Studimi: Valët e të nxehtit në Turqi janë në nivelet më të forta në 75 vjet

Valët e të nxehtit në Turqi janë intensifikuar ndjeshëm gjatë 75 viteve të fundit, me verën e 2023 dhe 2025 duke regjistruar ngjarjet më intensive të regjistruara, sipas një studimi nga studiuesit në Universitetin Teknik të Stambollit (ITU), transmeton Anadolu.

Studimi, i paraqitur në konferencën e Bashkimit Evropian të Gjeoshkencave (EGU), analizoi ndryshimet në valët e të nxehtit në të gjithë Turqinë midis viteve 1950 dhe 2025 duke përdorur Indeksin e Madhësisë së Valës së të nxehtit ditor (HWMId), një metrikë e bazuar në temperaturat maksimale ditore që mat intensitetin e ngjarjeve ekstreme të nxehtësisë.

Studiuesit gjetën një prirje të theksuar rritëse si në frekuencën ashtu edhe në ashpërsinë e valëve të të nxehtit. Temperaturat mesatare të verës, të cilat varionin midis 22 dhe 23 gradë Celsius gjatë viteve 1970-90, u ngjitën në 24-25 gradë Celsius pasi ngrohja u përshpejtua në fillim të viteve 2000.

Temperatura mesatare e verës arriti një rekord prej 26.1 gradë Celsius në 2024. Studimi zbuloi se intensiteti i valës së nxehtësisë është rritur me një ritëm edhe më të shpejtë se temperaturat mesatare.

Krahasuar me periudhën e referencës 1980-2009, madhësia mesatare e valëve të të nxehtit në vitin 2023 ishte më shumë se shtatë herë më e lartë, ndërsa shifra për vitin 2025 ishte gati 11 herë më e lartë, duke i bërë dy verat sezonet më intensive të valëve të të nxehtit që nga viti 1950.

Për krahasim, megjithëse viti 2024 ishte vera më e nxehtë e regjistruar në bazë të temperaturave mesatare, valët e tij të të nxehtit ishin më pak intensive se ato të regjistruara në 2023 dhe 2025. Studiuesit thanë se kjo tregon se temperaturat e larta sezonale rekord nuk përkojnë domosdoshmërisht me valët më intensive të të nxehtit.