Depremin nedeni ters fay hattı mı?

Van depremini oluşturan fayın, sıkışma etkisi altında oluşan bir ters faydan kaynaklandığının görüldüğü bildirildi.***

ÇANAKKALE - Fikriye Susam Uyar

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dekanı ve Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Danışma Kurulu üyesi Prof. Dr. Orhan Tatar, yaptığı açıklamada, Türkiye'deki deprem kuşaklarının belirlenmesinde aktif ve diri fayların konumunun esas alındığını belirtti.
Prof. Dr. Tatar, aktif fayların son 10 bin yılda bir deprem üretmiş olup halen üzerinde enerji biriktiren ve gelecekte üzerinde bir deprem olma potansiyeli bulunan faylar olarak tanımlandığını ifade ederek, bu fayların üzerinde yılda belli bir hızda hareket olduğunu bildirdi.
Kuzey Anadolu fay zonunda yılda 2,5 santimetrelik bir kayma hızı olduğunu, Doğu Anadolu fay zonunda ise biraz daha az, 10-15 milimetreyi bulan bir kayma hızı bulunduğunu kaydeden Tatar, bütün aktif faylar üzerinde belli bir hareket hızının olduğunu belirtti.
Tatar, Türkiye'de 1. derecede deprem kuşaklarının tanımlanmasında, bölgelerin, yerleşim yerlerinin ve alanların aktif fay zonlarına yakınlığının dikkate alındığına işaret ederek, Türkiye'deki 1. derece deprem kuşaklarının dağılımına bakıldığında kuzeyde, doğudan batıya doğru giden bir hat bulunduğunu bildirdi.
Tatar, bu 3 ana bölgenin dışında kalan ve Van depreminin meydana geldiği yerin kuzeyinde kalan bir bölge daha olduğunu belirterek, şöyle konuştu:
''Çaldıran Muradiye civarındaki bir bölge. Burada da yine Bingöl Karlıova civarında son bulduğunu düşündüğümüz Kuzey Anadolu fay zonunun uzanımına paralel, yani kuzeybatı-güneydoğu uzantılı, daha kısa uzanımlı doğrultu atımlı birtakım faylar var. 1976 Çaldıran depremi bunlardan bir tanesi üzerinde meydana geldi. Ama Van'ın güneyinde kalan bölgede, 'ters fay' diye adlandırdığımız, sıkışma sonucunda meydana gelen faylar var.
Güneyde Arabistan, kuzeyde de Avrasya plakası var. Bu iki plaka belli bir hızla birbirine yaklaşıyor ve bölgede sıkışmayla ilişkili deformasyonlar oluşturuyor. 23 Ekimde meydana gelen Van depremini oluşturan fayın böyle bir sıkışma etkisi altında oluşan bir ters faydan kaynaklandığını görüyoruz. Bu bugüne kadar MTA'nın hazırlamış olduğu Türkiye Diri Fay Haritası üzerinde gözükmeyen bir fay. Bu, sürpriz bir deprem. Kuzeyinde birtakım aktif fay zonları var ama depremin merkez üssü olan Van'ın kuzeyindeki Tabanlı köyü civarında, yani Erçek Gölü'nün olduğu kesimde bu depremi meydana getiren fayın yüzeyde izini göremiyoruz.''