هەولێر - AA
پارێزگاری پێشووی نەینەوا دەڵێت كار بۆ ئەوە دەكەن کە لەدوای داعش نەینەوا بكرێت بە هەرێمێك کە لە شەش تا هەشت پارێزگا پێكبێت، باس لەوەش دەكات کە كورد سێ مەرجی بۆ رزگاركردنی مووسڵ هەیە كە یەكێكیان ئەوەیە حەشدی شەعبی نەچێتە ناو مووسڵ. ئەسیل نوجێفی كە فەرماندەی حەشدی نیشتمانییە لەهەڤپەیڤینێكدا لەگەڵ ئاژانسی ئانادۆڵو دەڵێت "ئەمریكا دژی ئەوەیە حەشدی شەعبی بچێتە ناو مووسڵ"، سەبارەت بە داعشیش دەڵێت نزیك بە حەوت هەزار چەكدارییان هەیە لە نەینەوا كە نیوەیان لەناو مووسڵن، نوجێفی باس لەوەش دەكات کە سەربازگەكەی توركیا لە نەینەوا دەكرێت بە سەربازگەیەكی هاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی بەسەرپەرشتی توركیا.
نوجێفی دەڵێت کە پلانی رزگاركردنی مووسڵ ئامادە نییە و ئەوەشی باس دەكرێت تەنها بۆ راگەیاندنەكانە، هەروەها پلانی مەدەنیش ئامادەنەكراوە بە قسەی ئەو.
سێ مەرجەكەی كورد بۆ بەشداری لەشەڕی مووسڵ یەكێكیان بەشدارینەكردنی حەشدی شەعبییە.
پارێزگاری پێشووی نەینەوا و فەرماندەی حەشدی نیشتمانی لەو پارێزگایە، ئەسیل نوجێفی كە لەسەروبەندی كۆنتڕۆڵكردنی مووسڵ لەلایەن داعشەوە پارێزگار بوو باس لە رزگاركردنی شارەكە لەدەستی داعش دەكات و دەڵێت "لە رووی سەربازییەوە ئامادەكارییەكان لە تەواوبوون نزیكە، پێویستییەكی گەورەی ئەوتۆ نەماوە بۆ ئەو مەبەستە، بەڵام ئەوەی نییە و بزرە رێككەوتنی نێوان بەغدا و هەولێرە لەبارەی بارودۆخی سیاسی مووسڵ لەدوای رزگاركردنی شارەكە و چۆنێتی بەڕێوەبردنی ئەو ناوچەیە و ئایندەشی، ئێستا هێزەكانی پێشمەرگە لەمووسڵەوە نزیكە و دەتوانێت ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانی دەست پێ بكات، بەڵام سوپای عێراق نزیك نییە، هێشتا لە گەیارەیە كە نزیك بە 50 كیلۆمەتر لەمووسڵەوە دوورە، بۆیە ئەگەر لەنێوان هەولێر و بەغدا رێككەوتن نەكرێت رەنگە گرتنەوەی مووسڵ لە ئێستا زیاتر دوادەكەوێت".
سەبارەت بە مەرجەكانی كورد كە بە یەكێك لە هۆكارەكانی دواكەوتنی شەڕی گرتنەوەی مووسڵ دەزانرێت دەڵێت "بەپێی زانیارییەكانم مەرجەكانی كورد لەبەرژەوەندیی دانیشتوانی مووسڵە، چونكە هەرێمی كوردستان گرنگی بە بەرقەراریی راستەوخۆی شارەكە لەدوای رزگاركردن دەدات و نایەوێت شارەكە لە فەوزا و گێرەشێوێنیدا بێت، زۆرینەی ئەو مەرجانە پەیوەست بە رێككەوتن پەیوەندیی بە ئایندەی مووسڵ لەدوای رزگاركردنەوە هەیە، خەڵكی مووسڵیش دەیەوێت لەسەر ئایندەی شارەكەیان رێككەوتن هەبێت، بەغدا تا ئێستا مەسەلەی رێككەوتنی باس نەكردووە، ئەوەشی پەیوەندیی بە ناوچە جێ ناكۆكەكانەوە هەیە ئەوا مەسەلەیەكی نوێ نییە و بگرە كۆنیشە، باسكردنی ئەو ناوچانە درێژە دەكێشێت و یەكلاییكردنەوەیان زۆری دەوێت، ئێستا یەكلایی ناكرێتەوە، بەڵكو چارەسەركردنی دەكەوێتە دوای بەرقەراریی مووسڵ، بەگشتی ئێمە دەمانەوێت لەگەڵ هەرێمی كوردستان ئەو مەسەلەیە باس بكەین و نامانەوێت هیچ ناكۆكییەكمان لەگەڵ هەرێم هەبێت".
