Поранешниот шеф на НАТО ја повика Европа да го преземе водството на слободниот свет

ИСТАНБУЛ (АА) - Поранешниот генерален секретар на НАТО денес изјави дека Европа мора да преземе одговорност за сопствената судбина во услови на зголемените тензии со Вашингтон, пренесува Анадолу.

„Не верувам дека е време за дефинитивен прекин меѓу Европа и САД. Но, ние Европејците мораме да се грижиме за сопствената судбина“, изјави Андерс Фог Расмусен за француското радио РФИ.

Тој истакна дека НАТО треба да се реформира и зајакне, при што Европа би презела поголема улога во рамките на Алијансата.

„Ова е конфликт инициран од американскиот претседател Доналд Трамп“, рече Расмусен, отфрлајќи ја идејата НАТО да интервенира за повторно отворање на Ормускиот Теснец во текот на тековната војна во Иран.

САД и Израел вршат воздушни напади врз Иран од 28 февруари, при што досега се убиени над 1.340 луѓе, меѓу кои и тогашниот врховен лидер Али Хамнеи.

Техеран возврати со напади со беспилотни летала и ракети насочени кон Израел, како и кон Јордан, Ирак и земјите од Персискиот Залив каде што се наоѓаат американски воени капацитети, предизвикувајќи жртви и штета на инфраструктурата, истовремено нарушувајќи ги глобалните пазари и авиосообраќајот.

Ормускиот Теснец, клучна глобална бродска рута, е ефикасно блокиран од почетокот на март.

Расмусен додаде дека некои членки на НАТО можат да изберат индивидуално да им помогнат на САД, нагласувајќи дека Франција навестила дека би можела да биде вклучена доколку постои мандат од ОН.

Коментирајќи ги критиките од неодамна на САД кон НАТО, поранешниот шеф на Алијансата рече дека Европејците не можат да си дозволат да му ласкаат на Трамп и мора да дејствуваат цврсто.

„Ерата на ласкање заврши. Мораме да бидеме цврсти со Доналд Трамп, тоа е единствениот јазик што тој го разбира“, рече тој.

Расмусен потсети и на кризата со Гренланд под администрацијата на Трамп, велејќи дека американските потези го зголемиле антиамериканското чувство и во Гренланд и во Канада.

Трамп во изминатите месеци постојано инсистираше на американска контрола врз Гренланд, нагласувајќи ги безбедносните грижи поврзани со Русија и Кина, а во еден момент се закани и со санкции за европските земји кои се противеа на таа идеја.

Овие закани подоцна беа повлечени по состанокот со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, на Светскиот економски форум во Швајцарија, каде што Трамп изјави дека двете страни воспоставиле рамка за потенцијален договор за Гренланд и поширокиот Арктик.

Расмусен предупреди дека слабеењето на американското лидерство во светот е загрижувачко.

„Уште кога бев дете, САД беа лидер на слободниот свет. Многу ми е тешко да ги гледам САД како се повлекуваат од таа позиција. Европа мора да ја преземе таа улога“, изјави тој за РФИ.

Поранешниот шеф на НАТО нагласи дека Европејците треба да ги зајакнат своите одбранбени капацитети и да преземат поголема одговорност во рамките на Алијансата, вклучително и финансиска, за да ја обезбедат сопствената иднина.