ئەنقەرە
سەركۆماری توركیا رەجەب تەیب ئەردۆغان بۆ یەكەم جار وەكو سەركۆمار لە 24 هەمین ئەنجوومەنی پەرلەمانی توركیا بەشداری لە 5 هەمین ساڵی دانیشتنی یاسایی كرد و وتارێكی پێشكەشكرد.
ئەردۆغان ئاماژەی بەوە دا كە هەندێك هێز سیاسەتێك پەیڕەو دەكەن لەگەڵ سیاسەتی نوێی توركیا ناگونجێت و دووپاتیكردەوە كە سیاسەتەكە پێویستە بوێرانە بێت و دوور بێت لە فشارەكان. ئەوەشی خستەڕوو ، چارەسەری هەر كێشەیەكی وڵات شوێنەكەی پەرلەمانی توركیا دەبێت كە ئەویش لە رێی سیاسەت ئەنجام دەدرێت و ئەوانەی دەیانەوێ كێشەكان لە دەرەوەی پەرلەمان چارەسەر بكەن ئەوا بێڕێزییە بەرامبەر بە ئیرادەی نەتەوەیی.
سەركۆماری توركیا گوتیشی: "چارەسەری كێشەكان لە ناو پەرلەمان و لە زەمینەی سیاسەت دەكرێت، ئەوانەی هەوڵدەدەن بە رێی تیرۆر وتوندوتیژی لە دەرەوەی سیاسەت كێشەكان چارەسەر بكەن ئەوا حیساب بۆ خۆیان ناكەن و دەكەونە ناو بارێكی داماو، پێشتر توركیا ئەم دیمەنانەی بینی بوو. ئەوانەی كە ئۆمێدیان لە سندوقی دەنگدان دەبڕن و گشت هیوایان خستەوەتە سەر توندوتیژی كۆڵان، ئەوا هەموومان بینیمان، ئەزمونمان وەرگرت كە بەم رێگایە كێشەكە چارەسەر ناكرێت. چارەسەركردن لە دەرەوەی سیاسەت زیانێكی زوری بە وڵات گەیاند و ساڵانێكی زۆر خۆمان وێران كرد. ئەوانەی كە هەڕەشە لە سیاسەتی ئیرادەی نەتەوەیی دەكەن پێویستە لە سەرووی هەمووی سیاسەتمەدارەكان و پارتە سیاسیەكان بە بوێرانە رووبەڕووی ببنەوە. پەیڕەوكردنی ئەو سیاسەتەی كە پشتگیری لەو گروپانە دەكا كە كوشتن ئەنجامدەدەن و بەرد دەدەنە دەست منداڵ بۆ ئەوەی توندوتیژی بخەنەوە ئەوا سیاسەتێكی وێرانكەر دروستدەكەن. سیاسەتێك كە بۆ تێكدانی ئاسایشی وڵات بەرد دەگرنە هێزەكانی ئاسایش، ئەوا سیاسەتێكە كە تەنها خۆیان بچووك دەكەنەوە. هەروەها ئەو لایەنە سیاسیانەی كە جنێو بە پۆلیس دەدەن و هاندەرن بۆ توندوتیژی ئەوا خۆیان لە ناو بێ چارەیی دەدۆزنەوە. "هەروەها ئەردۆغان ئاماژەی بەوەشكرد، توركیا بە ترس و بێبڕیاری ناگەتە هیچ ئاستێك و ئامانجێك. دابەشبوون و پارچەبوون وتوندوتیژی ناوخۆیی و ترس بە شێوەیەكی روون لە ماوەیەكی كەمدا بۆمان دەركەوت. هاوكات باسی ئەوەشی كرد، دەرگای خوێند و كۆرسی بە زمانی جیاواز لە زانكۆكان، قوتابخانە ناوەندییەكان و دواناوەندییەكان و قوتابخانە تایبەتەكان واڵا بووەتەوە كە ئەمەش نەبووەتە پارچەبوونی وڵات، بەڵكو بەهێزتری كردووە."