ئەسیل نوجێفی لە درێژەی قسەكانیدا رەتی دەكاتەوە حكوومەتی هەرێم و بەغدا چووبێتنە وردەكاریی گرتنەوەی مووسڵ، ئەو دەشڵێت "هێشتا حكوومەتی هەرێم و بەغدا باسی گرتنەوەی مووسڵ-یان نەكردووە، ئەوەی كورد باسی لێوەدەكات مەرج نیین، بەڵكو كورد بەڕاشكاوی ئەوەیان باسكردووە كە ناچنە شەڕی مووسڵەوە بەبێ هاوكاری و هەماهەنگی خەڵكی مووسڵ، دەڵێن دەبێت بەشێوەیەكی سەرەكی پشت بە خەڵكی مووسڵ ببەسترێت، هەروەها نایانەوێت حەشدی شەعبی بچێتە ناو مووسڵەوە، چونكە حەشدی شەعبی بارودۆخی شارەكە تێكدەدات، هەروەها رێككەوتن لەسەر چۆنێتی بەڕێوەبەردنی شارەكە لە قۆناغی یەكەم لە پاش رزگاركردنەوە بەلای كوردەوە پێویستە، پێم وابێت هاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی لە حكوومەتی ناوەندی زیاتر گرنگیی بە چۆنێتی بەڕێوەبردنی شارەكە لەدوای رزگاركردنی شارەكە دەدات، بەڵام تا ئێستا نەگەیشتوون بەهیچ شێوازێك بۆ بەڕێوەبردنی شارەكە لەدوای رزگاركردنی".
ئەو لەدرێژەی قسەكانیدا دەشڵێت "بەدڵنیاییەوە نە هاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی و نە هەرێمی كوردستان خۆیان ناخەنە ناو جەنگێكەوە كە نەزانن چۆن لێی دەربچن، دوای رزگاركردن ئەگەر بەرقەراریی لە مووسڵ نەبێت ئەوا واتە فەوزای زیاتر و كاردانەوەی پێچەوانەوە لە شارەكە روودەدات و رەنگە كاریگەریی لەسەر ئاسایشی هەرێمی كوردستان و ناوچەكەش بەگشتی هەبێت و كاریگەریی لەسەر سەرجەم هێزە بەشدارەكان لە كردەی رزگاركردن دابنێت، من دڵنیام لەوەی كە هیچ لایەنێك لەو لایەنانە ناچنە ئەو جەنگەوە ئەگەر روونكردنەوەی تەواو لەوبارەیەوە نەبێت".
دەربارەی وەرگرتنەوەی متمانە لە وەزیری بەرگری لە لایەن پەرلەمانی عێراقەوە ناوبراو دەڵێت "خەسارەت بوو بۆ عێراق بەگشتی، ئەو كاری باشی كرد و توانی سوپای عێراق بونیادبنێتەوە دوای ئەوەی کە رووخابوو و شتێكی ئەوتۆی لێ نەمابوو، هەروەها چەند فیرقەیەكی سەربازی پێكهێنایەوە و رۆڵی هەبوو بۆ ئامادەكاریی بۆ خستبەردەستی پێویستییەكانی رزگاركردنی مووسڵ، بوونی زۆر پێویست بوو بۆ تەواوكردنی ئەو قۆناغە، ئێستا لە قۆناغێكداین نازانیین وەزیری بەرگریی داهاتوو دەتوانێت ئەو كارە تەواو بكات یان نا، ئیدی ئومێد دەكەین بەهەمان شێوەی خالد عوبێدی رەوتەكە بەردەوام بێت".
