Gökhan Çeliker
02 Јуни 2025•Ажурирај: 03 Јуни 2025
АНКАРА / ИСТАНБУЛ (AA) – Целото внимание на меѓународната јавност е насочено кон новата рунда мировни преговори меѓу Русија и Украина, што ќе се одржат денес во Истанбул, додека вооружените конфликти меѓу двете страни продолжуваат со несмалено темпо, јавува Анадолу.
Првата средба меѓу руската и украинската делегација, веднаш по почетокот на војната во февруари 2022 година, беше организирана од страна на Турција во Анталија и Истанбул.
Во мај годинава, двете страни повторно седнаа на иста маса во Истанбул – првпат по повеќе од три години војна.
Преговорите на 16 мај беа одржани во палатата „Долмабахче“ во Истанбул, каде што беше постигнат договор за размена на по 1.000 затвореници, претставување на ставовите за можен прекин на огнот и продолжување на разговорите. Размената беше спроведена на 25 мај.
Втората рунда разговори се закажани за денес во 13 часот по локално време (10:00 GMT) во палатата „Чираган“ во Истанбул.
- Турција продолжува со посредничките напори
Министерот за надворешни работи на Турција, Хакан Фидан, неодамна ги посети и Москва (26-27 мај) и Киев (29-30 мај), при што се сретна со рускиот претседател Владимир Путин, шефот на руската дипломатија Сергеј Лавров и високи украински претставници, вклучувајќи го и претседателот Владимир Зеленски.
„Претпочитањето на Истанбул како место за директни преговори со Украина претставува заедничко разбирање за стабилност меѓу нашите земји“, изјави Фидан за време на средбата со Лавров.
Лавров, пак, истакна дека ја цени улогата на Турција во повторното отворање простор за директни преговори со Украина.
На 28 мај, Лавров објави дека Русија го предложила Истанбул како локација за втората рунда разговори на 2 јуни, и дека руската делегација предводена од советникот на Путин, Владимир Медински, ќе го презентира рускиот меморандум „за сите аспекти од надминувањето на кризата“ на украинската делегација.
- Украина ќе биде во Истанбул со делегација предводена од министерот за одбрана, Умеров
По неговата посета на Русија, Фидан отпатува и во Киев, каде што повторно ја потенцираше подготвеноста на Турција за посредување.
Украинскиот претседател Владимир Зеленски објави дека го одобрил составот на украинската делегација која ќе учествува на преговорите, предводена од министерот за одбрана Рустем Умеров.
Во тимот ќе бидат и советникот на шефот на Кабинетот на претседателот, Олександр Бевз, заменик-шефот на Генералштабот на Воената морнарица, Олександр Дијаков, и заменик-министерот за надворешни работи Сергиј Кислица.
Украина претходно побара да го види рускиот меморандум пред продолжувањето на разговорите.
- Трамп се вклучува
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека ќе стави крај на војната и за време на неговата изборна кампања и по преземањето на функцијата.
Американските претставници кои го поддржуваат преговарачкиот процес одржаа телефонски разговори на високо ниво со руските претставници по првата рунда разговори.
Трамп и Путин разговараа телефонски на 19 мај, а Трамп рече дека сѐ поминало добро и најави дека преговорите меѓу Русија и Украина ќе започнат веднаш.
Трамп тврдеше дека Русија бавно се движи во постигнувањето прекин на огнот со Украина и го изрази своето незадоволство од тоа.
На 26 мај, откако Русија изврши нови воздушни напади врз Украина, Трамп напиша на својата платформа „Трут сошал“ дека Путин „полудел“.
Русија возврати дека Трамп не е доволно информиран за „масовните терористички напади“ од Украина врз руските градови.
- Конфликтот се интензивираше пред преговорите
Само ден пред преговорите, безбедносната служба на Украина (СБУ) објави дека извела „широк напад“ со беспилотни летала врз четири руски аеродроми, вклучувајќи ги Оленја, Иваново, Дјагилево и Белеја. Според СБУ, уништени биле повеќе од 40 стратешки бомбардери, вклучително и во Иркутск, на над 4.300 километри од руско-украинската граница.
Руското Министерство за одбрана потврди дека се нападнати пет аеродроми и ги нарече нападите „терористички акти“ на „режимот во Киев“, додавајќи дека дел од нападите биле одбиени, но дека неколку авиони биле оштетени, а осомничените за учество биле приведени.