Лидерите на ЕУ најавија значително зголемување на издвојувањата за одбрана

БРИСЕЛ (АА) – Лидерите на Европската Унија (ЕУ) објавија историско зголемување на издвојувањата за одбраната по итниот самит во Брисел вчера, означувајќи пресврт кон посуверена и посилна европска одбранбена стратегија, јавува Анадолу.

Претседателот на Европскиот совет, Антонио Коста, и претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, заеднички ја информираа јавноста за новите планови за зајакнување на воените капацитети на ЕУ како одговор на безбедносните предизвици создадени од војната во Украина.

„Денес е пресуден момент за Европа, за безбедноста на Европејците“, изјави Коста, нагласувајќи ја посветеноста на Унијата кон јакнење на одбранбените капацитети.

Тој додаде дека одлуките донесени на самитот ќе обезбедат нови ресурси, алатки и инструменти за воените способности на Европа, инвестирајќи истовремено и во економијата и во заштитата на граѓаните.

Лидерите истакнаа дека нивните постапки се резултат на лекциите научени од руската инвазија на Украина, при што Фон дер Лајен откри сеопфатен план за мобилизирање до 800 милијарди евра за зајакнување на одбраната на земјите членки на ЕУ.

Првиот дел од планот вклучува активирање на таканаречената „национална клаузула за прибегнување“ кон Пактот за стабилност и раст, што ќе им овозможи на земјите членки значително да ги зголемат издвојувањата за одбрана „веднаш“.

„Националната клаузула ќе им овозможи на земјите членки да направат значајни инвестиции во одбраната без одложување“, истакна Фон дер Лајен.

Вториот предлог вклучува формирање нов финансиски инструмент што ќе обезбеди 150 милијарди евра заеми за забрзување на заедничките набавки на европска воена опрема.

Овој потег има цел да осигури дека Унијата може брзо и ефикасно да ги задоволи своите воени потреби, особено во контекст на тековниот конфликт во Украина.

Дополнително, Фон дер Лајен најави доброволна иницијатива со која земјите членки ќе можат да насочат повеќе средства кон инвестиции во одбраната, со што ќе се зајакне европската безбедносна инфраструктура.

Во знак на солидарност со Украина, Коста потенцираше дека засилените одбранбени напори на ЕУ ќе послужат и како клучен фактор за одвраќање на заканите кон украинскиот суверенитет.

„Посилната европска одбрана истовремено значи и поголема заштита за Украина. Нашите напори да ја зајакнеме одбраната на Европа ќе ѝ помогнат и на Украина бидејќи нејзината безбедност е од суштинско значење за безбедноста на Европа“, рече Коста.

Ова го потврди и Фон дер Лајен, истакнувајќи ја важноста на континуираната воена поддршка.
„Нашата поддршка за украинските вооружени сили никогаш не била поважна од сега“, рече таа.

Лидерите, исто така, ја изразија подготвеноста на ЕУ да ѝ помогне на Украина во постигнувањето „праведен и траен“ мир, кога таа ќе реши да влезе во преговори.

Одговарајќи на зголемениот притисок од земјите членки за зголемување на одбранбените буџети, Коста нагласи дека новиот план ќе ги обезбеди потребните ресурси за справување со итните безбедносни предизвици.

„Постојат огромни притисоци врз земјите членки да ги зголемат издвојувањата за одбрана, а токму затоа овој нов план е толку значаен“, заклучи тој.