دەشڵێت "خالد عوبێدی چەندین فیرقەی سەربازیی رێكخست و ناردنی و ئێستا كار بۆ ئەوە دەكرێت دوو فیرقەی دیكەش ئامادەبكرێت، ئەگەر رێگەیان بدابا بۆ ئەوەی ئەو مەسەلەیەی تەواكردبا باشتر دەبوو، ئێستا پشت بەوە دەبەستێت ئەو كەسەی دی ئەوا ئەگەر بەردەوام بێت باشتردەبێـت، ئەگەر دواكەوت و خاو بوو لەوەی خالید عوبێدی دەیكرد ئەوا كاریگەریی لەسەر شەڕی مووسڵ دەبێت".
دەربارەی ناوهێنانی وەكو پاڵێوراوێك بۆ وەزیری بەرگریی عێراق، ئەسیل نوجێفی دەڵێت "من وەكو خۆم پێم وایە بارودۆخ گونجاو و باش نییە بۆ ئەوەی هیچ پۆستێك وەربگرم لە بەغدا و لەسەر ئاستی پارێزگاش، هەر پۆستێكی حكوومی ماقوڵ نییە بۆ من كە سەرقاڵی پێكهێنانی هێزێكی سەربازیین و حەشدێكی نیشتمانی و سەركردایەتییەكەی و خۆ ئامادەكردن بۆ رزگاركردنی مووسڵ و ئامادەباشی بۆ بەڕێوەبردنی شارەكە لە پاش رزگاركردن، بۆیە ئەو مەسەلەیە تەنها بانگەشەیە و خراونەتە روو بۆ ئەوەی بزانن كاردانەوە چییە".
"حەشدی شەعبی دەرفەتی چوونە ناو مووسڵی نییە"
سەبارەت بە بوونی رێككەوتنێكی سەرەتایی لەنێوان سەركردایەتی كورد و حكوومەتی عێراق بۆ بەشداریكردنی چەند گرووپێكی دیاریكراو لە شەڕی مووسڵ، پارێزگاری پێشووی مووسڵ، ئەسیل نوجێفی بۆ ئاژانسی ئانادۆڵو دەڵێت "تا ئێستا رێككەوتنی كۆتایی نەكراوە، بەڵام قسە هەیە لەبارەی ویستی ئەمریكییەكانەوە، هەروەها لەسەر ئەوەشی كە حكوومەتی هەرێمی كوردستان جیاوازی لەنێوان بەشێك لەو كەتیبانە و بەشەكەی دیكەی حەشدی شەعبی دەكات، هەروەها ئەو ناوچانەشی كە تێیدا دەبێت. زۆرینەی ئەو كەتیبانەی حەشدی شەعبی دەیانەوێت بچن بۆ تەلەعفەر و بەشێكیشیان دەیانەوێت بچن بۆ دەشتی نەینەوا، بەپێی زانیارییەكانی من لایەنی كوردی هاتنییان بۆ دەشتی نەینەوا بەهەموو شێوەیەك رەت دەكاتەوە، دەشیەوێت گەرەنتی هەبێت لەوەی هاتنییان بۆ تەلەعفەر كێشەی گەورەی لێ ناكەوێتەوە و هیچ كاریگەرییەكی لەسەر ئاسایشی هەرێمی كوردستان نابێت".
روونیشی دەكاتەوە "پێم وا نییە كەس تا ئێستا باسی لە بەشداریی حەشدی شەعبی لە شەڕی مووسڵی یەكلایی كردبێتەوە، بۆیە پێم وایە مووسڵ بەبێ حەشدی شەعبی رزگاردەكرێت، لایەنی نێودەوڵەتی زۆر هەن كە دژی ئەوەن حەشدی شەعبی بچێتە ناو مووسڵەوە، خەڵكی مووسڵیش ئەو چوونە بەتوندی رەت دەكەنەوە، بۆیە حەشدی شەعبی دەرفەتی ئەوەی نابێت بچێتە ناو مووسڵەوە، هیچ نەبێت لە قۆناغی یەكەم، بەڵام ئەگەر ئۆپەراسیۆنەكان خێرا نەبن و خاوبێت ئەوا توانای بەشداریكردنییان دەبێت، بەڵام هێزەكانی سوپای عێراق و پێشمەرگە و حەشدی نیشتمانی ئەگەر زوو مووسڵ رزگاربكەن ئەوا حەشدی شەعبی ناتوانێت بچنە ناو مووسڵەوە، هەروەها ئەمریكییەكانیش دژی بەشداریی حەشدی شەعبی لە شەڕی گرتنەوەی مووسڵن".
