На планинска ливада на повеќе од 1.000 метри надморска височина во Каменица, во источниот дел на Косово, на Аријан Мавриќи му е доволно едно мало движење меѓу високите гранки за да сфати дека сосема близу се наоѓа пупавецот, една од најретките птици што го посетува Косово.
Таму каде што повеќето луѓе, всушност, гледаат само шума, тој чита траги, слуша звуци и го познава дивиот свет како малкумина, благодарение на страста што ја негувал од детството, кога чувствувал љубопитност за суштествата во околината на Каменица и постојано се прашувал каква е нивната мисија на Земјата.
Уште од 1980-тите и 1990-тите години тој е ангажиран на терен како набљудувач на светот на животните и птиците, а пред и по војната во Косово следел и различни документарци за дивиот свет.
Оваа страст од 2012 година ја претворил во професија и со својот фотоапарат направил илјадници фотографии и видеа, а во последните години изработил и десетици документарци што биле емитувани во различни медиуми, документирајќи животни, птици и ретки природни појави.
„Од 2012 година оваа страст, да речеме, ми стана професија. Денес живеам од оваа работа. Секој ден сум на терен, повеќе од пет часа, каде и да можам низ Косово. Сум бил и во Африка, Романија, Унгарија, Грција, Албанија, Северна Македонија и така натаму. На Балканот, секако. Реализирав различни документарци што зборуваат за дивиот свет, генерално, за животните, за видовите што имаат многу големо значење за екосистемот“, нагласува Мавриќи во интервјуто за Анадолу.
Тој раскажува дека има денови кога, иако со часови е на терен чекајќи „нешто големо“, се враќа дома разочаран бидејќи животните или птиците може постојано да се движат.
Фотографот вели дека сега е период кога преселните птици се враќаат во Косово и тој е подготвен да ги улови со својот објектив.
За 46-годишниот жител на Каменица, животот без планините, каде што, како што вели, дише и наоѓа инспирација да продолжи, веќе е незамислив.
Сепак, планините понекогаш може да донесат и непознати опасности за човекот, а фотографот на дивиот свет вели дека при фотографирањето дива коза на планините кај Дечани, фотографија што ја издвојува како најубава што некогаш ја направил, наишол на мечка со мечиња, но, за среќа, сè поминало без последици.
„Тоа беше – дивата коза бидејќи во заднина е Ѓеравица (највисок врв во Косово), како ексклузивен момент... (го забележува гласот на еден орел). Ова е еден вид орел 'buteo buteo' кој го забележал нашето присуство тука и изгледа има гнездо во близина и ги предупредува младите да не се движат бидејќи има потенцијална опасност. Тоа беше најдобрата фотографија, а што се однесува до видеото, тоа е европско-азискиот дабар, полуводен цицач што се храни со водни растенија и кој ние го документиравме по 200 години. Значи, 200 години не бил никаде присутен на Балканот, а минатата година го документиравме“, рече тој.
Но Мавриќи вели дека и кога единствен пат во животот го видел балканскиот рис, како најзагрозен вид од исчезнување, тоа било задоволство што никогаш не се заборава.
„Го видовме како доаѓа и пупавецот, птица што ние ја нарекуваме птица на пророкот Сулејман, која се враќа од африканската преселба и се споменува во светата книга, Светиот Куран. И тоа беше еден од моментите што не се забораваат, кога првпат го најдов гнездото на пупавецот“, вели тој.
Фотографот од Каменица десетици пати се појавил на социјалните мрежи алармирајќи за загадувањето на планинските простори од несовесни граѓани, а честопати по сопствена иницијатива ги собирал отпадоците и ги носел на соодветни места.
Но, покрај отпадот, неколкупати ги известувал и пожарникарите кога видел пожар на ливади во некое од местата каде што истражувал за дивиот свет.
Мавриќи се сеќава дека многу често држел бесплатни предавања во училиштата и универзитетите во Косово, Албанија и Северна Македонија за животните, птиците и заштитата на биодиверзитетот. Денес Мавриќи вели дека, во просек, добива околу 50 пораки дневно од граѓани што го информираат за различни природни појави или кога ќе наидат на некое ретко животно.
„Многу важна работа за нас, документаристите на дивиот свет, ја вршат и камерите-замки бидејќи не може да останеме со недели или месеци на едно место. Се случило да оставиме камера и до шест месеци за да ја следиме состојбата на дивите животни, нивниот број, видот, дали се размножуваат или не. Главно ги оставаме во близина на поилиштата бидејќи тие не може да не дојдат за да ја изгаснат жедта. Значи, тие ни помагаат во документирањето на дивиот свет, многу често преку нив сме документирале различни животни. На пример, балканскиот рис (македонскиот рис) го документиравме преку камери-замки бидејќи е многу тешко да го видите“, вели Мавриќи.
Тој верува дека фотографијата може да го смени начинот на кој луѓето ја гледаат природата. Кога една фотографија ќе успее да натера барем еден човек да се откаже од повредување на животно или уништување на неговото живеалиште, тогаш, според него, долгите часови на чекање по планините добиваат смисла.