ئەردۆغان جەختی لەوەشكردەوە كە بیرورا جیاوازەكان دەبێتە هۆی سەرفرازی وڵات و گوتی: "كۆسپەكانی سەر بیروباوەر و ئاینیەكان هەڵسێ ئەوا وڵاتێكی سەرفراز و ئاسوودە دەبینین. دەیان ساڵە بە شێوەیەكی بێ مانا سەرپۆشی قەدەغە بوو، كاتێك كە یاساكە لاچوو ئەوا هیچ بارودۆخێكی نالەبار نەهاتە ئاراوە. لە پەرلەمانی توركیا و دەزگا حكومییەكان و زانكۆكان خۆپۆشین ئاساییە و ئێستاش لەگەڵ ئاسایی بوونی لە قوتابخانەكانی ناوەندی رێگا لە بەردەم ئازادی تاك كرایەوە و توركیای بەرەو ئاسایی بوونەوە برد. ئازادی رۆژنامەگەری و سەربەخۆیی تاكەكەسی زەمینەیەكی باشی بۆ رەخسا كە ناتوانرێت لەگەڵ ساڵانی پێشوو بەراورد بكرێت."
"هاوكات ئاماژەی بەوەشكرد كە قۆناغی چارەسەری گرنگیەكی زۆری بۆ برایەتی و جێگیركردنی دیموكراسی لە وڵات هێنایە ئاراوە و گوتی: "ئەندازیاری فۆناغی چارەسەری منم كە لەگەڵ هەموو ئەو مەترسییە سیاسیانەی هاتنە پێشم، ئامانجم ئەوەیە كە قۆناغەكە بە بوێرانە و بە هێمنی بگات بۆ دوارۆژ. "سەركۆماری توركیا ، ئەوەشی خستەڕوو لە پشت قۆناغی چارەسەری دەبێت و جەختی لەوەشكردەوە هیچ دایك و باوكێك نایەوێ منداڵەكانیان لە تەمەنی گەنجایەتی ژیان لەدەست بدەن و گوتی: "هیچ دایك و باوكێك نایەوێ ئازاری منداڵەكانیان ببینن، خودا بە سەر كەسدا نەیهێنێت.
"هاوكات ئەردۆغان تیشكی خستەر سەر ئەوە كە 30 ساڵە ئەو توندوتیژییە بەردەوامە و هەندێك لایەن ماوەی 2 ساڵە بەربەست لە پێش قۆناغەكە دادەنێن.
ئەردۆغان لە درێژەی قسەكانیدا گوتیشی: "بێگومان هەندێك لایەن نارەحەتە بەرامبەر بە قۆناغی چارەسەری. دەیانەوێ رێگری بكەن لە ئاشتی و دروستكردنی برایەتی نێو لایەنەكان. لەم رۆژانەی دواییدا هەندێك لایەن رێگری لە قۆناغی چارەسەری دەكەن كە تەنها زیان بەوانە دەكەوێ كە رێگری لێدەكەن. هاوڵاتیان 2 ساڵە بە شێوەیەكی باش و سەرفراز ژیانیان دەبەنە سەر. لەو باوەڕەدام كە هاوڵاتیان رێگا بەو كەسانە نادەن كە ئامانجیان رێگریكردنە لە پڕۆسەكە. "گوتیشی: "ئەوانەی بەرامبەر بە پڕۆسەكە دەوەستن ئەوا رێگردەبن بۆ بەرەو پێشچوونی، هەروەها پێویستە لەسەر گشت لایەنە سیاسیەكانی دەرەوە و ناوەوەی پەرلەمان پشتگیری لە قۆناغی چارەسەری بكەن كە ئەركێكی مێژووییە. لەمبارەیەوە گشت لایەنەكان بە شێوەیەكی ئازاد و رەوشت بەرز رەفتار لەگەڵ پڕۆسەكە بكەن و تاوتوێی بكەن. ئامانجی پڕۆسەكە كۆتایی هێنانە بە توندوتیژی و بژاردنی رێگاچارەی سیاسییە. پارتە سیاسیەكان پێویستە دووركەونەوە لە توندوتێژی و حوكمی پێش وەخت، بێ بڕیاری بخەنە لایەك و هەوڵ بدەن هاوكاریی قۆناغی چارەسەری بكەن. پێویستە ئەوە لەبیر نەكەین ئەو خوێنەی دەڕژێ خوێنی گەنجانی ئێمەیە، راگرتنی خوێنەكە لە سەرووی هەموومان ئەركی پەرلەمانی مەزن و گشت لایەنەكانە. "