ئەو بەرپرسەی حەشدی نیشتمانی لە درێژەی قسەكانیدا دەڵێت تا ئێستا هیچ پلانێكی نە سەربازی و نە مەدەنی بۆ رزگاركردنی شاری مووسڵ نییە، دەشڵێت "ئەوەی هەیە تەنها قسەی گشتییە و لە راگەیاندنەوە باس دەكرێت، بەپێی زانیارییەكانم كە لێی دڵنیام پلانی ئامادەكراو نییە بۆ چۆنێتی رزگاركردنی شارەكە لە رووی سەربازی و مەدەنیشەوە، ئەوەی هەیە تەنها ئامادەكارییە، ئەویش هیچ تەواو نەبووە، ئێمە لەحەشدی نیشتمانی هێزمان لەناو مووسڵ هەیە كە پلانی هەیە بۆ ئەوەی لەكاتی رزگاركردن چۆن رەفتار بكات، ئەوە پلانی گشتی نییە، ئەوە پلانێكە تایبەت بەخۆمان وەكو بەشێك لەو هێزانە".
لەبارەی هێزی حەشدی نیشتمانی و بەشداریكردنییان لەشەڕی مووسڵ ئەوە روون دەكاتەوە "ئێمە بەهەماهەنگی لەگەڵ لایەنەكانی تر رۆڵمان دەبێت، بەڵام هەمووان دەزانن كە ناتوانن دەستبەرداری حەشدی نیشتمانی ببن، چونكە هێزێكە لە هەموو خەڵكی مووسڵ پێكدێت، ئێمە پلانمان هەیە لەناو مووسڵیش كە هێزی ئێمەی لێیە، هەركاتێك پلانی گشتی دانرا رۆڵی ئێمە دیار دەبێت".
دەشڵێت "ئێمە لە دەرەوەی مووسڵ چەند هەزار چەكدارێكمان هەیە، لەناو مووسڵیش چەند هەزارێكی دیكەمان هەیە، هێزێكی رێك و پێك و ئامادەیە و جیاوازە لە هێزەكانی دیكەی وەكو حەشدی هۆزەكان، ئەو هێزەی ئێمە هێزێكی رێكخراوە، تا ئێستا لەلایەن حكوومەتی عێراقەوە هیچ یارمەتی نەدراوین و پڕچەك نەكراوین، ناتوانرێت ئێمەش بخزێنرێنە ناو حەشدی هۆزەكان، چونكە هێزێكی رێكخراوە و مەشق پێكراوین، رەنگە بۆ داهاتوو لەگەڵ سوپای عێراق یان پێشمەرگە كار بكات، بەڵام بۆ حەشدی هۆزەكان دوورە".
"داعشە بیانییەكان لە مووسڵ كەم بوونەتەوە"
لە بەشێكی دیكەی هەڤپەیڤینەكەیدا لەگەڵ ئاژانسی ئانادۆڵو فەرماندەی حەشدی نیشتمانی، ئەسیل نوجێفی ئاماژە بۆ بارودۆخی داعش لە پارێزگای نەینەوا دەكات و دەڵێت "داعش بەگشتی لەهەموو نەینەوا حەوت هەزار چەكدار زیاتر نیین، نزیكەی نیوە یان كەمێك زیاتری ئەو ژمارەیە لەناو مووسڵن، بەڵام داعش لەگەڵ هەر كردەیەك هەڵدەستێت بەچەكداركردنی ئەوانەی تەمەنییان كەمە، لەبەر ئەوەی بچووكن و هیچ ئەزموونێكی ئەوتۆیان نییە و زوو لە جەنگ هەڵدێن بۆیە هێزێكی ئەوتۆی سەربازیی پێكناهێنن، بۆیە پێشبینی دەكەین چۆن دێن ئاواش بچن، بەڵام بیانییەكانی ناو داعش بەتایبەت سەركردەكانییان زۆر كەم بوونەتەوە".
