Поранешниот британски министер сер Алан Данкан, прв европски политичар што ја посети Турција по неуспешниот обид за државен удар на 15 јули 2016 година, организиран од терористичката организација ФЕТО, изјави дека било клучно да се посети земјата за да се демонстрира поддршка за нејзината избрана Влада и демократските институции, јавува Анадолу.
Данкан, кој беше државен министер на Велика Британија за Европа и Америка помеѓу 2016 и 2019 година, говореше за Анадолу за време на посетата на канцеларијата на АА во Лондон по повод 10-годишнината од неуспешниот обид за државен удар.
Потсетувајќи се на настаните од 15 јули, Данкан рече дека слушнал за обидот за државен удар уште на својот прв ден на функцијата и решил да отпатува во Анкара откако разговарал со тогашниот британски амбасадор во Турција, Ричард Мур, преземајќи иницијатива да покаже солидарност со земјата.
Данкан рече дека првпат слушнал за обидот за државен удар вечерта на 15 јули 2016 година, веднаш по формирањето на новата британска Влада предводена од тогашната премиерка Тереза Меј и на неговиот прв ден на функцијата државен министер во Министерството за надворешни работи.
Тој се потсети дека кратко по пристигнувањето во канцеларијата, неговиот приватен секретар го информирал дека во Турција е во тек обид за пуч, по што го вклучиле телевизорот за да го следат развојот на настаните преку вестите.
„Ги видовме сите вести, знаевме дека летаат авиони наоколу и реков: 'Поврзете ме телефонски со амбасадорот.' А тие рекоа: 'Тоа е многу необично, министре.' Јас реков: 'Не, не, не. Телефонски поврзете ме со амбасадорот, не ми треба никој да ми кажува што да правам'“, се потсети Данкан.
„Се јавив и разговарав со Ричард Мур, тој ми објасни што се случува, а јас реков: 'Ќе дојдам на гости.' Тој рече: 'Добро.' Ме праша: 'Нема ли да се советувате со другите од Министерството за надворешни работи?' Јас реков: 'Не, јас сум министер. Доаѓам.' И тоа беше одлуката.“
Данкан рече дека имало мала веројатност некој во Лондон да може да го спречи патувањето.
„Немаше шанси Владата во Велика Британија да ме спречи бидејќи сè уште беа во мал хаос. Затоа сам презедов иницијатива и одлетав за Анкара“, рече тој.
Данкан рече дека бил прв европски министер што ја посетил Турција по неуспешниот обид за државен удар, истакнувајќи дека многу европски земји бавно реагирале, а некои дури ги отфрлиле настаните како инсценирани.
„Мислам дека затоа што некои од нив велеа: 'Ова е лажен државен удар. Тоа е само театарска претстава. Не е вистина“, се потсети тој.
Нагласи дека немал сомнение дека станувало збор за вистински обид за државен удар.
„Беше многу важно да се каже дека не може да соборите ваква Влада со насилство, со бунт, со востание. Ако е избрана Влада, мора да ја поддржите избраната Влада“, рече тој.
„Мојот став беше дека е многу важно да се поддржи турската демократија и да се стави до знаење дека тоа е британскиот став.“
Тој додаде дека сакал да се осигури и дека персоналот на британската амбасада во Анкара е безбеден, но нагласи дека „главната порака е да се поддржи турската демократија“.
Данкан рече дека посетата на Големото народно собрание на Турција по обидот за државен удар и личното сведочење на штетата оставиле траен печат врз него.
„Знаете, може да видите работи на телевизија, но кога навистина одите некаде и ќе ги видите урнатините и извитканиот метал и скршеното стакло, тогаш тоа навистина паѓа во очи“, рече тој.
Истакна дека сфатил оти нападот не бил само врз зграда.
„Знаете, ова не е само зграда. Ова е Парламент, а Парламентот е центар на секој демократски систем“, додаде тој.
За да им ја објасни сериозноста на настаните на луѓето во Британија, Данкан рече дека го споредил обидот за државен удар со дел од бунтот на британската војска, возењето тенкови преку Лондонскиот мост, бомбардирањето на Парламентот додека заседавал и обидот за атентат врз премиерот и кралицата.
Поранешниот британски министер рече дека подоцна ја направил таа споредба во британскиот Парламент бидејќи јасно се прикажува обемот на она со што се соочила Турција.
Данкан го пофали одговорот на турскиот народ на обидот за државен удар, велејќи дека е длабоко импресиониран од неговата смиреност и решителност.
„Бев многу импресиониран од смиреноста. Мислам, немаше големи немири или нешто слично“, рече тој.
„Тие рекоа: 'Добро, знаете, имаме јасен став. Ова не е прифатливо. Ние ја поддржуваме нашата демократија, а ѓуленистите и сите што се обидоа да ја соборат Владата не се прифатливи за турскиот народ'.“
„Мислев дека начинот на кој турскиот народ се обедини, изрази јасен став и ги поткрепи принципите на својот демократски систем беше многу инспиративен за гледање“, додаде тој.
Осврнувајќи се на случувањата една деценија подоцна, Данкан рече дека историјата треба да запомни дека обидот за државен удар не успеал и заслужено пропаднал.
Тој рече дека Турција се појавила посилна во текот на изминатата деценија.
„Погледнете што се случи во... Турција во последните 10 години. Стана сè поважна регионална сила. Постабилна. Ја стабилизираше својата економија. Попросперитетна е“, рече тој.
„Се надевам дека во многуте децении што ќе следуваат ќе има сличен таков успех за Турција“, додаде тој.
