adımlardır. Bu sürecin devam ettirilmesi lazım. Siyasette kısa süreler vardır, uzun vadeli süreler vardır. Bu süreler içerisinde bu ülkelerin bu attığı adımların neler getirip götüreceğini zaman ortaya çok daha açık, net koyar, koyacaktır da. Burada üç tane halkı müslüman olan ülke var. Halkı Müslüman olan bu üç ülkenin dayanışması, bundan sonraki süreçte de beklentilerimiz içerisinde kararlı bir şekilde gerçekleşmesi gereken programlardır, planlardır. Onun için biz İstanbul sürecini önemsiyoruz. Onun için üç ülke arasındaki bu dayanışmayı önemsiyoruz. Umutsuz değiliz. Atılacak adımlar, alınacak neticeler var."
Afganistan Devlet Başkanı Eşref Gani Ahmadzai, Türkiye'nin İslam dünyasında refahın simgesi olduğunu söyledi.
Ahmadzai, Cumhurbaşkanı Recep Tayip Erdoğan’la görüşmesinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, göreve geldikten sonra Afganistan’ı ziyaret eden ilk cumhurbaşkanının Erdoğan olmasının onur verici olduğunu belirterek, "Afganistan sizin ikinci evinizdir, hoş geldiniz” diye konuştu.
Afganistan ve Türkiye arasındaki ilişkilerin samimi olduğunu vurgulayan Ahmadzai, Türkiye’nin geçen yıllarda eğitim ve sağlık alanları başta olmak üzere Afganistan’a önemli yardımlarda bulunduğunu söyledi.
Afganistan ve Pakistan arasındaki siyası ve sınır sorunlarının konuşarak çözülebileceğini ifade eden Ahmadzai, “Bu konuda İslam dünyasının önemli şahsiyeti olan Erdoğan’ın rolü çok önemli” dedi.
"Türkiye'nin İslam dünyasında refah simgesi olduğunu" belirten Ahmadzai, Türkiye’nin bugünkü konuma gelmesiyle ilgili tecrübeleri paylaşmak için Afgan-Türk heyetlerin görüşeceğini belirtti.
Bölgenin güvenliği çerçevesinde Türkiye’nin rolünün önemli olduğunu dile getiren Ahmadzai, Türkiye’nin Afganistan’a destek vereceğini vurguladı.
Devlet Başkanı Ahmadzai, “Erdoğan’ın Afganistan ziyaretinden sonra Türkiye’nin yürüteceği ilk proje, Belh kentinde bulunan Mevlana Celaleddin Rumi'nin babası Behavudin Veled'in öğretmenlik yaptığı medresenin tekrar inşa edilmesi olacak” ifadesini kullandı.
Ahmadzai, Ali Abad Hastanesi'nin de büyük bir sağlık merkezi olacağını ifade ederek, hastanenin tarihi binasının Türkiye tarafından inşa edileceğini duyurdu. Ahmadzai, Afganistan’daki savaşlarda yaralanan Afgan subayların tedavisinin de Türkiye’de olacağını söyledi.
Afganistan’da Türkiye tarafından kurulacak Mevlana Celaleddin Üniversitesi'nin iki ülke arasındaki işbirliğinin simgesi olacağını bildiren Ahmadzai, Afganistan ve Türkiye arasındaki ekonomik ilişkilerin de artacağını ifade etti.
Ahmadzai, Erdoğan'a Gazi Amanullah Han Şeref Madalyası'nı takdim ettiklerini belirterek “Afganistan’a gelmenizden, dostluğunuzdan ve İslam dünyasının liderliğini temsil ettiğinizden dolayı size çok teşekkür ediyoruz” sözleri ile konuşmasına son verdi.
Erdoğan, Afganistan İcra Heyeti Başkanı Abdullah'ı kabul etti
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Afganistan'a gerçekleştirdiği resmi ziyaret kapsamında İcra Heyeti Başkanı Abdullah Abdullah'ı kabul etti.
Erdoğan, Afganistan Devlet Bakanı Eşref Gani Ahmedzai ile baş başa ve heyetlerarası görüşmesinin ardından Devlet Başkanlığı Sarayı yerleşkesinde bulunan Koti Baghcha Köşkü'ne yürüyerek geçti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, burada Afganistan İcra Heyeti Başkanı Abdullah'ı kabul ederek bir süre görüştü. Erdoğan, bu arada, Afganistan Devlet Başkanı Birinci Yardımcısı Raşid Dostum'u da kabul etti.
Erdoğan'a kabullerinde, Başbakan Yardımcısı Numan Kurtulmuş, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile eski Ulaştırma, Haberleşme ve Denizcilik Bakanı Binali Yıldırım eşlik etti.
Muhabir: Yıldız Seçil Aktaş, Duygu Can
Anadolu Ajansı web sitesinde, AA Haber Akış Sistemi (HAS) üzerinden abonelere sunulan haberler, özetlenerek yayımlanmaktadır.Abonelik için lütfen iletişime geçiniz.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
