Berk Kutay Gökmen
31 Август 2025•Ажурирај: 01 Септември 2025
ИСТАНБУЛ (АА) - Кинескиот претседател Си Ѓинпинг е домаќин на самит на светските лидери во северниот град Тјанџин во рамките на Шангајската организација за соработка (ШОС), објави државната новинска агенција „Синхуа њуз“, пренесува Анадолу.
Си одржа билатерални разговори со повеќе лидери, меѓу кои индискиот премиер Нарендра Моди, белорускиот претседател Александар Лукашенко, азербејџанскиот претседател Илхам Алиев, претседателот на Малдивите Мухамед Муизу и ерменскиот премиер Никол Пашинјан.
За време на средбата со Алиев, Си ја повтори поддршката на Кина за Азербејџан за приклучување кон ШОС, истакнувајќи дека двете страни треба да одржуваат „стратешка комуникација“ и да ја прошират соработката во различни области.
Двете страни потпишаа голем број договори во областа на вештачката интелигенција, научните и технолошките иновации, финансиите, медиумите и други области.
За време на средбата со Пашинјан, Си најави воспоставување стратешко партнерство меѓу Кина и Ерменија и рече дека Пекинг го поддржува Ереван во приклучувањето кон ШОС.
За време на средбата со белорускиот претседател Лукашенко, кинескиот претседател ги повика двете страни да продолжат цврсто да се поддржуваат меѓусебно за прашања што се однесуваат на меѓусебните главни интереси и главни загрижености. Двете земји, исто така, потпишаа документи во различни области како што се науката и технологијата, финансиите, метрологијата, медиумите, транспортот, царинската инспекција.
Кинескиот лидер вчера се сретна со камбоџанскиот премиер Хун Манет, египетскиот премиер Мустафа Мадбули, вршителот на должноста претседател на Мјанмар Мин Аунг Хлаинг, непалскиот премиер КП Шарма Оли, казахстанскиот претседател Касим-Жомарт Токаев и генералниот секретар на Обединетите нации Антонио Гутереш.
Самитот на ШОС се одржува денес и утре (недела и понеделник), и е петтиот годишен самит чиј домаќин е Кина од основањето на форумот во 2001 година.
Самитот се одржува во услови на ескалација на геополитичките тензии, израелската војна во Појасот Газа, украинската криза и меѓународните царински спорови.
Ќе присуствуваат лидерите на повеќе од 20 земји и шефови на 10 меѓународни организации, меѓу кои и рускиот претседател Владимир Путин, индискиот премиер Нарендра Моди, иранскиот претседател Масуд Пезешкијан, пакистанскиот премиер Шехбаз Шариф и турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган.
На самитот ќе присуствуваат и генералниот секретар на Обединетите нации, Антонио Гутереш, и генералниот секретар на ШОС, Нурлан Јермекбаев.
Се очекува лидерите да ја потпишат Декларацијата од Тјанџин и да одобрат 10-годишна стратегија, заедно со документи за резултатите од безбедноста, трговијата, енергетиката и културната соработка.
На самитот ќе бидат издадени и изјави по повод 80-годишнината од крајот на Втората светска војна и основањето на ОН.
ШОС еволуираше од механизмот „Шангајска петорка“ што ги опфаќаше Кина, Русија, Казахстан, Киргистан и Таџикистан, пред Узбекистан да се приклучи како шеста членка. Денес вклучува 10 земји членки, две земји набљудувачи и 14 партнери за дијалог низ Азија, Европа и Африка.
Организацијата опфаќа приближно 24% од светската територија и 42% од светското население, земјите членки сочинуваат приближно една четвртина од светскиот БДП, а трговијата се зголеми речиси 100 пати за две децении.
Трговијата на Кина со членовите на ШОС, набљудувачите и партнерите за дијалог достигна рекордни 890 милијарди долари во 2024 година, или 14,4% од вкупната надворешна трговија.
Претходниот самит на лидерите на ШОС се одржа во Казахстан во јули 2024 година, каде што беа усвоени 25 стратешки документи од енергетиката, безбедноста, финансиите и безбедноста на информациите.