ناوبراو كە ئاماژە بۆئەوە دەكات زانیارییەكان پشت بە هەواڵگریی دەبەستێت دەڵێت "زۆرێك لە داعشە بیانییەكان لە ناو مووسڵ هەڵاتوون و چوونەتە دەرەوە لە مووسڵ، تەنانەت بەشێك لە سەركردە خۆماڵییەكانیشیان چوون، بەشێكیان خێزانەكانییان بردووەتە دەرەوەی مووسڵ، لە بەرامبەردا هەندێك لە سەركردەكان لە رێگەی كشانەوە لە ناوچەكانی دیكەی باشووری مووسڵ و شەرگات و گەیارە و دەورووبەری سەڵاحەددین چوونەتە ناو مووسڵ، بۆیە ژمارەی داعش لە هەندێك شوێن زیاد بوو و لەهەندێك شوێنی تریش كەم بووەتەوە".
روونیشی دەكاتەوە "بەگشتی ژمارەی داعشە بیانییەكان كەمترن لە چاو پێشتر، زۆرینەی سەركردەكانی ریزی یەكەم و دووەمیان كوژران، ئێستا سەركردەی ریزەكانی سێیەم و چوارەم هاتوونەتە پێشەوە كە ئەوەش داعشی زۆر لاواز كرد، هەروەها ئێستا داعش گەنج و و هەرزەكاران بەكاردەهێنن و پشت بە خۆنمایش كردن دەبەستن كە جگە لە هەرا نانەوە هیچێكی ئەوتۆ نییە".
سەبارەت بەو زیانانەشی بە پارێزگای نەینەوا كەوتووە كە یەكەم پارێزگای عێراق بوو داعش كۆنتڕۆڵی كرد نوجێفی دەڵێت "زیانەكان هێشتا نەخەمڵێنراون، چونكە كردەكە تەواو نەبووە، ژێرخانی مووسڵ بەگشتی زۆر كاریگەر نییە، ئەو ئاگرەشی لە گەیارە كەوتەوە شتێكی چاوەڕوانكراو بوو و پێشتر پێشبینیم كردبوو، پێشبینی دەكەین داعش بەردەوام بێت لەسەر ئەوە و كێڵگەی كبریتیش بسووتێنێت بۆ ئەوەی رێگری بكات و بەرامبەرەکەی بخاتە حاڵەتی شەرمەزاری، هەروەها دەرفەت بداتە چەكدارەكانی بۆ خۆ شاردنەوە لەناو خەڵك و هەڵاتن، بەگشتی تا رادەیەك پرۆژەكانی كارەبا و ئاو و نەخۆشخانەكان لە شاری مووسڵ زۆر كاریگەر نەبوون".
"نەینەوا دەبێتە هەرێمێك لە شەش تا هەشت پارێزگا پێكدێت"
پارێزگاری پێشووی مووسڵ و فەرماندەی حەشدی نیشتمانی، ئەسیل نوجێفی لەدرێژەی هەڤپەیڤینەكەیدا لەگەڵ ئاژانسی ئانادۆڵو دەڵێت نەینەوای دوای داعش نەینەوای پێش داعش نابێت، ئەگەر چی لایەن هەن نایانەوێت باسی ئایندەی نەینەوا و واقیعەكەی بكەن وەكو ئەو دەڵێت، روونیشی دەكاتەوە کە واقیعی نوێ هاتووەتە كایەوە، ئێستا ناوچەكانی پێكهاتەكانی كورد و عەرەب و شەبەك، مەسیحی، و ئێزدی پێویستییان بەرێكخستنەوەیە.
