Matrakçı Nasuh'tan günümüze: Matrak

BİLECİK - Harun Kaymaz

Osmanlı döneminde kılıç eğitimi ve tekniklerinin temeline yönelik yeniçerilere öğretilen matrak, matrakçı Efkan Çalış'ın yeniden canlandırılmasına yönelik girişimlerde bulunmasıyla 2008'den sonra artan ilgiyle birçok gencin gözde sporlarından oldu.

Kanuni Sultan Süleyman döneminde Matrakçı Nasuh tarafından geliştirilen matrak, daha fazla kılıç talimi yaptırılması kapsamında yaralanmaların önüne geçilmesi amacıyla yeniçeriler, şehzadeler ve sultanlara öğretildi.

Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması ve kılıç talimlerinin yasaklanmasıyla unutulan matrak, Efkan Çalış'ın girişimleriyle 2008'den itibaren tekrar canlandırılmaya başlandı.

Çalış, Evliya Çelebi'nin seyahatnamesinde geçtiği gibi bu spora adını veren spor aleti "matrak"ı, bir sopanın çevresini sünger ve dışına deri sararak tekrar yaptı.

Sporcuların birbirlerine teşekkür etmesiyle başlayan ve özür dilemesiyle sona eren bu sporda rakipler farklı hareketler ve tekniklerle ellerindeki matrak ile birbirlerinin başına dokunmaya çalışıyor. Rakibinin başına dokunmaması için elindeki sünger ve deriden yapılan kalkanla karşı konulan bu sporda, karşılıklı saygı esas alınıyor. Sert vurmak ve kural dışı hareket etmek ise kesinlikle yasak.

Matrak antrenörü Efkan Çalış, Kanuni Sultan Süleyman döneminde "Matrakçı Nasuh" tarafından öğretilen sporun genel mantığının kılıç talimi oluğunu belirterek, "O dönemlerden bir süre sonra yok oldu. 2000 yılında bazı üniversitelerin de desteğiyle tekrar ortaya çıkardık. Şu anda Gençlik ve Spor Bakanlığının bünyesinde milli bir sporumuz. Ata sporlarına değer verecek yeni bir oluşumumuz var. Bilal Erdoğan'ın önderliğinde Dünya Etnospor Konfederasyonu'nun destekleriyle matrak önemli mesafe aldı." dedi.

Çalış, Sporda amacın daha fazla talim yapmak ve fazla yara almadan başarıyı yakalamak olduğunu söyledi.

İl il dolaştığını ve bu sporu anlattığını, öğrettiğini dile getiren Çalış, "Geleneksel sporlarımız, ata sporlarımız bugüne kadar samurayların, ninjaların gölgesinde kaldı ama bugün gençlerimiz özüne dönüyor. Lisanslı sporcu sayımız yaklaşık bine ulaştı. 70 antrenör ve 120 hakemimiz var. Hızla büyüyoruz." diye konuştu.