Çiğdem Münibe Alyanak,Kübra Kara
26 Мај 2022•Ажурирај: 27 Мај 2022
ИСТАНБУЛ (АА) ‒ На вториот ден од Медиумскиот самит Турција - Африка, поддржан од Кабинетот на турскиот претседател, се одржа сесија насловена како „Меѓународен поредок (неред) во ерата на постојана криза“, јавува Агенција Анадолија (АА).
Огуз Ѓунер, раководител на Одделот за јавна дипломатија при Кабинетот на турскиот претседател, кој ја модерира седницата, наведувајќи дека се минува низ глобална криза, рече дека експерти, креатори на политики и академици дискутираат за концептот на меѓународниот неред, за што, за жал, не може да се даде вистинска дефиниција.
Наведувајќи дека полето на дискусија е проширено бидејќи нема прифатена дефиниција, Ѓунер додаде:
„Изразуваме меѓународен поредок и неред, тука наидуваме и на дилема. Ова секако влијае на целиот свет, влијаејќи и на нашето секојдневие. Се поставува прашањето: Дали е ова хаос? Дали е причина или последица? Кога зборуваме за меѓународниот неред во ерата на постојана криза, всушност, треба да ја погледнеме историјата на меѓународните односи. Во тек се борби за моќ, исто така ги гледаме и крајно деструктивните резултати на технолошкиот развој. Има и различни толкувања и примени на концептите на благосостојба, мир и вредности. Различни општества, различни земји даваат различни дефиниции за овие концепти.“
Ѓунер, истакнувајќи дека епидемијата на Ковид-19 откри колку сме кревки на полето на глобалниот систем и глобалната комуникација, нагласи:
„Пандемијата, исто така, даде можност на глобалните актери да се фокусираат на проблемите на меѓународниот поредок. Неопходно е да се воспостават одредени структурни поредоци без да се предизвикуваат какви било дилеми во меѓународниот систем.“
‒ „Социјалните медиуми имаат корист од глобализацијата“
Ахмет Ујсал, раководител на Центарот за блискоисточни студии (ORSAM), рече дека има одредени симптоми кои укажуваат на недостиг на ред.
Осврнувајќи се на тие симптоми, Ујсал рече дека САД ги нападнале Ирак и Авганистан без правна основа.
Потсети дека Русија е една од основачките членки на ОН, и дека, исто така има право на вето: „Една од членките на ОН повторно дејствуваше спротивно на законот и ја нападна [Украина] со анексија на територија. Истото го стори и во Крим. Освен Турција и неколку земји, никој не реагираше.“
Подвлекувајќи дека постои нов светски поредок, дека социјалните медиуми имаат корист од глобализацијата и дека тие медиуми имаат огромни ресурси и пари, Ујсал додаде:
„Кога мислиме на социјалните медиуми, тие имаат корист од глобализацијата. Во новиот светски поредок, глобалните компании се во повисока позиција од државната. Нивниот приход може да биде поголем од приходот на една земја.“
‒ „Се соочуваме со хибридна војна“
Директорот за истражување на СЕТА-Вашингтон ДС, Килич Бугра Канат, истакна дека има сѐ повеќе реформски обиди за донесување на систем во меѓународниот поредок.
Осврнувајќи се на три важни предизвици на овој пат, Канат рече: „Првиот од нив е глобалниот конфликт. Пред нас има два различни типа конфликти. Тоа може да доведе до многу сериозен проблем со нестабилноста. Вториот е новото ривалство меѓу суперсилите САД и Кина. Прво започна како комерцијална војна, а сега се претвори во технолошка војна. Тоа има и геополитичка, политичка и стратешка димензија. Ова има многу сериозен одраз на полето на технологијата.“
За војната во Украина Канат рече:
„Важната димензија на војната во Украина е тоа што се соочуваме со хибридна војна. Војната прво започна со политичка информативна војна. По тоа, набрзо ја видовме димензијата на кибервојната. Русија ги таргетира владините инфраструктури и главните разузнавачки мрежи во Украина. По ова започна конвенционална војна со руската инвазија на Украина. Подоцна почна да се спомнува нуклеарната војна.“
‒ „Ни треба институционализација низ целиот свет“
Осврнувајќи се на прашањето за човековата безбедност, Канат рече дека веќе никој не зборува за Ковид-19, но има исклучително сериозна епидемија на варијантата Омикрон во некои јужноазиски земји.
Посочи на тоа дека постои феномен кој ја загрозува човековата безбедност во однос на климатските промени, при што рече: „Ова не е нова закана. Во изминатите две години, поимот „климатски бегалци“ сѐ повеќе се користи.“
Канат, обрнувајќи внимание на нееднаквоста на благосостојбата што ја доживува низ целиот свет, потсети дека и тоа е поврзано и со Ковид-19 и дека ОН и другите засегнати држави во 2010 година ги поставија Милениумските цели, како што се елиминирање на сиромаштијата во 2030 година.
Канат, истакнувајќи дека во првите неколку години се постигнати многу сериозни достигнувања, рече дека во последните две години се намалиле средствата што се издвојуваат за земјите во борба против сиромаштијата.
„Постојат закани кои како нови се појавуваат во меѓународните односи. Постои уште нешто за кое зборуваат сите. За да се справиме со овие меѓудржавни прашања, потребна ни е ефективна координација и соработка. Ни треба институционализација низ целиот свет. Се надевам дека оваа пандемија, климатската криза, војната во Украина, проблемот со економската рецесија, сиве овие тешки прашања ќе бидат лекција за нас, за сите земји во светот и за меѓународната заедница. Со тоа, би започнал процесот на реформи во меѓународните организации.