ئەسیل نوجێفی دەشڵێت "پەنابردن بۆ هەرێم ئاسانترین رێگەیە بۆ رێكخستنی بەڕێوەبردنی پارێزگاكە لەدوای داعش، ئێستا پێكهاتەكان بەدوای كەسایەتی خۆیان دەگەڕێن لە چوارچێوەی پارێزگا، بۆیە بۆچوون وایە كە نەینەوا بكرێت بە هەرێم و شەش تا هەشت پارێزگای لێ دروست بكرێت، پارێزگایەك لە شنگال و پارێزگایەك یان دوو لە دەشتی نەینەوا، پارێزگایەك یان دوو لە تەلەعفەر، پارێزگایەك لە باشووری مووسڵ، مووسڵ بۆ خۆشی پارێزگایەك دەبێت، بەو پێیە هەر ناوچەیە و هەر پێكهاتەیەك دەتوانێت ناوچەی خۆی بەڕێوەببات، ئەوە جگە لەوەی هەر پێكهاتەیەك هێزی سەربازییان هەیە، بۆیە ئەو هەموو حەشدانە تێكەڵ دەكرێن و یەكدەگرێنەوە لەچوارچێوەی هێزێك و شێوازێكی یاسایی پێ بدرێت، ئەمە ئەگەر لە هەرێم ببێت دەكرێت".
لە درێژەدا دەشڵێت "ئەوە سەرباری ئەوەی کە پێویستمان بە پەیوەندیی تایبەت هەیە لەگەڵ هەرێم و هەروەها لەگەڵ بەغداش، كەواتە چەندین پێدراومان لە واقیع هەیە كە وامان لێدەكات باس لەو هەرێمە بكەین و پێكی بهێنن، تەنانەت لەبارەی ناوچە جێ ناكۆكەكانیش لە نموونەی شنگال و ناوچەكانی دەشتی نەینەوا، ئەگەر ئەو ناوچانە پارێزگا بن ئەوا بۆ هەردوولا ئاسانتر دەبێت مامەڵەی لەگەڵدا بكەن، پێشنیازی ئێمە ئەوەیە بۆ ماوەیەك ئەو ناوچانە لە جێ ناكۆكەوە ببنە ناوچەی جێ بایەخی هاوبەشی هەردوولا و گرنگی پێبدەین و گەشەی پێبدەین نەك ناكۆكی لەسەر بكەین، ئەوەش تاكە رێگەیە بۆ ئەوەی لە ئایندەدا چارەسەری ئاسان بێت، ئەگەر گەشە بكات ئەوا ململانێی چەكداری دەبێتە كۆتا شت، لەدواییدا مەسەلەكە تەنها خستەسەری ئیداری دەبێت ئەگەر هەموو شت رێكبخرێتەوە".
دەشڵێت "مەسەلەی هەرێم ئەوەیە كە پێكهاتەكان و زۆرینەی عەرەبی سوننە دەیەوێت، دووبارە رێكخستنەوەی پەیوەندییەكانە لەگەڵ هەمووان پێویستە، كردنی نەینەوا بە هەرێم داواكارییەكی جەماوەرە و پێویستی بە گفتوگۆی زیاتر هەیە، وەكو سوننە داواكاریی جەماوەرییە، بەڵام پێكهاتەكان هێشتا متمانەیان بەكەس نییە، بۆیە گۆڕانكاریی دەوێت، بەڵام گۆڕانكاریی بە سەقفی بەرزتر، تەنانەت هەندێك لە پێكهاتەكان نایانەوێت نە لەگەڵ عەرەب و نە لەگەڵ كورد بن، داوای پارێزگاریی نێودەوڵەتی دەكەن. بۆیە كاتێك باسی ئەوە لەگەڵ پێكهاتەكان دەكەین دەتوانیین چارەسەری ناوەند بدۆزینەوە بەوەی كە پارێزگارییان لێ بكەین بەو شێوازەی ببێتە هۆی رێكخستنەوەی پەیوەندییەكان".
ئەسیل نوجێفی لە وردەكاریی قسەكانیدا سەبارەت بە هەرێمەكان دەڵێت "لەدەشتی نەینەوا پێنج پێكهاتە هەیە، عەرەب، مەسیحی، شەبەك، ئیزدی، كورد دیار نییە یەك پارێزگا دەبێت یان دوو، هەروەها تەلەعفەر ئایا یەك پارێزگا دەبێت یان دوو، زۆینەی توركمانی پارێزگایەكیان هەبێت و ناوچە عەرەییەكانیش پارێزگایەكی دی، ئەوە بۆ خەڵك دەمێنێتەوە ئیدی، بەڵام دەبێت بزانین لەدوای داعش ناتوانین ئیرادەی خۆمان بەسەر خەڵكدا بسەپێنین، ئەوەی وا بیر بكاتەوە بەهێزی سەربازی دەتوانێت خۆی بسەپێنێت ئەوە زۆر لێی شێواوە، دەبێت هەموو پێكهاتەكان ئەگەر بە پێكەوەژیان و بەرقەراریی كردنی و دڵنیاكردنی پێكهاتەكان نەبێت نابێت، ئایندە و چارەنووس و ئاسایشی دەبێت پارێزراو بێت، ئەگەر نەبێت ئیدارەدانی ئەو ناوچەمان پێناكرێت".
