Mücahithan Avcıoğlu
15 Јануари 2026•Ажурирај: 16 Јануари 2026
ИСТАНБУЛ (АА) – Американскиот претседател Доналд Трамп вчера им соопшти на сојузниците и трговските партнери дека ќе ги активира овластувањата за национална безбедност со цел да ја ограничи доминацијата на Кина во секторот на критични минерали, предупредувајќи дека снабдувачите мора да обезбедат диверзифицирани синџири на снабдување за САД или ќе се соочат со нови трговски бариери, вклучително и царини, јавува Анадолу.
Американскиот претседател во прогласот потпишан вчера наведе дека зависноста на САД од есенцијални минерали преработени на друго место е закана за националната безбедност.
Според документот, преговарачите имаат точно 180 дена, односно рок до 13 јули 2026 година, за да постигнат правно обврзувачки или извршни договори.
Со цел да се „приспособат увозите“ на преработени критични минерали и нивните деривати, Трамп му наложи на министерот за трговија Хауард Лутник и на американскиот трговски претставник Џејмисон Грир да преговараат за нови или проширени договори.
Како можни стратегии се наведуваат зголемување на капацитетите за преработка кај сојузничките земји, обезбедување договори за откуп со кои САД ќе добијат пристап до минералите, инвестирање во капацитети надвор од Кина, како и примена на трговски механизми за стабилизација, како што се минимални ценовни прагови за справување со ценовните флуктуации и нестабилност.
„Рударењето на минерал во земјата не ја штити националната безбедност на САД ако тие останат зависни од странска земја за преработка на тој минерал“, се вели во прогласот.
Претседателот, исто така, има овластување да ја заобиколи дополнителната ревизија и да воведе „корективни“ мерки, како што се високи царини, квоти или задолжителни „минимални увозни цени“, доколку до истекот на рокот не биде постигнат договор.
Според податоците на Американската геолошка служба (USGS), Кина има значително влијание врз стоки како ретките земјини елементи, графитот и галиумот, контролирајќи повеќе од 60 % од светското рударство на ретки земјини елементи и околу 90 % од нивната преработка.
Во прогласот се наведува дека од 2024 година, САД биле 100 % зависни од нето-увоз на 12 критични минерали, а 50 % или повеќе зависни од нето-увоз на дополнителни 29 критични минерали.
