АНКАРА
Целта на либиската армија во стратешкиот залив Сидра е да го расчисти од милитантите на Хафтар подрачјето познато како „нафтената полумесечина“, кое се наоѓа меѓу Сирт и Бенгази, и да ја обнови либиската економија, изјави за АА професорот по право на истанбулскиот Универзитет „Једитепе“, Месут Хаки Казин, јавува Агенција Анадолија (АА).
Казин изврши проценка за тоа како да се обезбеди сигурност во полињата за нафта и гас во Либија окупирани од страна на лидерот на нелегитимните сили, Калифа Хафтар, откако либиската армија ќе ја зазеде повторно контролата.
„Главната цел на либиската армија која се движи кон Мистар, Ал Карјах и Мурзук, е да осигура безбедност во нафтените бунари и гасоводи во Сирт, Ајдабије и Бенгази, градовите лоцирани на медитиранскиот брег“, изјави Казин.
Овој потег кон нафтените полиња го шокира Хафтар, кој ги предводи нападите врз меѓународно признатата Влада во Триполи и западните делови на земјата.
Казин смета дека влијанието на Хафтар се намалува. Тој појасни дека Хафтар се жали во врска со земјите кои ветиле поддршка, но не го исполниле ветувањето.
Тој изјави дека наскоро Хафтар ќе ја изгуби моќта во Либија.
- Анкара е подготвена да обезбеди либиска енергија
Казин изјави дека Анкара ќе продолжи со својата поддршка за заштита на нафтените полиња, гасоводи, рафинерии и пристаништа, чија контрола ја презеде либиската армија од Хафтар.
Турција одигра клучна улога во повлекувањето на милициите лојални на Хафтар, при што со поддршката на турските воздушни, копнени и морнарички сили и ефикасното распоредување на беспилотни летала (UAVs), ги натера овие сили да го напуштат оружјето и тенковите.
„Анкара е подготвена да ги обезбеди енергетските области во Либија преку воздушни и поморски операции. Така, одбраната и безбедноста на Сирт и Терхјун ќе бидат обезбедени со поддршка на Турција“, додаде тој.
Односите меѓу Анкара и Либија беа дополнително зајакнати со потпишувањето на ексклузивниот договор за економска зона меѓу Турција и Либија во ноември минатата година. Со овој договор ќе се дадат воени совети и одобрување на меѓусебни поморски надлежности засновани на меѓународното право.
„Победничката врска меѓу Анкара и Триполи ги доведе до виделина израелските и египетските прекршувања на поморските надлежности во Либија“, рече Казин.
Тој истакна дека, за возврат, Израел се обидува да ги продолжи преговорите со Анкара за продажба на гас на европските пазари преку Турција по пропаѓањето на атинскиот енергетски проект „Источен Медитеран“, чија цел е елиминирање на Анкара во регионот.
Според зборовите на Казин, состанокот кој беше организиран минатиот декември меѓу турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган и Фајез ал Сараџ претставува пат за нормализација по кој турските компании ќе можат да развиваат проекти во Либија, опфаќајќи ги енергијата, инфраструктурата, образованието и економскиот развој.
- Блокадата на Хафтар врз нафтените полиња клучни за либиската економија
Либија има најголеми докажани резерви на сурова нафта во Африка со 48,4 милијарди барели и приходи од природен гас и нафта што претставуваат приближно 90 отсто од приходите на Владата.
Од 2014 година, милитантите на Хафтар ги имаат за цел нафтените полиња, кои се клучни во либиската економија.
Експертот за Северна Африка во Центарот за блискоисточни студии, Абденур Туми, вели дека поради стратегијата на Хафтар, регионот на нафтената полумесечина, од каде што се извезуваат 60 отсто јаглеводороди, станал пасивен.
Во поранешната ера на Гадафи, нафтата го зафати масивниот јавен сектор како главен извор на приход што генерираше милиони за Либијците.
Либија произведуваше околу 1,6 милион барели дневно и извезуваше претежно во Италија, Франција, Шпанија и Германија. Сепак, либиската економија доживеа значителен пад поради политичките немири и соодветниот пад на производството на нафтените полиња под контрола на силите на Хафтар.
Сепак, Туми се согласи дека доколку либиската армија преземе целосна контрола врз Сирт, тоа ќе биде менувач на игри во динамиката на конфликтите.
Туми нагласи дека оската Абу Даби - Париз, двата главни поддржувачи на Хафтар, ќе продолжи со опструкции на политичкото решение во Либија преку напори за нелегален извоз на либиската нафта.
„Наводно, ОАЕ одржувале тајни преговори со Хафтар во обид да извезуваат либиска нафта преку други канали, освен единствениот извозник одобрен од Обединетите нации (UN) и Националната нафтена корпорација (NOC).“
Според извештајот на ОН, Обединетите Арапски Емирати и Хафтар ги прекршиле резолуциите на Советот за национална безбедност на ОН со кои се забранува каков било извоз на либиска нафта, освен преку Националната нафтена корпорација во земјата.
Туми посочи дека Анкара ќе обезбеди повеќе ресурси, вклучително и истражувачки и операции за дупчење за зголемување на производството на нафта во земјата, што ќе ги зацврсти односите меѓу Триполи и Анкара и ќе ѝ овозможи на Турција да има солидно присуство во регионот.
- Повеќето резерви на нафта во Либија останаа неискористени
До 2014 година, северноафриканската земја на бреговите на Средоземното Море беше рангирана меѓу најдобрите 20 светски земји за производство на нафта.
Поради затворањето на нафтените бунари и ограничувањата што ги поставија вооружените групи на Хафтар, либиската економија претрпе загуба од 5 милијарди американски долари во јануари 2020 година.
Од 2016-2019 година, земјата веќе изгуби повеќе од 100 милијарди долари, бидејќи Ибрахим Кадран, сојузник на Хафтар, го прекина ископувањето на нафта на источниот дел на земјата.
Кадран формираше група наречена „Стражари за нафтени објекти“ за да го спречи движењето на нафтени производи од нафтените полиња.
Додека меѓународните институции за енергетика велат дека повеќето резерви на нафта во Либија останале неискористени, конфликтот исто така го погоди и вадењето на нафта од утврдени ресурси.
Најголемите нафтени и гасни капацитети во земјата, како Сидра, Рас Лануф, Брега и Зуеитин, се наоѓаат на источниот дел од Либија, погоден од војна, на брегот на Средоземното Море.