"عێراق و توركیا و هاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی رێككەوتوون سەربازگەیەكیان بە بەرێوەبردنی توركیا هەبێت".
پارێزگاری پێشووی مووسڵ لە درێژەی هەڤپەیڤینەكەیدا لەگەڵ ئاژانسی ئانادۆڵو پەسنی رۆڵی توركیا دەكات و دەڵێت "توركیا هێشتا پاڵپشتییمان دەكات وەكو هێزەكانی حەشدی نیشتمانی، مەشقكارە توركەكان هەن و پاڵپشتیی لۆجیستیمان پێدەبەخشن ژمارەشیان باشە و ئەركی زۆر باش دەگەیەنن، پێمان وایە دەبێت رۆڵی توركیا لەناوچەكە گەورەتر بێت لە هی ئێستای، لەگەڵ زیادبوونی رۆڵی ئێران لە ناوچەكەدا دەبێت لەبەرامبەردا رۆڵی توركیا زیاد بكات، خەڵكی مووسڵ زۆر متمانەیان بە توركیا هەیە، رزگاركردنی جەرابلوس نموونەیەكی درەوشاوەی دا و خەڵكی مووسڵ ئومێد دەكەن ئەو نموونە لە شارەكەیان هەبێت، فاكتەری پۆزەتیڤی زۆر هەن كە وا دەكات خەڵكی مووسڵ متمانەیان بەوە هەبێت رۆڵی توركیا كاریگەر و زۆر دەبێت لەو كردەیە، تەنانەت ئەگەر بەسەربازیش نەبێت رۆڵی سیاسی راستەوخۆش بێت لەچوارچێوەی هاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی، دەبێت توركیا لەم قۆناغە و لە هاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی رۆڵی گەورەتر بێت و كاریگەر تر بێت".
دەشڵێت "ئێمە لە هاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی متمانەی زۆرمان بە توركیا هەیە رەنگە لە وڵاتانی دیكە زیاتر متمانەمان پێ هەبێت، بەڵام توركیا پێویستی بەوەیە رۆڵی روونتر و بەهێزتر بێت، ئومێد دەكەین دوای كودەتا شكستخواردووەكەی توركیا ئەو وڵاتە بتوانێت رۆڵ لە ناوچەكە بگێڕێت بەشێوەیەك ئاسایشی توركیا و ئاسایشی ناوچەكەش بپارێزێت".
سەبارەت بە ئەگەری كشانەوەی هێزەكانی توركیا لە پارێزگای نەینەوا ناوبراو دەڵێت "كشانەوەی هێزەكانی توركیا لە عێراق نییە و نەخراوەتە باس، بەپێی زانیاریی من لەنێوان بەرپرسانی حكوومەتی عێراق و توركیا لە بەغدا چاوپێكەوتن كراوە و باسی ئەو مەسەلەیە كراوە، توركەكان روونیان كردووەتەوە لەوەی كە سەربازگەكەیان بكرێتە سەربازگەیەكی هاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی، بەڵام بەڕێوەبردنەكەی لەلایەن توركیاوە بێت لە چوارچێوەی هاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی، لەوبارەیەوە وتوێژ هەبوو و رێككەوتنیش كراوە، بەڵام هێشتا جێبەجێ نەكراوە و وتوێژیش بەردەوامە، بەڵام مەسەلەی كشانەوەی هێزەكانی توركیا لە ئارادا نییە، پێموایە توركیا پێواییە ئەوەی روودەدات لەناوچەكە زۆر كاریگەریی لەسەر ئاسایشی دەكات و ماقوڵ نییە رێگە بە هەڕەشەكردن بۆ سەر ئاسایشی بدات".
news_share_descriptionsubscription_contact
