ИСТАНБУЛ (АА) - Последната сесија на меѓународниот форум Трибунал за Газа се отвори денес во Истанбул, означувајќи ја кулминацијата на едногодишните напори на меѓународните правници, научници и претставници на граѓанското општество за документирање и евалуација на злосторствата извршени против палестинскиот народ, јавува Анадолу.
Четиридневната јавна сесија, што се одржува од денес до недела на Универзитетот Истанбул, се темели на претходните сесии во Сараево и други глобални форуми, со цел да се консолидираат наодите во неговите три комори: Меѓународното право, Меѓународните односи и светскиот поредок, како и Историјата, етиката и филозофијата.
Претседател на Трибуналот е Ричард Фалк, поранешен специјален известувач на Обединетите нации за човекови права на палестинските територии, а целта е да се создаде сеопфатно „досие на луѓето“ за она што учесниците го опишуваат како геноцид, апартхејд и системски прекршувања на меѓународното право во Газа.
Дел од поротата на совеста се Кенизе Мурад, Кристин Чинкин, Чандра Музафар, Гада Карми, Сами ал-Аријан и Билјана Ванковска.
- Комора 1: Меѓународно право -
Комората 1, предводена од Сузан Акрам, професорка по право и директорка на Меѓународната клиника за човекови права на Правниот факултет при Универзитетот во Бостон, се фокусираше на празнините во постојните меѓународни правни рамки, вклучувајќи ги и оние на Меѓународниот кривичен суд (МКС) и Меѓународниот суд на правдата (МСП).
Акрам истакна дека целта на Трибуналот е „да ги идентификува слабостите во постојните правни трибунали и рамките во кои тие работат“ особено во дефинирањето на прашањата за геноцид, етничко чистење и таргетираната употреба на технологијата против цивилното население.
Комората презентираше обемни сведоштва од палестински, регионални и меѓународни организации на граѓанското општество, детално опишувајќи ги основните причини за геноцидот и континуираното угнетување во Газа, додаде таа.
Експертите ги поврзаа моделите на геноцид со апартхејдот и негирањето на палестинскиот суверенитет. Тие документираа произволно притворање, тортура и лишување од основните потреби, како храна, вода и медицинска помош за време на опсадата на Газа.
Истакнувајќи го екстремното таргетирање на децата, д-р Џил Штајн истакна дека: „Над 80% од децата застрелани во Газа се под 10-годишна возраст“, нагласувајќи ги комплексните последици од недостатокот на лекови, електрична енергија и анестезија врз младите жртви.
„Нашиот целокупен предизвик е за самиот меѓународен екосистем кој целосно не успеа во својата најклучна задача, спречување и запирање на најлошото меѓународно злосторство, геноцидот“, нагласи Акрам.
- Комора 2: Меѓународни односи и светски поредок -
Комората 2, со која претседава Крег Мокибер, американски адвокат за човекови права и поранешен висок претставник на ОН, се осврна на одговорот, односно неговото изоставување, од страна на меѓународната заедница.
„И покрај фактот што злосторствата на израелскиот режим се емитуваат во живо, отворената декларација на меѓународниот систем не успеа да го запре геноцидот во Палестина“, рече Мокибер.
Тој ја критикуваше системската неактивност и соучесничките сили, истакнувајќи дека меѓународните институции го зајакнаа израелскиот легитимитет, „самиот легитимитет што е клучна причина за хистеријата на режимот на терен“.
Комората ги истражуваше децениите колонијално одземање и континуираното влијание на глобалните политички структури, додаде тој, истакнувајќи дека комората го истакнува вкоренетиот карактер на доселеничко-колонијалната моќ.
Истражувањето на Џани Пинони откри соучество на глобалните сили, вклучувајќи ги и САД, во спречувањето на ефикасни мерки за прекин на огнот, додека Филис Бенис повлече паралели помеѓу израелските политики и ерата на апартхејдот во Јужноафриканската Република, нагласувајќи го потенцијалот на граѓанското општество да врши притисок врз владите.
Мокибер заклучи дека и покрај овие институционални неуспеси, „тоа е колективот на глобалното граѓанско општество, движењата, синдикатите, бранителите на човекови права, активистите за мир, луѓето... кои даваат светлина“, нагласувајќи ја улогата на граѓанското општество во соочувањето со системската неправда.
- Комора 3: Историја, етика и филозофија -
Комората 3, под раководство на Џемил Ајдин, турски професор по светска историја на Универзитетот на Северна Каролина во Чапел Хил, ги анализираше историските и филозофските основи на конфликтот.
Ајдин нагласи дека наметнувањето на колонијална власт во Палестина е „неочекувано и незаслужено наметнување однадвор“, споредувајќи го космополитското, мултирелигиозно општество под осмалиското владеење со последователното насилство под британскиот колонијализам.
Експертите ја детализираа долгогодишната логика на геноцидот што ја поткрепува израелската политика, нагласувајќи го збришувањето на палестинските домови, училишта и културни локации.
„Геноцидите секогаш се случуваат со безбедносна логика“, рече Ајдин, објаснувајќи како Израел го оправдува масовното уништување како неопходност за државната безбедност.
Членовите на Комората, исто така, ја испитаа употребата на археологијата и образованието за бришење на автохтоната палестинска историја и инструментализација на наративите за холокаустот со цел да се заштити државата од одговорност.
Комората го отфрли толкувањето на конфликтот како „судир на цивилизации“, посочувајќи го, наместо тоа, продолжувањето на систематското одземање на имотот и колонијализмот.
Ајдин посочи: „Никогаш повеќе не треба да се случи, никогаш повеќе, без оглед на тоа кои се жртвите“, нагласувајќи ја посветеноста на Трибуналот на документирањето на злосторствата и одбрана на правдата.
- Резиме од сесијата во Сараево -
Трибуналот, исто така, сподели резиме од претходната сесија одржана од 26 до 29 мај во Сараево, Босна и Херцеговина, во контекст на глобалното значење на борбата на Палестина.
Пени Грин, професорка по право и глобализација и раководител на Правниот факултет на Универзитетот „Квин Мери“ во Лондон, ја нагласи централната улога на граѓанското општество.
„Граѓанското општество се докажа како многу поефикасна сила од меѓународното право во идентификувањето, собирањето, анализата, именувањето и оспорувањето на разорното насилство на државите.“
Грин го нагласи неуспехот на ОН и другите институции да спречат геноцид: „Тековниот геноцид на Израел го одразува досегашниот очаен неуспех на системот на ОН да спречи и казни воени злосторства, злосторства против човештвото и геноцид.“
Таа ги истакна децениите на документирање од палестински невладини организации и независни новинари кои ги разоткриваат тековните колонијални, апартхејдски и геноцидни политики во Палестина.
Сараевската декларација, производ на претходната работа на Трибуналот, повика на итна акција, вклучително и повлекување на израелските сили од Газа, продолжување на неограничена хуманитарна помош и ослободување на сите палестински затвореници.
„Предизвикот за правда сега паѓа на луѓето со совест насекаде, на граѓанското општество и на општествените движења, на сите нас. Палестинските животи се во прашање. Меѓународната улога и правните граници се во прашање. Не смееме да попуштиме“, порача Грин.
