Şeyma Erkul Dayanç
28 Април 2026•Ажурирај: 28 Април 2026
Дводневниот Самит на иницијативата „Три мориња“ започна денес во Дубровник, Хрватска, на кој присуствуваат политички лидери од 13 земји членки на Европската Унија (ЕУ) и претставници на глобалната бизнис-заедница, јавува Анадолу.
Иницијативата има цел да ги зајакне регионалната соработка и поврзаноста меѓу земјите што се наоѓаат помеѓу Балтичкото, Јадранското и Црното Море, со фокус на енергијата, транспортот и дигиталната инфраструктура.
Хрватска е домаќин на самитот заедно со Бизнис-форумот „Три мориња“, кој собира повеќе од 1.200 креатори на политики, бизнис-лидери, инвеститори и финансиски институции.
Форумот се фокусира на транспортот, енергијата, дигиталната индустрија, технологиите со двојна намена и финансиите, одразувајќи го интересот за пазарот од околу 120 милиони луѓе со вкупен БДП од приближно 3,5 билиони долари во 2025 година.
Според хрватското Министерство за надворешни и европски прашања, иницијативата обединува 13 земји членки на ЕУ - Австрија, Бугарија, Грција, Естонија, Летонија, Литванија, Полска, Романија, Словачка, Словенија, Унгарија, Хрватска и Чешка.
Таа, исто така, ги вклучува Албанија, Молдавија, Црна Гора и Украина како придружни учесници, додека стратегиски партнери се Европската комисија, Германија, Јапонија, Шпанија, Турција и САД.
Хрватскиот министер за надворешни и европски прашања Гордан Грлиќ Радман изјави дека Јадранското Море претставува стабилен и безбеден поморски простор во рамките на НАТО.
„Јадранот е единствено море на НАТО“, рече тој, додавајќи дека Хрватска се позиционира како логистички и енергетски центар преку инфраструктурата, како што се пристаништето Риека и терминалот за течен природен гас на островот Крк.
Тој додаде дека потребите за инвестиции во инфраструктурата во регионот се проценуваат на 700 милијарди евра, а Хрватска ги предложи финансиите како четврти столб на иницијативата.
Европската комесарка за Медитеранот, Дубравка Шуица, рече дека Европската комисија им дава приоритет на конкурентноста, безбедноста и енергијата, нарекувајќи ја иницијативата „исклучително важна“ за поширокиот Медитерански Регион.
Таа додаде дека Комисијата е стратегиски партнер на платформата и ги истакна инвестициските механизми.
„Обезбедивме гаранција од 600 милиони евра во рамките на Европскиот фонд за одржлив развој“, рече таа, додавајќи дека јавните инвестиции може да се зголемат преку приватен капитал.
Шуица ја нагласи потребата од развој на енергетската инфраструктура, вклучително и мрежите и интерконекторите, велејќи дека обновливата енергија може да се произведува со значително пониски трошоци во регионот.
Претставничката на романското Министерство за надворешни работи, Клара-Александра Волинтиру, изјави дека Романија е централна за регионалната поврзаност преку транспортните коридори што ги поврзуваат Украина и Молдавија.
Таа ги истакна инфраструктурните проекти, како што се модернизацијата на пристаништата, автопатиштата и енергетските интерконектори, велејќи дека сега поврзаноста претставува економска дипломатија, стратегиска безбедност и отпорност.
Волинтиру рече дека напредокот е значаен во последните години, вклучително и зголемениот транзитен проток по должината на Средниот коридор и проширувањето на прекуграничната соработка низ целиот регион.