Elena Teslova
21 Октомври 2021•Ажурирај: 22 Октомври 2021
МОСКВА (АА) - Третиот состанок на преговорите за Авганистан во Московски формат заврши во средата со усвојување на заедничка изјава за Авганистан, со која се официјализираат ставовите и барањата на земјите членки кон талибанците, јавува Агенција Анадолија (АА).
„Пред сѐ, членките на форматот Москва - Русија, Казахстан, Таџикистан, Иран, Пакистан, Кина, Туркменистан, Индија, Киргистан и Узбекистан - ветија дека ќе го почитуваат суверенитетот, независноста и територијалниот интегритет на Авганистан“, се вели во соопштението.
Тие, исто така, нагласија дека ги гледаат талибанците како нови авганистански власти, и покрај отсуството на официјално признание и дека ќе комуницираат со нив со почит.
За да добијат официјално признание, талибанците мора да го подобрат државниот систем за управување и да формираат „инклузивна влада која соодветно ги одразува интересите на сите главни етнополитички сили во земјата“.
„Ова ќе биде основен предуслов за завршување на процесот на национално помирување во Авганистан“, се вели во соопштението.
Друго прашање што земјите членки го сметаат за важно е талибанците да водат умерена и мудра внатрешна и надворешна политика, да бидат пријателски настроени кон соседните држави на Авганистан и „да ги постигнат заедничките цели за траен мир, безбедност, сигурност и долгорочен просперитет, и да ги почитуваат правата на етничките групи, жените и децата“.
Московскиот формат ја поздрави „потврдената посветеност“ на талибанците да спречат употреба на авганистанска територија против други држави и изрази подготвеност да обезбеди помош во борбата против терористичките групи во Авганистан, нагласувајќи дека нивните активности остануваат прашање на грижа за земјите членки.
Друга причина за загриженост истакната во заедничката изјава е влошената хуманитарна состојба во Авганистан.
„За да се реши овој проблем, страните предложија да се свика „меѓународна донаторска конференција со широк опсег“ под покровителство на Обединетите нации што е можно поскоро, „секако, со разбирање дека основниот товар на постконфликтната економска и финансиска реконструкција и развојот на Авганистан мора да бидат подложени на актери базирани на трупи, кои беа во земјата во изминатите 20 години“, се вели во соопштението.
- Талибанците го „ценат“ состанокот во Московски формат -
Коментирајќи ги резултатите од состанокот во Московски формат, Закир Џалали, претставник на талибанското Министерство за надворешни работи, рече дека „тоа бил многу добар состанок во многу позитивна атмосфера“, и сите земји ја потврдиле својата подготвеност за блиска интеракција со талибанците.
„Исламскиот Емират Авганистан (името на талибанците за републиката) ја цени и ја поздравува оваа иницијатива на руската страна“, рече тој.
Тој додаде дека сите земји учеснички го поддржале одмрзнувањето на средствата на Авганистанската централна банка, „кои му припаѓаат на народот на Авганистан и не треба да се поврзуваат со политички работи“.
Од своја страна, талибанскиот министер за информации и култура, Хаирулах Каирхва, рече дека „сите учесници на состанокот се согласиле дека треба да има мир и стабилност во Авганистан“ и едногласно се согласиле дека има потреба да се обезбеди хуманитарна помош за Авганистан.
За возврат, Абдул Салам Ханафи, кој има функција на втор вицепремиер во талибанската Влада, рече дека новата Влада на Авганистан прави сѐ за да ја обезбеди безбедноста на земјата и нејзините граѓани.
„Никој не е прогонуван врз основа на етнички, верски, јазични, родови или други разлики“, рече тој.
Ханафи побара официјално признавање на новите авганистански власти, предупредувајќи дека доколку новата Влада не биде признаена и поддржана, групите што ја загрозуваат безбедноста на Авганистан само ќе го зајакнат своето влијание.
Московскиот формат е механизам воспоставен во 2017 година за прашањето за Авганистан. Во овој формат се одржаа неколку рунди преговори во Москва во 2017 и 2018 година.
