ЖЕНЕВА (АА) – Генералниот директор на Светската здравствена организација (СЗО), Тедрос Аданом Гебрејесус, денес ги повика земјите членки да го усвојат договорот за пандемии, за кој долго се преговараше, при што истовремено предупреди на влошувањето на хуманитарната состојба во Газа, финансиската криза во СЗО и повторната појава на полиовирусот во некои делови на светот, јавува Анадолу.
„Секое Светско здравствено собрание е значајно, но особено годинашново“, изјави Тедрос на отворањето на 78. Светско здравствено собрание во Женева.
„На ова собрание земјите членки ќе го разгледаат и, се надеваме, ќе го усвојат договорот за пандемии на СЗО. Ова е навистина историски момент.“
По повеќе од три години преговори земјите членки на СЗО на 16 април го финализираа нацрт-договорот за подготовка за идни пандемии.
Тедрос го опиша развојот како комбинација од „радост, триумф, олеснување и замор“, додавајќи: „Со нетрпение очекувам негово усвојување.“
Осврнувајќи се на хуманитарните кризи, Тедрос прати предупредување за состојбата во Газа, каде што СЗО неодамна договорила хуманитарна пауза за да вакцинира повеќе од 560.000 деца против полиовиус.
- Расте ризикот од глад во Газа поради „намерно задржување“ на помошта
„Два месеца од најновата блокада гладуваат два милиона луѓе, а 116.000 тони храна се блокирани на границата“, рече тој.
Тој нагласи дека луѓе умираат од „болести што може да се спречат, а лековите чекаат на граница, болниците ги напаѓаат, а луѓето се обесхрабруваат да бараат помош“.
„Ризикот од глад во Газа се зголемува поради намерното задржување на хуманитарната помош, вклучително и храната, како дел од тековната блокада“, рече Тедрос.
Тој додаде дека растечките непријателства, наредбите за евакуација, намалувањето на хуманитарниот простор и блокадата на помошта предизвикуваат огромен прилив на жртви во здравствен систем што „веќе е на колена.“
Тедрос информираше дека СЗО поддржала медицинска евакуација на над 7.300 пациенти, меѓу кои 617 пациенти болни од рак, но за повеќе од 10.000 пациенти сè уште има потреба за евакуација од Газа.
Исто така, Тедрос ги истакна и другите конфликти, велејќи дека во Судан се проценува дека се убиени околу 32.000 луѓе, 30 отсто од населението е раселено, а 20 милиони луѓе имаат потреба од хуманитарна помош.
Во однос на здравствените достигнувања, Тедрос најави неколку големи пресвртници, вклучително и тоа што Египет и Грузија нема маларија од претходната година, како и тоа дека Боцвана е прва земја што постигна статус на златна скала на патот кон елиминирање на преносот на ХИВ од мајка на дете.
Тој, исто така, предупреди на неуспеси, истакнувајќи дека бројот на случаи на детска парализа откриени во Пакистан и Авганистан се зголемил од 12 во 2022 година на 99 минатата година.
„Оваа година се пријавени десет случаи“, рече тој.
- Јаз во платите за следниот двегодишен период
Значителен дел од говорот генералниот директор им посвети на финансиските тешкотии со кои се соочува СЗО.
„Се соочуваме со јаз во платите за следниот двегодишен период во износ од над 500 милиони долари“, изјави Тедрос.
„Оваа недела ќе разгледате намален програмски буџет од 4,2 милијарди долари за периодот од 2026 до 2027 година“, рече тој, што е помалку од првично предложените 5,3 милијарди долари.
„Со оглед на тоа што очекуваме да одобрите зголемување на задолжителните придонеси и благодарение на инвестицискиот круг, досега веќе обезбедивме над 2,6 милијарди долари – или 60 отсто од буџетот“, рече Тедрос.
„Тоа значи дека останува предвиден буџетски јаз од над 1,7 милијарди долари.“
Финансиската празнина тој ја опиша како „несогласување меѓу глобалните приоритети“, додавајќи: „Износот од 2,1 милијарда долари е она што светот го троши за воена опрема на секои осум часа; исто толку чини еден селт-бомбардер.“
Во завршниот дел од обраќањето Тедрос го цитираше поранешниот министер за здравство на Индија, Рајкумари Амрит Каур, од 1951 година:
„Темните облаци што го засенуваат нашето небо денес може – и мора – да се разбркаат преку нашата посветеност да си служиме еден на друг.“
