Од овча волна до килими: Жените во турски Ван ја чуваат традицијата жива
- Жените ја бојосуваат со природни бои волната од овците потстрижени на планинските пасишта во Ван и ја претвораат во килими што ги прикажуваат историските и природните убавини
Necmettin Karaca
08 Октомври 2026•Ажурирано: 08 Октомври 2026
photo: Necmettin Karaca / AA
ВАН
Жените со трпение и труд ја обработуваат волната од овците потстрижени на планинските пасишта во турски Ван, најпрво претворајќи ја во предиво, а потоа во килими што ги одразуваат историјата и природата на градот, пишува Анадолу.
Со доаѓањето на пролетта, овците што од селата се носат на планинските пасишта во текот на летото се потстрижуваат на традиционален начин. Волната добиена од животните, со трудот на жените, го започнува долгото патување што ќе ја претвори во килим.
Волната, која со мазги се носи до потоците и се пере, по сушењето на сонце се тепа со стапови за да се раздвојат влакната.
Потоа влакната се чешлаат со волнени чешли, а со традиционалната алатка наречена ореке се предат и се претвораат во предиво.
Фотографија : Necmettin Karaca/AA
Предивото, подготвено по макотрпен процес, се вари во казани со природни бои добиени од лушпи од ореви, црвен кромид и различни растенија и корења.
По долгиот процес предивото добива различни бои, а потоа жените во разбоите поставени во рамките на Центарот за народно образование „Ипекјолу“ го обработуваат јазол по јазол и го претвораат во килими со мотиви што ги прикажуваат историските и природните убавини.
- „Волната ја претвораме во предиво и ги ткаеме нашите килими“ -
Хамдије Туркан, која изработува килими, за Анадолу изјави дека во секоја фаза од процесот на претворање на овчата волна во килим се вложува голем труд.
Туркан објасни дека по стрижењето ја перат волната во потоците.
„Ги ткаеме ванските килими. Ќе донесеме волна од нашите овци, ги стрижеме за да добиеме предиво. Откако ќе ја испереме, ја чешламе. Потоа ја претвораме во предиво, ја бојосуваме и ги ткаеме нашите килими“, рече таа.
Кезбан Севинч истакна дека по претворањето на волната во предиво следува процесот на боење.
Фотографија : Necmettin Karaca/AA
„Откако ќе се исчешла волната, се врши предење. Овој процес се приспособува според дебелината и тенкоста на предивото и според килимот. Потоа во казаните започнува боењето. Откако ќе заврши овој процес, предивото се обработува во казаните и откако ќе ја добие соодветната боја, се преминува на ткаење на килимите“, раскажа таа.
Хамдије Ерташ, која посетува курс за изработка на килими во работилницата за килими во Центарот за народно образование „Ипекјолу“, објасни дека подготовката на предивото е процес што се одвива во повеќе фази.
Ерташ истакна дека со изработката на килими придонесуваат за семејниот буџет.
„И дома ставив разбој. Изработувам килими. Откако ќе ги завршам килимите, доаѓаат луѓето од Центарот за народно образование и ги разгледуваат. Доколку им се допаднат, ги земаат. Потоа повторно ни даваат работа. Така, оваа работа продолжува во еден циклус“, рече таа.
Белкиз Ерташ, која работи како инструкторка и мајсторка за изработка на килими во Центарот за народно образование „Ипекјолу“, рече дека ги учат курсистките да ткаат килими.
Ерташ истакна дека по обуката курсистките продолжуваат со производство во своите домови.
„Нашите курсистки ги учиме да изработуваат килими. Откако ќе ги научат да ткаат килими, преку Центарот за народно образование 'Ипекјолу', разбоите им се праќаат во домовите. Таму изработуваат килими. Нашите курсистки придонесуваат за семејниот буџет. Тие ги вткајуваат природните убавини на Ван во килимите, јазол по јазол. Денес заедно со нашите курсистки, пред тврдината Хошап, ја вткаеме тврдината Хошап во килимите“, рече таа.