Pavarësisht disa hapave pozitivë drejt reduktimit të emetimeve të karbonit, ndotja e ajrit ende është çështje serioze në mbarë botën, veçanërisht në Azi, pasi kontinenti ka dhjetë qytetet më të ndotura në gjithë botën.
Sipas raporteve dhe renditjeve të drejtpërdrejta për cilësinë e ajrit, vendet aziatike, veçanërisht ato në Azinë Jugore, kryesojnë listën dhe ekspertët vërejnë se kjo është rezultat i nxitësve të ndotjes së ajrit të shkaktuara nga njerëzit, siç është varësia e lartë nga lëndët djegëse fosile.
Duke folur për Anadolu Agency (AA), Shibayan Raha, organizator i lartë digjital i Azisë Jugore për 350.org, një organizatë ndërkombëtare mjedisore që trajton krizën klimatike, tha se djegia e biomasës dhe plastikës luan rol në cilësinë e ulët të ajrit në kontinent, si dhe rregullore të dobëta për emetimet industriale, por një nga arsyet kryesore është varësia e rajonit nga lëndët djegëse fosile, veçanërisht qymyri për prodhimin e energjisë elektrike.
"Azia ka dhjetë qytetet më të ndotura në mbarë botën, me përqendrimin më të lartë të grimcave të rrezikshme PM2.5... E kombinuar me industrializimin e shpejtë, urbanizimin dhe mbipopullimin, ndotja e ajrit po bëhet një kërcënim gjithnjë e më i rëndësishëm për shëndetin e njerëzve në rajon", theksoi Raha.
Duke përmendur efektet e zhvillimeve të shpejta në qytetet aziatike që çuan në përshkallëzimin e ndotjes së ajrit në dekadat e fundit, ai citoi raportet e OBSH-së se nga shtatë milionë njerëz që vdesin nga ndotja e ajrit çdo vit, dy të tretat janë në Azi.
"Faktori i dytë më i rëndësishëm i rrezikut për shëndetin"
Duke u ndalur në raportin e cilësisë së ajrit të vitit të kaluar, i cili tregoi se nga 50 qytetet kryesore në botë me cilësinë më të dobët të ajrit, 42 janë në Azinë Jugore, Raha nënvizoi se ka nevojë për hapa premtues në lidhje me heqjen graduale të karburanteve fosile, pasi ndotja e ajrit po bëhet faktori i dytë më i rëndësishëm i rrezikut për shëndetin në Azinë Jugore.
"Qeveritë në Azinë Jugore duhet të heqin dorë nga lëndët djegëse fosile - qymyri, gazi dhe nafta - për të shmangur krizat e dyfishta të ndotjes së ajrit dhe ndryshimit të klimës", tha ai.
Duke dhënë një shembull, ai theksoi se Bangladeshi "vuan disa nga nivelet më të larta të ndotjes së ajrit në botë" dhe kryeqyteti i tij Dhaka "përballet me sfida të mëdha të ndotjes së ajrit".
"Kjo i atribuohet rritjes së numrit të automjeteve, niveleve të larta të ndërtimit që përfshijnë furrat me dru dhe qymyr për punimin e tullave, si dhe ekzistencës së termocentraleve me qymyr në vend", tha Raha.
Pavarësisht disa zhvillimeve pozitive dhe angazhimeve për këtë çështje, megjithatë, ai vuri në dukje se vende si Kina, Japonia dhe Koreja e Jugut vazhdojnë të financojnë termocentralet jashtë shtetit me qymyr.
Duke theksuar se përdorimi i lëndëve djegëse fosile është një faktor i zakonshëm për rritjen e ndotjes së ajrit në përgjithësi, Raha theksoi se kalimi në burimet e rinovueshme të energjisë do të luante një rol të madh në minimizimin e "krizës" në rajon.
Roli i industrisë së minierave, naftës dhe gazit
Gjithashtu duke folur për AA, Sisilia Nurmala Dewi, drejtuese e ekipit të Indonezisë në 350.org, vuri në dukje se përveç djegies së lëndëve fosile, disa projekte zhvillimi të udhëhequra nga industritë e minierave, naftës dhe gazit luajnë gjithashtu "rol të rëndësishëm" në kushtet cilësore të ajrit në Azi në përgjithësi dhe veçanërisht në Indonezi.
"Kjo komplikohet nga çështje të tjera si dendësia e lartë e popullsisë në qytetet e mëdha si Xhakarta, ku nivelet e ndotjes së ajrit tejkalojnë vazhdimisht nivelet e sigurisë të konsideruara nga OBSH-ja dhe ku ka një numër proporcionalisht të lartë të automjeteve me naftë në përdorim", tha ajo.
Ajo vazhdoi të theksojë se zjarret e pyjeve dhe tokave të shkaktuara nga pastrimi i tokës për plantacionet e vajit të palmës gjithashtu përkeqësojnë kushtet e dobëta të cilësisë së ajrit dhe kanë ndikime katastrofike në shëndetin në Indonezi dhe madje edhe në vendet fqinje.
"Vlerësohet se nivelet aktuale të cilësisë së ajrit do të zvogëlojnë jetëgjatësinë e indonezianëve mesatarisht me 2,5 vjet dhe 7 deri në 8 vjet për banorët e Xhakartës", theksoi Dewi.
Duke përsëritur se kërcënimi i ndotjes së ajrit për shëndetin e njeriut ka qenë gjithmonë problem për dekada, ajo theksoi se kohët e fundit ai është bërë më i përhapur në qendrat urbane, "pasi migrimi brenda dhe dinamika ekonomike kanë çuar në rritje dramatike të popullsisë urbane dhe zgjerimi i qyteteve në mbarë botën".
"Tranzicioni larg lëndëve djegëse fosile është domosdoshmëri"
Derisa Bangladeshi dhe Pakistani kanë cilësinë më të keqe të ajrit në Azi dhe në mbarë botën, kryeqyteti indonezian Xhakarta renditet vazhdimisht si një nga qytetet më të ndotura në Azi, tha Dewi.
Ajo tha se aktualisht ka dhjetë termocentrale me qymyr brenda dhe rreth Xhakartës, dhe së bashku me ndikimet e rëndësishme në cilësinë e ajrit, kjo gjithashtu ndikon negativisht në bujqësi, peshkim dhe aktivitete të tjera të punës.
"E para dhe më kryesorja, vendet duhet të kalojnë nga ekonomitë që varen nga lëndët djegëse fosile drejt burimeve të energjisë të bazuara në energjinë e rinovueshme", tha ajo.
Duke përmendur vende si Kina, Japonia dhe Koreja e Jugut, të cilat vazhdojnë projektet e tyre të termocentraleve jashtë shtetit me qymyr, veçanërisht në vendet në zhvillim si Indonezia dhe Bangladeshi, ajo theksoi se kjo e bën më të vështirë për vendet kalimin drejt burimeve të rinovueshme.
"Për sa kohë që qeveritë dhe institucionet financiare në vendet më të pasura në Azi vazhdojnë të financojnë zhvillimet e lëndëve djegëse fosile diku tjetër, do të ketë kufizime në stimujt për qeveritë për të miratuar politika transformuese të energjisë në vend", shtoi Dewi.
